Nie tylko koszty inwestycji, ale i koszty utrzymania sieci c.o. i wod.-kan. w budynku inteligentnym należy wyliczyć na etapie projektu.
Z myślą o inwestorach, zwracających coraz większą uwagę na koszty przyszłej eksploatacji, powstały zdecentralizowane systemy sterowania, regulacji i nadzoru, zwane systemami inteligentnego budynku. Spełniają one wiele wymagań, zarówno pod względem zaawansowanych technologii urządzeń automatyki sterowania, jak i pod względem organizacji pracy układów automatyki. Rzecz w tym, by awaria któregokolwiek z nich nie dezorganizowała pracy pozostałych.
Poza dyskusją jednak pozostaje fakt, że system automatyki minimalizuje zużycie energii elektrycznej i cieplnej dostarczanej z ciepłowni, zapewnia sterowanie i monitorowanie wszystkich urządzeń technicznych oraz umożliwia drukowanie odpowiednich raportów o stanie budynku.
Sterowanie ciepłem
Do kosztów zarówno inwestycji, jak i kosztów utrzymania w późniejszym terminie instalacji ogrzewania i instalacji wodno-kanalizacyjnej trzeba odnieść się na etapie projektu. Aby budynek spełniał warunki budynku inteligentnego, musi w nim być zastosowana duża liczba systemów i urządzeń ich kontroli.
Rodzaj zastosowanego sterowania ma wpływ na koszt inwestycji i eksploatacji. W pierwszej fazie planowania automatyzacji należy zastanowić się jakie zadania oraz sekwencję sterowania układ ma spełniać. Obniżanie temperatury nocą oraz w czasie nieobecności, załączanie ogrzewania w momencie otwarcia drzwi, zredukowanie cyrkulacji wody ciepłej, to przykładowe sposoby sterowania budynkiem.
Skala możliwości jest bardzo duża, system automatyki powinien być typu „otwartego", tzn. powinien mieć możliwości rozbudowy istniejącej instalacji.
Ponadto, powinien pozwalać na łączenie ze sobą różnych urządzeń różnych firm oraz powinien umożliwiać dodawanie nowych stacji operatorskich i interfejsów komunikacyjnych, spełniających określone standardy. Dla zapewnienia pełnej kontroli budynku układy te muszą prowadzić ciągłą korespondencję w całej sieci systemu zarządzania.
Zasadnicze znaczenie stosowanych układów, urządzeń i podzespołów systemu ma niezawodność ich działania, ma wysoka jakość wykonania i łatwość obsługi, pozwalająca na konfigurowanie systemu i programowanie jego zadań według własnych potrzeb w możliwie łatwy sposób.
Inteligencja budynków zawarta jest więc w programach instalowanych w sterownikach i komputerach, tworzonych dla poszczególnych urządzeń i układach automatyki.
Zastosowanie pełnej regulacji temperatury pomieszczenia i okresu ogrzewania nie jest jedynym rozwiązaniem. Duży wpływ na koszty ma też zastosowanie instalacji odzysku ciepła. Jak wiadomo, pomieszczenia o różnym przeznaczeniu mają odpowiednie normy związane z wymianą powietrza. Stosując rekuperatory obrotowe, wymienniki krzyżowe czy glikolowe instalacje odzysku ciepła, możemy uzyskać energię, która dla specyfiki budynków standardowych jest wyrzucana do atmosfery.
Zastosowanie systemów solarnych czy baterii słonecznych ma również ogromny wpływ na zmniejszenie kosztów niekoniecznie inwestycyjnych, ale na pewno eksploatacyjnych. Energia, jaką można uzyskać z promieni słonecznych jest energią najtańszą.
Instalacja a koszty
Ogromne znaczenie ma też sposób i rodzaj zastosowanych instalacji, tj. zminimalizowanie długości instalacji grzewczych, zastosowanie rur z odpowiednich materiałów, dobra izolacja termiczna, zastosowanie zależności typu: otwarcie okna wyłącza automatycznie obieg grzewczy pomieszczenia.
System zapewniający komfort stałego dostępu do wody ciepłej jest też kluczowym wymaganiem wszystkich nowoczesnych budynków i również wpływa na podniesienie kosztów inwestycji. W ostatnich latach znalazł zastosowanie tzw. system pojedynczych rurociągów z wykorzystaniem przewodu grzejnego.
System ten oznacza również mniej wody w obiegu i mniejsze straty ciepła w systemie rurociągów oraz mniej problemów bakteriologicznych. Przestrzeń wymagana dla rurociągów zostaje ograniczona ze względu na brak rur powrotnych. Ilość szachtów i rewizji może zostać zminimalizowana i tworzy się miejsce na inne instalacje.
System zdalnego odczytu i ...
Koszty instalacji sanitarnych są uzależnione od wielkości inwestycji. Jednakże trzeba wiedzieć, że cechy inteligentnego budynku wykazuje również mieszkanie czy dom. Można śmiało powiedzieć, że inteligentny dom to inteligentny budynek. Instalacje stosowane w inteligentnych domach, jak i w szerszej grupie inteligentnych budynków, są takie same. Różnią się jedynie skalą i zakresem działania.
W budynku o podwyższonym standardzie nie możemy zapomnieć o instalacji zdalnego odczytu mediów. W przypadku takich systemów mamy kilka rozwiązań, w kontekście inwestycji koszty są zbliżone. Problem jest po stronie wykonania. W systemie zdalnego odczytu wykorzystując komunikację M-BAS musimy wykonać instalację okablowania pomiędzy licznikami, co w rezultacie tworzy sieć dużej ilości przewodów elektrycznych do komunikacji, które schodzą się w magistrali głównej. System radiowy natomiast skraca czas wykonania montażu poszczególnych elementów.
...zabezpieczenie przed zalaniem
Coraz częściej w budynkach inteligentnych ma miejsce zastosowanie systemu tzw. zabezpieczenia przed zalaniem. Jest to armatura odcinająca w postaci elektrozaworów z układem sterowania. Działa to na zasadzie uczenia się przez to urządzenie przepływów wody w danej chwili. Rejestrowanie danych przez okres np. 7 dni pozwala zobrazować nam pobór w danej chwili.
Odbieganie od tej normy powoduje automatyczne odłączenie mediów do lokalu i zabezpiecza przed zalaniem nie tylko pomieszczenie, w którym nastąpiła usterka na instalacji. Taki system jest systemem tzw. „otwartym", co w rezultacie stwarza dodatkowe możliwości tj. podłączenie do systemu alarmu i automatyczne odcięcie wody w mieszkaniu, hali, budynku podczas naszej nieobecności.
Nadzór człowieka
Z reguły jest tak, że wstępny projekt zakłada o wiele więcej automatyki niż powstaje na etapie budowy. Szereg zastosowań i możliwość nieograniczonej rozbudowy układów automatycznego sterowania zwiększa koszty inwestycji. Nawet z własnego doświadczenia mogę powiedzieć, że to co wstępnie założono wykonuje się z ograniczeniem, do minimum zaniżając miano inteligentnego budynku.
Inwestorzy, nie widząc korzyści eksploatacyjnych, nie chcą przesadzać z inwestycjami. Cała struktura automatyki zostaje okrojona, a w czasie eksploatowania rozbudowa jest znacznie droższa niż na etapie budowy.
Tworząc pewne grupy automatycznej regulacji jesteśmy w stanie zminimalizować koszty eksploatowania budynku. Im więcej pomysłów na zastosowanie automatycznego sterowania, tym oszczędności są większe. Jednak nie możemy zapominać o tym, że taka automatyzacja budynku i urządzenia za nią odpowiedzialne, nie mogą pozostać bez nadzoru. To, że budynek jest w pełni z automatyzowany nie oznacza, że możemy pozostawić go bez obsługi osób odpowiednio wykwalifikowanych.
Inteligentny budynek to do niedawna tylko futurystyczne pojęcie. Możliwości systemu i korzyści z niego płynące sprawiają jednak, że nie jest już on tylko kosztowną zabawką, a stał się metodą na funkcjonalność, znaczne zwiększenie bezpieczeństwa, zapewnienie wygody. Jest też niewątpliwie odpowiedzią na rosnące koszty eksploatacji budynków.
Artykuł pochodzi z dodatku kwartalnego Facility Management 1/11
Zobacz inne artykuły z dodatku kwartalnego FM 1/11: |
2
