Artykuł sponsorowany

Elektroniczne osuszanie murów

 BTM dr Jurkiewicz  |  13.08.2020
RYS. 1. Zawilgocony mur – naładowany
elektrycznie
RYS. 1. Zawilgocony mur – naładowany elektrycznie
BTM dr Jurkiewicz

Technologia elektronicznego osuszania murów powstała w Szwajcarii na początku lat 80. XX w., w trakcie prac badawczych nad wpływem atmosfery zawilgoconych pomieszczeń na zdrowie ludzi. Zauważono wówczas, że zastosowanie określonych fal elektromagnetycznych może być użyteczne w rozwiązaniu tego problemu. Naturalną konsekwencją okazało się późniejsze przeniesienie prowadzonych badań na problematykę osuszania murów.

Możliwość interwencji pola elektrycznego w zawilgocony mur od wielu lat była już znana, czego wynikiem było stosowanie takich metod, jak elektroosmoza, elektroforeza itd.

Szwajcarski patent pozwolił na opracowanie aparatów emitujących fale elektromagnetyczne oddziaływające na zawilgocony mur, a zatem technologii pozwalającej na osuszanie murów.

Do Polski pierwszy tego typu aparat produkcji szwajcarskiej Rondom trafił w 1988 r. i został zainstalowany w aptece „Pod Słoniem” przy ul. Grodzkiej w Krakowie. Problemem w aptece była wysoka wilgotność powietrza utrzymująca się w magazynowych pomieszczeniach piwnicznych. Efekt zmniejszenia wilgotności powietrza, która zawsze utrzymywała się powyżej 80%, uzyskano już po upływie kilku tygodni, a kolejnym dowodem na skuteczność aparatu Random był osypujący się ze stropu suchy pył.

Od początku lat 90. XX w. zabezpieczono kilkadziesiąt obiektów, w których urządzenia funkcjonują do dziasiaj. Jednym z charakterystycznych obiektów zabezpieczonych w 1992 r. jest minibrowar „Spiż”, zlokalizowany na rynku Starego Miasta we Wrocławiu. W obiekcie tym zrezygnowano z wykonania izolacji pionowej i jedynym sposobem zabezpieczenia podziemnej części budynku był funkcjonujący do dzisiaj aparat Rondom. Na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat systemy Rondom produkcji szwajcarskiej oraz Mur-tronic produkcji francuskiej zastosowano w kilkudziesięciu obiektach zabytkowych w Polsce, na Ukrainie i Białorusi.

Zasady działania systemu

Wyjaśnienie zasad funkcjonowania systemu wymaga zwrócenia uwagi na samo zjawisko, jakim jest podciąganie kapilarne wody w murach, na jego przyczyny i zjawiska towarzyszące. Obecność wody w strefie fundamentu w postaci zwierciadła, podziemnych źródeł czy żył wodnych, wraz z występującymi anomaliami geologicznymi zakłóca naturalne, ziemskie pole magnetyczne i generuje powstanie pól elektromagnetycznych. Pola te w konsekwencji ładują mur elektrycznie (RYS. 1).

Zawilgocony mur – naładowany elektrycznieRYS. 2. Neutralizacja pola elektrycznego w zawilgoconym murze

Pola elektromagnetyczne posiadają określoną częstotliwość. Poprzez wygenerowanie kontr pola o częstotliwości zdefazowanej o 180° uzyskuje się neutralizację ładunków elektrycznych w murze. Zasada tej metody polega zatem na modyfikacji ładunków elektrycznych w kapilarach. Przez oddziaływanie na te same procesy, które ładują mury elektrycznie metodą wytworzenie pola o przeciwnej fazie, doprowadzamy do neutralizacji zjawiska, czyli siła elektromotoryczna wznosząca molekuły wody w murze zostaje zlikwidowana.

Aparaty emitujące fale elektromagnetyczne są stosunkowo łatwe w montażu. Prezentowany na Fot. 1 aparat Mur-tronic po zainstalowaniu nie wymaga żadnej obsługi, gdyż jest zasilany ziemskim polem magnetycznym, nie ma zatem potrzeby podłączania przewodów lub baterii. Kontrola systemu sprowadza się do kontroli jego skuteczności, polegającej na okresowym sprawdzaniu stopnia zawilgocenia osuszanych murów. W przypadku tego aparatu istnieje możliwość zainstalowania np. poprzez wmurowanie w osuszaną ścianę.

Aparat Mur-tronic

FOT. 1. Aparat Mur-tronic

Dobór aparatu do danego obiektu sprowadza się do ustalenia zasięgu wynikającego z jego geometrii.

Aparaty produkowane są w zasięgach od 8 m do 50 m. W poszczególnych przypadkach można wprowadzać większą ilość aparatów, różnicując ich usytuowanie. Zasadą jest instalowanie aparatu w centralnym punkcie, tak aby w 100% wykorzystać jego zasięg. Dowiedz się więcej »

Skuteczność technologii

Udokumentowana skuteczność elektronicznego osuszania murów jest konsekwencją opisanych zasad funkcjonowania, tzn. bezpośredniego oddziaływania na przyczynę zjawiska, czyli podciągania kapilarnego. Wykonanie szczelnej przegrody blokującej podciąganie kapilarne innymi metodami jest w przypadku murów obiektów zabytkowych bardzo trudne, a czasami wręcz niemożliwe.

FOT. 2. Biblioteka Narodowa

Metoda elektronicznego osuszania była wielokrotnie stosowana w przypadkach, w których stanowi jedyne skuteczne rozwiązanie.

Jednym z takich przykładów było zastosowanie tej metody w Rotundzie Najświętszej Marii Panny na Wawelu (2006 r.). Po wyłożeniu płytami dziedzińca Zamku Wawelskiego zmieniły się warunki wilgotnościowe w tej partii wzgórza i w Kaplicy pojawiła się wilgoć w postaci wilgotnych plam na posadzkach. Zainstalowany system Rondom zablokował przemieszczanie się wilgoci, a monitorowana wilgotność powietrza zmniejszyła się po upływie kilku tygodni. Uzyskane efekty zostały potwierdzone w otrzymanej rekomendacji.

Kolejnym przykładem skuteczności metody było osuszenie podziemi Kościoła pw. Św. Trójcy w Nieświeżu na Białorusi. W podziemiach kościoła mieści się nekropolia Radziwiłłów. Przed podjęciem prac w podziemiach utrzymywała się bardzo wysoka wilgotność, prowadząca do uszkodzeń zarówno trumien, jak i ścian. W ramach prac ujęto i odprowadzono wody opadowe, a następnie wprowadzono zabezpieczenie przed wilgocią, instalując system Mur-tronic, który przejął funkcję zarówno izolacji poziomej, jak i pionowej. Mury podziemia nie zostały odsłonięte, a rolą systemu jest między innymi zabezpieczenie przed podciąganiem kapilarnym niedostępnych ścian wewnętrznych podziemia. Prace przeprowadzone zostały w 2006 r., a ostatnia wizyta kontrolna w lipcu zeszłego roku potwierdza skuteczność funkcjonowania systemu.

Jedną z ostatnich znaczących realizacji było zabezpieczenie przed wilgocią niektórych partii budynków Muzeum Narodowego w Warszawie, w których zainstalowano dwa aparaty Mur-tronic o łącznym zasięgu ok. 80 m. Chronione partie to głównie części podziemne i ściany o utrudnionym dostępie, w których zastosowanie innych technologii byłoby utrudnione. Obserwacja zabezpieczonych ścian wskazuje na skuteczność metody, a miejsca w których od lat utrzymywało się zawilgocenie zostały osuszone.

Technologia prawdziwie konserwatorska

Wśród sposobów zabezpieczania murów przed podciąganiem kapilarnym metoda elektronicznego osuszania jest z pewnością najbardziej odpowiednia do konserwacji obiektów zabytkowych. Może być bowiem stosowana bez względu na grubość i konstrukcję murów. Jak wiemy z praktyki konserwatorskiej, stosunkowo rzadko w obiektach zabytkowych spotykamy mury jednorodne o niewielkiej grubości. Bardzo często oprócz murów kilkuwarstwowych mamy do czynienia z murami z kamienia, w których stosowanie innych technologii jest nieefektywne ekonomiczne lub niemożliwe z technicznego punktu widzenia.

FOT. 3. Muzeum Narodowe w Warszawie

Omawiana technologia jest bezinwazyjna, ponieważ nie wymaga ingerencji w substancję muru. Bez wierceń czy podcinania uzyskujemy spodziewany rezultat. Jest też ekologiczna, bo wykonywana jest bez wprowadzania substancji chemicznych. Kolejną i bardzo ważną zaletą tej metody jest jej odwracalność, czyli możliwość odstąpienia od przyjętego rozwiązania bez żadnych konsekwencji.

Przydatność tej technologii w pracach konserwatorskich potwierdziły między innymi badania przeprowadzone w ramach pracy doktorskiej „Problemy zwalczania zawilgocenia kapilarnego malowideł ściennych w Polsce i w warunkach klimatu tropikalnego w Kambodży”. W pracy wykonanej w UMK w Toruniu przez Solidę Lima potwierdzona została skuteczność metody elektronicznej w zabezpieczeniu fresków w krużgankach odpustowych przy kościele pw. Wniebowzięcia NMP w Kcyni. Obserwacje prowadzono w okresie 10 lat.

Ekonomiczne rozwiązanie

Elektroniczny system osuszania jest instalowany głównie w celu zabezpieczenia obiektu przed podciąganiem kapilarnym, czemu służą również inne technologie, takie jak iniekcje, podcinanie murów itd. Metody wymieniane jako konkurencyjne zawsze są metodami inwazyjnymi o uwarunkowaniach, które w przypadkach obiektów zabytkowych nie zawsze mogą być spełnione.

Wykonywanie odwiertów w murach z kamienia, murach o kilkumetrowej grubości oraz próby wykonania przegrody iniekcyjnej w murach warstwowych po prostu mijają się z celem.

Proponowany system elektroniczny jest technologią odwracalną, tzn. w przypadku ograniczonej skuteczności można ją wymienić. Pod względem kosztów technologia ta nie ma sobie równej i z reguły jest kilkakrotnie tańsza od pozostałych.

Europejskie doświadczenia

Stosowanie technologii szwajcarskiej (Rondom) i francuskiej (Mur-tronic) odbywa się w Polsce w ścisłej współpracy z producentami urządzeń. Skala zastosowań na terenie Europy to kilkadziesiąt tysięcy obiektów. We Francji na przestrzeni lat przy użyciu aparatów Mur-tronic zabezpieczonych zostało ok. 15  000 obiektów. Technologia Mur-tronic jest objęta na terenie Francji systemem kontroli QUALICONSULT, który polega na ciągłej obserwacji losowo wybieranych obiektów i przeprowadzaniu w nich badań skuteczności procesu osuszania.

Nasze krajowe doświadczenia to kilkaset obiektów, często o wyjątkowej wartości, zabezpieczonych w ostatnich dziesięcioleciach. Technologia elektronicznego osuszania była przez lata poddawana nieuzasadnionej i nieudowodnionej krytyce, w ramach której mówiono o tajemniczych skrzynkach, magii itd. Krytyce wtórowały również środowiska akademickie – zupełnie niezainteresowane dotarciem do zasad funkcjonowania, a często reprezentujące interesy firm konkurencyjnych. Bardzo liczne porażki rozwiązań konkurencyjnych otwierają w ostatnich latach pole działania dla tej technologii – zwłaszcza w środowiskach konserwatorów i architektów.

BTM dr Jurkiewicz

BTM – dr Jurkiewicz
Badania. Technologie. Materiały

ul. Bartoszka 4/3
00-710 Warszawa
tel./faks: 22 651 58 23
tel.: 602 134 273

www.btmjurkiewicz.pl

Komentarze

(0)
Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Administrator24.info... dowiedz się więcej »
7-8/2020

Aktualny numer:

Administrator 7-8/2020
W miesięczniku m.in.:
  • - Zmiany w Prawie budowlanym
  • - Wyrok eksmisyjny w SM
Zobacz szczegóły

Bezpłatny newsletter

masz wiadomość

 

Mamy dla Ciebie prezent

zapisz się na newsletter i otrzymuj
na bieżąco informacje
o nowościach naszego portalu,
a w prezencie otrzymasz

BEZPŁATNY numer "Administrator i Menedżer Nieruchomości"

Zapisuję się na newsletter

Jeżeli właściciele lokali przeznaczyli środki zgromadzone na funduszu remontowym na inny cel niż wcześniej deklarowany:

Produkty i technologie

Porady eksperta (video)

Wyświetleń: 19675|Ocena: 3.0
Wyświetleń: 16936|Ocena: 1.5
Wyświetleń: 12027|Ocena: 1.0
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl