CZYTELNIKU!

Pobierz pełny numer miesięcznika Administrator 7-8/2019

WYDANIE BEZPŁATNE - ZAREJESTRUJ konto w portalu

Ile kosztuje docieplenie dachu i ile na tym można oszczędzić? ‎
https://derowerk2.administrator24.info/▲
Wypełnij formularz o swoim budynku i dowiedz się ile będzie kosztowało ocieplenie dachu i jak wpłynie to na Twoje oszczedności, gdy...
Kategorie: ocieplenie, dach, termomodernizacja, stropodachy, cena ocieplenie,

Zrównoważony rozwój a innowacje w sektorze budowlanym

Rozwiązania technologiczne
Paweł  Łaguna  |  Administrator 11/2018  |  30.11.2018
Zdjęcia aktywnej fasady Breathing Skins, przed aktywacją elementów pneumatycznych [23]
Zdjęcia aktywnej fasady Breathing Skins, przed aktywacją elementów pneumatycznych [23]
Ciąg dalszy artykułu...

Rozwiązania technologiczne

W odniesieniu do odnawialnych źródeł energii, zastosowanie tzw. OZE w postaci montażu ogniw fotowoltaicznych, kolektorów słonecznych czy pomp ciepła, ma coraz większe znaczenie w kontekście niskiej energochłonności budynków, wymaganej kolejnymi Warunkami Technicznymi [2].

Jednakże, równie ważne co pierwotne źródło energii, jest oszczędzanie tej energii w trakcie eksploatacji. Poniżej zaprezentowano niektóre z rozwiązań, które pozwalają na znaczące ograniczenie negatywnego wpływu obiektów budowalnych na środowisko naturalne.

Dachy a straty ciepła

Odpowiednia izolacja dachu jest kluczowa dla zapewnienia niskiej energochłonności budynku, emisji oraz ograniczenia efektu, tzw. Miejskich Wysp Ciepła (MWC), polegającego na termicznym uprzywilejowaniu przestrzeni miejskiej względem otaczających ją obszarów niezabudowanych.

Zielone dachy, które do dziś stanowią jedną z najlepszych alternatyw dla tradycyjnych stropodachów, znane były już w starożytności. Legendarne wiszące ogrody Babilonu, rzekomo wybudowane przez Nabuchodonozora II dla swojej żony Amytis, czy zieleń na dachu świątyni Deir el Bahari w Egipcie, to tylko niektóre z przykładów. Również w rejonie znanej z surowego klimatu Europy północnej, zielone dachy chroniły przed przenikaniem chłodu, śniegiem i deszczem. Kora brzozowa była składnikiem izolującym, zaś dachy tworzone były z darni, bylin lub krzewów.

Współczesne dachy zielone pozwalają na znaczne ograniczenie strat ciepła oraz retencję wody opadowej i ponowne jej wykorzystanie. Oczywiście właściwe zarządzanie wodą opadową w oparciu o planowanie zieleni oraz zintegrowanych systemów wodno-kanalizacyjnych, implementować można nie tylko na dachach, lecz na całym terenie inwestycji.

Alternatywą dla dachów zielonych są na nowoczesne materiały budowalne uzyskane w procesie recyklingu. Możemy do nich zaliczyć wykończenia metalowe, drewniane (np. gont z specjalnie sadzonego w tym celu cedru), czy też gumowe – szczególnie wytrzymałe i odporne na wilgoć oraz uszkodzenia mechaniczne.

Problem nadmiernego nagrzewania powierzchni dachowej można również rozwiązać poprzez zastosowanie odpowiednich pokryć. Przykładem może być rodzaj farby, wychładzającej dach poniżej temperatury otoczenia nawet w najgorętszym okresie dnia. Połączenie specjalnie dobranych polimerów i srebrnej cienkiej folii daje wartości bliskie 100% zarówno dla odbicia słonecznego, jak i dla emitowania ciepła [5].

Izolacje termiczne z recyklingu

Materiały z recyclingu nadają się nie tylko jako materiał wykończeniowy. Odpowiednio przetworzone, pełnią również funkcję doskonałej izolacji termicznej. Przykładem może być izolacja wykonana z celulozy. Poprzez przetworzenie i zabezpieczenie kwasem borowym zużytego papieru gazetowego, otrzymujemy materiał izolacyjny o właściwościach zbliżonych lub lepszych od wełny szklanej i mineralnej – rezystancja termiczna na poziomie 40 mW/m·K. Izolację celulozową można nakładać metodą natryskową, ograniczając mostki termiczne oraz szpary technologiczne do absolutnego minimum.

Innym przykładem mogą być tzw. termo-konopie, tj. izolacja wykonana z przetworzonych włókien konopnych. Materiał ten cieszy się dużą popularnością w Czechach, Niemczech oraz na Słowacji. Jest odpowiedni dla osób cierpiących na alergię, ponieważ nie podrażnia skóry ani dróg oddechowych. Jest również odporny na rozprzestrzenianie się grzybów oraz owadów [21].

Ekologiczne elewacje

Fasady budynku stanowią jeden z najważniejszych czynników przyczyniających się do oszczędności energii i optymalizacji komfortu jego użytkowników. Odpowiednio zaprojektowana fasada reguluje przepływ ciepła, światła i dźwięku. Funkcja, lokalizacja obiektu i klimat są kluczowymi czynnikami przy wyborze odpowiednich rozwiązań. Nowoczesne technologie wychodzą naprzeciw potrzebom projektantów, idąc w kierunku coraz wyższych wymagań w stosunku do niskiej energochłonności obiektów. Temat ten jest zdecydowanie zbyt obszerny, żeby wyczerpać go w jednym opracowaniu. Dlatego też poniżej wypunktowano jedynie hasłowo pojawiające się na rynku możliwości i predykcje w zakresie tzw. ekologicznych elewacji.

  • Elewacje wytwarzające energię: przykładem mogą być szklane jednostki fotowoltaiczne (z ang. Photovoltaic Glass Unit – PGU). Wbudowane w zestaw szklany ogniwa fotowoltaiczne zamieniają promieniowanie słoneczne w energię elektryczną. Osiągają one do 12% wydajności. Przy zachowaniu przezierności szklenia na poziomie ok 70%, panele pozwalają wykorzystać do produkcji energii nasłonecznione fragmenty fasady w częściach użytkowych budynków. Zupełnie inną technologię, zastosowano w projekcie budynku BIQ, wybudowanym kilka lat temu w Hamburgu. Jest to pierwszy przykład na wykorzystanie „bioreaktora” opartego o hodowlę alg w specjalnie zaprojektowanych panelach elewacyjnych. Algi są stale „karmione” płynnymi substancjami odżywczymi i dwutlenkiem węgla poprzez oddzielny obieg wody przebiegający przez fasadę. Poprzez fotosyntezę algi rosną i rozmnażają się. Następnie są one filtrowane i przenoszone w postaci gęstej pulpy do pomieszczenia technicznego BIQ. Podlegają fermentacji w zewnętrznej biogazowni, a następnie są ponownie wykorzystane do wytwarzania biogazu. Glony są szczególnie odpowiednie do tego procesu, ponieważ w porównaniu z roślinami ziemnymi, produkują do pięciu razy więcej biomasy na hektar i zawierają szczególnie dużą ilość olejów, niezbędnych do produkcji energii.
  • Termo-dynamiczne fasady: Nowoczesne fasady, mogą reagować na zmiany termiczne otoczenia. Jedna z eksperymentalnych metod, zakłada użycie materiałów polifazowych (z ang. PhaseChange Materials – PCM). Dzięki wykorzystaniu warstwy kryształów soli, fasada „reaguje” na zmiany temperatury zewnętrznej i nasłonecznienia. Warstwa aktywna wychwytuje ciepło emitowane przez słońce w ciągu dnia, ograniczając przegrzewanie pomieszczeń. Następnie energia cieplna stopniowo uwalniana jest do wnętrza przez pozostałą część doby, kiedy promienie słoneczne nie padają na fasadę [6].
  • Bio-mimikra: podobnie jak powierzchnia liścia, „skóra” przyszłych budynków może reagować na zewnętrzne bodźce, otwierając się i zamykając poprzez system ruchomych paneli elewacyjnych. Przykładem podobnego rozwiązania, może być projekt Tobiasa Beckera: „Breathing Skins Project”. Technologia inspirowana jest skórą, które dostosowuje swoją przepuszczalność w zależności od warunków zewnętrznych. Instalacja pneumatyczna reguluje ilość światła temperatury i powietrza przepływającego przez fasadę obiektu.
  • Fasady poprawiające środowisko zewnętrzne i wewnętrzne budynków: nieustanne badania nad fasadami w miastach pokazują, że prócz mniejszego zużycia energii, odpowiednio zaprojektowana elewacja może stworzyć swego rodzaju mikroklimat, wokół obiektu budowlanego. Przykładem może być odpowiednio zaprojektowana na ścianie budynku roślinność. Zastosowanie odpowiednich roślin (m.in. Dracaenagodseffiana, Adiantumraddianum, Hederahelix, etc.), przyczynić się może do znacznego ograniczenia emisji gazów, takich jak dwutlenek węgla (CO2), tlenek węgla (CO) i dwutlenek azotu (NO2), a także stworzyć dodatkowe siedliska dla ptaków i owadów. Badania wskazują, że w klimatach o złożonym charakterze (New Delhi), temperatura wokół tak zaprojektowanych budynków jest niższa o ok. 2̊C w porównaniu do otoczenia, a redukcja stężenia NO2 i pyłu zawieszonego sięga odpowiednio 40% i 60% [10]. Zielone fasady posiadają również potencjał poprawy warunków wewnątrz budynku. Powietrze filtrowane przez roślinność ma dużo lepsze parametry, a kontakt z zielenią naturalnie poprawia samopoczucie użytkowników.

W ramach badań prowadzonych nad zielonymi fasadami, sprawdzano również możliwość hodowli roślin jadalnych. Okazało się, że przy wprowadzeniu odpowiednich systemów hydroponicznych, możliwa jest hodowla np. niektórych odmian truskawek, sałaty, etc., co jeszcze bardziej podwyższyć może jakość lokalnej biosfery oraz zapewnić użytkownikom budynków dostęp do świeżych warzyw i owoców [3]. Pozostaje sprawdzić, jak ogólne zanieczyszczenie w środowisku zurbanizowanym wpływa na ich przydatność do spożycia.

Systemy automatyki budynków oraz urządzeń

Rozwiązania z zakresu automatyki budyniowej oraz tzw. inteligentnych rozwiązań dla urządzeń codziennego użytku, to również temat na obszerne opracowanie. Istotne jest jednak, że kluczową rolę w rozwoju tych technologii odgrywa zbieranie w czasie rzeczywistym, przetwarzanie oraz analiza aktualnych danych. Zarówno całe budynki (wspomniane aktywne fasady budynków), jak i poszczególne urządzenia, mogą szybko reagować na zmieniające się warunki. Przykładem bliskim naszemu codziennemu życiu mogą być urządzenia domowe, które dostosowują pobór energii w zależności od dynamicznie zmieniających się taryf za energię elektryczną. W bardziej skomplikowanych systemach, wyobrazić sobie można zarządzanie całymi sektorami urbanistycznymi w zależności od pory dnia warunków atmosferycznych oraz przepływu ludzi i pojazdów.

Podsumowanie

Postęp technologiczny otwiera wiele możliwości w zakresie bardziej świadomego i odpowiedzialnego kształtowania naszych miast i budynków. Powyższe przykłady, stanowią jedynie wierzchołek góry lodowej dostępnych materiałów i rozwiązań.

Podsumowując, tzw. zielone technologie, stosowane w obiektach budowlanych, mogą pozytywnie wpłynąć na zrównoważony rozwój na czterech głównych polach:

  • korzyści dla środowiska: zredukowane zużycie energii potrzebnej do eksploatacji; zmniejszone zapotrzebowanie na wodę, niższy poziom emisji, minimalizacja obciążeń lokalnej infrastruktury, dłuższa żywotność budynku oraz niższe koszty konserwacji;
  • korzyści dla zdrowia i bezpieczeństwa użytkowników: zwiększenie komfortu i poprawa stanu zdrowia użytkowników;
  • korzyści ekonomiczne: redukcja kosztów operacyjnych oraz użytkowych, optymalizacja wydajności ekonomicznej pełnego cyklu życia obiektu budowlanego;
  • produktywność: poprawa wydajności oraz zadowolenia pracowników, poprzez zapewnianie zdrowego i ergonomicznego miejsca pracy.

Wspomniane powyżej oraz inne technologie należy jednak stosować w sposób świadomy i roztropny. Implementację każdej z nich należy rozpatrywać przez pryzmat strat i emisji na etapie produkcji oraz potencjalnych zagrożeń wynikających z utylizacji. Tylko poprzez ocenę faktycznych konsekwencji w pełnym cyklu życia produktu, możemy sprawdzić, czy dane rozwiązanie, faktycznie pozytywnie wpływa na zrównoważony rozwój. Czasami zamiast wdrażać kosztowne technologie recyclingu, czy generowania energii ze źródeł odnawialnych, warto zastanowić się np. nad ograniczeniem produkcji odpadów i potrzeb energetycznych.

Dlatego też tylko właściwie zaplanowana i przemyślana na etapie projektowym synergia pomiędzy systemami i rozwiązaniami pozwoli na uzyskanie maksymalnego efektu, przy stosunkowo niskich kosztach.

W kolejnym wydaniu „Administratora”, kontynuując temat w drugiej części artykułu, poruszone zostaną zagadnienia związane z zarządzaniem i planowaniem procesów, ukierunkowanych na zrównoważony rozwój.

Artykuł przedstawia aktualne tendencje i trendy związane z wykorzystaniem innowacyjnych narzędzi i metod dedykowanych sektorowi budowlanemu w służbie zrównoważonego rozwoju.

Literatura

1. D. Christian: Maps of Time: An Introduction to Big History. University of California Press, Berkeley, 2004
2. DzU 2013.1422: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. 2015
3. R. Fernández-Cañero, L. Pérez Urrestarazu, i K. Perini: Vertical greening systems: Classifications, plant species, substrates. „Nature Based Strategies for Urban and Building Sustainability”, 2018
4. C. Freeman: The Economics of Industrial Innovation. Pinter, London, 1982
5. A. R. Gentle, i G. B. Smith: A Subambient Open Roof Surface under the Mid-Summer Sun. „Advanced Science”, nr 9/2015
6. S. Grynning, F. Goia, i B. Time: Dynamic thermal performance of a PCM window system: Characterization using large scale measurements. „Energy Procedia”, nr 1876/2015
7. International Renewable Energy Agency: REthinking Energy 2017: Accelerating the global energy transformation.. „IRENA Publication”, 2017
8. T. Jain, R., Janakiram: Vertical Gardening: A New Concept of Modern Era. „Commercial Horticulture”, nr January/2016
9. M. L. McKinney: Urbanization as a major cause of biotic homogenization. Biological Conservation. „Biological Conservation”, nr 3/2006
10. S. T. A. Pickett, M. L. Cadenasso, J. M. Grove, C. G. Boone, P. M. Groffman, E. Irwin, S. S. Kaushal, V. Marshall, B. P. McGrath, C. H. Nilon, R. V. Pouyat, K. Szlavecz, A. Troy, i P. Warren: Urban ecological systems: Scientific foundations and a decade of progress. „Journal of Environmental Management”, nr 3/2011
11. R. (Ed) Vasenev, Viacheslav I; Dovletyarova, Elvira; Cheng, Zhongqi;Valentini: Megacities 2050 : Environmental Consequences of Urbanization. 2018
12. http://www.census.gov/ipc/www/worldhis.html
13. http://siteresources.worldbank.org/DATASTATISTICS/Resources/GDP.pdf
14. https://www.statista.com/statistics/270860/urbanization-by-continent/
15. Report of the World Commission on Environment and Development: Our Common Future, 1987
16. World Energy Outlook 2017 – Executive Summary, 2017
17. Key World Energy Statistics/2018
18. https://www.worldatlas.com/articles/top-15-countries-using-renewable-energy.html
19. https://cbdoiled.com/green-building-sustainable-construction-hemp-building-materials/
20. http://www.buildup.eu/en/practices/cases/biq-house-first-algae-powered-building-world
21. https://www.archdaily.com/789230/let-your-building-to-breathe-with-this-pneumatic-facade-technology

Zapisz się na bezpłatny NEWSLETTER. Co tydzień najświeższe informacje o zarządzaniu bezpośrednio na Twój e-mail.

[facility management, zrównoważony rozwój, innowacyjność w budownictwie, dachy, izolacje termiczne, ekologiczne elewacje, szklane jednostki fotowoltaiczne, fasady termodynamiczne, systemy automatyki budynków, zielone technologie]

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Kurs - Aktualne zasady prowadzenia rachunkowości przez wspólnotę mieszkaniową »

Kurs księgowości dla wspólnot mieszkaniowychW większości przypadków w księgowości prowadzonej przez wspólnotę mieszkaniowej pojawiają się błędy. Wynika to przede wszystkim z nieznajomości elementarnych zasad rozliczania przychodów i rozchodów wspólnoty. Nieprawidłowa ewidencja księgowa może doprowadzić... Czytam więcej »


Pojemniki na śmieci – jak je zasłonić? »

Jak zapewnić zdrowy mikroklimat w budynku?»

pojemniki na odpady mieszkania wentylacja budynku
Zgodnie z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, właściciel nieruchomości wyposaża nieruchomość w pojemniki, służące do zbierania odpadów, ulegających biodegradacji, ze szczególnym uwzględnieniem... Chcę wiedzieć »

Mikroklimat w budynkach wywiera duży wpływ na zdrowie i samopoczucie ludzi, zwierząt, roślin, a także na efektywność przebiegu procesów produkcyjnych i przemysłowych. Zapewnienie optymalnych warunków w pomieszczeniach jest głównym zadaniem wentylacji... czytam więcej »


Fotowoltaika na dachu budynku - zobacz, gdzie uzyskać dotacje »

Fotowoltaika na dachuInstalacja fotowoltaiczna zamontowana na dachu nieruchomości pozyskuje energię z promieniowania słonecznego, a następnie zamienia ją w energię elektryczną. Wytworzony w panelach... Czytam więcej »


Pobierz darmowy poradnik "Uzdatnianie wody w instalacjach HVAC"»

Jak usunąć wilgoć ze ścian?

Pobierz poradnik uzdatnianie wody w instalacjach HVAC wilgoć w ścianach
Wymagania odnośnie wody w instalacjach grzewczych reguluje Polska Norma PN-EN 12952-12. Jak podnieść jakość wody? Jak obniżyć koszty instalacji grzewczej i chłodniczej? Jak zadbać o bezpieczeńśtwo i komfort mieszkańców... Czytam więcej »

W Szwajcarii na początku lat 80. XX w., w trakcie prac badawczych nad wpływem atmosfery zawilgoconych pomieszczeń na zdrowie ludzi, zauważono, że zastosowanie określonych fal elektromagnetycznych może być użyteczne... czytam więcej»


Dlaczego warto dobrze wybrać ciepłomierz?

Zimne kaloryferyCiepłomierz zlicza zużytą energię cieplną, a jego wskazania stanowią podstawę rozliczeń odbiorcy energii z dostawcą. Współczesne ciepłomierze posiadają niewielkie rozmiary i... Czytam więcej »


Nie uwierzysz! Nowe podejście do modernizacji budynków wielorodzinnych»

Czy to możliwe? Nowa bezobsługowa i ekologiczna kotłownia, bez obciążeń finansowych! »

Kompleksowa energia kotłownia bez nakładów finansowych
Rosnące koszty prac i materiałów budowalnych istotnie wpływają na decyzje co do planowanych modernizacji energetycznych budynków wielorodzinnych. Z drugiej strony lokatorzy... czytam dalej »

Brak obciążeń finansowych związanych z budową/modernizacją kotłowni gazowej. EWE bierze na siebie ciężar finansowania i budowy kotłowni... chcę wiedzieć więcej»


Jak wykorzystać energię cieplną przyrody?

Pompy ciepła ogrzewanie z naturąEnergia odnawialna jest bezpłatnym i niewyczerpalnym źródłem energii, a pompy ciepła są wspaniałym rozwiązaniem, by je efektywnie wykorzystywać. W ten sposób można być nie tylko bardziej niezależnym, ale także... zobacz, jakie rozwiązanie wybrać »


Rozwiązania polecane dla administratorów i zarządców budynków »

Usuniemy zanieczyszczenia z Twojej instalacji!

wiata rowerowa odpowietrzenie kaloryferów

Coraz ciekawsze rozwiązania spotykam na polskich osiedlach. Dbałość o zadowolenie mieszkańca staje się priorytetem, dzięki czemu... Czytam więcej »

Gazy nagromadzone w grzejnikach mogą skutecznie zmniejszyć efektywność grzewczą, nie tylko urządzenia... chcę wiedzieć jak »


Jaki wybrać program do zarządzania nieruchomościami?

Programy do zarządzania nieruchomościamiDynamiczny postęp w technologii komputerowej i infor­matyce spowodował, że komputer z odpowiednim opro­gramowaniem stał się podstawowym narzędziem pracy prak­tycznie każdego zarządcy nieruchomości... Czytam więcej »


System detekcji gazów w garażach i parkingach podziemnych »
Oto śmietniki, które zdobią osiedla»
Detektory gazów w garażach śmietniki ese
Garaże są narażone nie tylko na pożary, ale też na wzrost stężenia substancji szkodliwych ze spalin oraz wycieki paliwa gazowego... czytam więcej » Miejsca składowania odpadów to przeważnie duży problem dla zarządcy. Jak utrzymać go w czystości i sprawić, aby nie szpecił wizerunku osiedla, a stał się jego wizytówką... czytam dalej »

Całodobowy nadzór nad osiedlem o wiele taniej?
Jak wybrać dobry ciepłomierz »
monitoring osiedla i budynku ciepłomierze jaki wybrać
Czy obecnie ochrona jest skuteczna? Trudno jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie. Z jednej strony w sektorze ochrony pracuje więcej ludzi niż w policji, wojsku i straży miejskiej razem... czytam więcej » Zdalny odczyt mediów to na obecny czas – trwającej pandemii – pożądane rozwiązanie. Trzeba przyznać, że  z powodzeniem jest wykorzystywany w mieszkalnictwie. Postęp w dziedzinie technik informatycznych... Masz pytanie odnośnie instalacji ciepłomierza? Zadzwoń! +48 603 50 90 05»

Gdzie szukać profesjonalnej pomocy w zarządzaniu nieruchomościami?

Dobry Zarządca nieruchomości - opinie

Zarządca przecież odpowiada za funkcjonowanie nieruchomości, za wszystkie sprawy techniczne, formalne, i komunikacyjne. Aby czynić to efektywnie (...) Czytam więcej »


Zabezpieczenie garażu przed czadem i gazem LPG »
Jak pozbyć się problemu psich odchodów z trawnika »
parkingi wielopoziomowe Sprzątanie po psie
Nowoczesne budynki o wysokim standardzie to obiekty z wbudowanymi garażami. Ze względu na konieczność zapewnienia ich odpowiedniej wentylacji, co jest regulowane w Rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych... czytaj dalej »

Oroblem zanieczyszczonych przez psy trawników dotyczy wielu osiedli. Jak możemy pomóc właścicielom czworonogów(...) czytam dalej »



Ekspert Budowlany - zlecenia

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Administrator24.info... dowiedz się więcej »
7-8/2020

Aktualny numer:

Administrator 7-8/2020
W miesięczniku m.in.:
  • - Zmiany w Prawie budowlanym
  • - Wyrok eksmisyjny w SM
Zobacz szczegóły

Bezpłatny newsletter

masz wiadomość

 

Mamy dla Ciebie prezent

zapisz się na newsletter i otrzymuj
na bieżąco informacje
o nowościach naszego portalu,
a w prezencie otrzymasz

BEZPŁATNY numer "Administrator i Menedżer Nieruchomości"

Zapisuję się na newsletter

Jeżeli właściciele lokali przeznaczyli środki zgromadzone na funduszu remontowym na inny cel niż wcześniej deklarowany:

Produkty i technologie

Porady eksperta (video)

Wyświetleń: 19678|Ocena: 3.0
Wyświetleń: 16946|Ocena: 1.5
Wyświetleń: 12031|Ocena: 1.0
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl