W cyklu artykułów o problematyce dźwigowej pragniemy Państwu przybliżyć zagadnienia z zakresu eksploatacji i modernizacji wind.
Poprzednio zasygnalizowaliśmy całe spektrum zagadnień z jakimi spotykają się zarządcy nieruchomości w tym zakresie. W mniejszym pragniemy opisać podstawowe elementy dźwigu i jego funkcje.
Dźwig to urządzenie o strukturze rozproszonej, a wpływ na jego działanie ma wiele czynników. Do nich można zaliczyć przeznaczenie budynku, warunki techniczne szybu, projekt techniczny - wybór technologii napędu i doboru i wykonania komponentów, jakość montażu oraz serwisu.
Z takiej struktury wynika fakt, że rzadko jeden podmiot obejmuje w swym działaniu wszystkie etapy życia dźwigu.
Podziału dźwigów można dokonać na kilka sposobów. Do głównych można zaliczyć rodzaj napędu i sposób konstrukcji (dźwigi elektryczne i hydrauliczne z maszynownią i bez maszynowni).
Drugimi podziałem jest ze względu na przeznaczenie dźwigi osobowe, towarowe, samochodowe, dla ekip ratowniczych.
Można dokonać podziału dźwigów na jeszcze kilka innych sposobów i przyjętych kryteriów.
Dla przybliżenia konstrukcji dźwigów zaprezentujemy dźwigi elektryczne reduktorowe z maszynownią górną.
Schematyczny układ takiego dźwigu to z jednej strony rama kabinowa wraz z kabiną oraz po drugiej stronie przeciwwaga pozwalająca na lepsze wykorzystanie energii i mocy potrzebnych do pracy dźwigu. Elementy te połączone są za pomocą zespołu lin i napędzane w ruch przez wciągarkę.
Z punktu widzenia pracy dźwigu są to jedne z najważniejszych podzespołów. Jakość pracy wciągarki decyduje o niezawodności dźwigu, komforcie jazdy oraz ma istotny wpływ na koszty eksploatacji.
Jej współpraca ze sterowaniem falownikowym i enkoderem zapewnia płynną i komfortową jazdę dźwigu umożliwiającą precyzyjne zatrzymywanie na przystankach. Ruch kabiny i przeciwwagi odbywa się za pomocą zestawów kół oraz lin stalowych.
Od kilku lat pojawiają się rozwiązania wykorzystujące zamiast gołych lin stalowych pasy. Można dzięki ich zastosowaniu uzyskać nieznaczne obniżenie hałasu. Niestety rozwiązania te są drogie i wymagają zastosowania specjalnych systemów monitorowania ciągłości lub częstą ich wymianę, a koszt takiej wymiany jest znaczny.
Bardzo ważnym elementem dźwigu ze względu na estetykę, komfort i bezpieczeństwo jest zespół ramy z kabiną. Dzięki zastosowaniu w ramie kabiny nowoczesnych chwytaczy dwukierunkowego działania (stare dźwigi mają chwytacze działające tylko w dół) użytkowanie dźwigów stało się bardzo bezpieczne. Można powiedzieć, że to najbezpieczniejszy środek transportu.
Z punktu widzenia użytkownika kontakt z widną odbywa się poprzez elementy wezwań (kasety) oraz drzwi szynowe, drzwi kabinowe i kabinę. W dźwigach starego typu kabiny nie były wyposażane w drzwi co stwarzało ogromne ryzyko powstania urazów i uszkodzeń pasażerów. Dlatego obecne przepisy i wymagania nie zezwalają już na montaż dźwigów bez drzwi kabinowych.
Dla bezpieczeństwa ich użytkowania montuje się świetlne zabezpieczenia zamykania drzwi w postaci fotokomórek i kurtyn świetlnych. Poprawiło to znacznie komfort i bezpieczeństwo wsiadania i wysiadania z windy.
Najważniejszym elementem dźwigu jest kabina. To ona ma wpływ na komfort jazdy (powierzchnia i elementy sterowe), estetykę i bezpieczeństwo. Składa się z elementów ścian, podłogi, sufitu, oświetlenia, paneli sterowania i komunikacji oraz wyposażenia w poręcze i lustra.
Dostęp do szerokiej gamy materiałów pozwala na zaspokojenie każdych gustów. Na ściany stosuje się różne materiały od blach malowanych, powlekanych, nierdzewnych poprzez okleiny i drewno. Standardem staje się wyposażanie kabin w lustro i poręcze.
O elegancji kabiny decyduje także zaprojektowany z gustem sufit wraz z właściwym oświetleniem. Należy pamiętać, że winda musi posiadać zasilanie awaryjne oświetlenia kabiny z możliwością świecenia minimum 0,5 godziny.
Od kilku lat bezwzględnie wymagane jest aby w nowych i modernizowanych windach była możliwość komunikacji ze służbami ratowniczymi za pomocą linii telefonicznych stacjonarnych lub bezprzewodowych.
Poprzedni artykuł: Remonty dźwigów w budynkach mieszkalnych
Przy projektowaniu modernizacji windy należy zwrócić uwagę, że montując automatyczne drzwi w kabinie i szybie traci się przestrzeń, jaka może być przeznaczona na część użytkową kabiny.
Wiele modernizacji kończy się znacznym ograniczeniem powierzchni. Dotyczy to szczególnie małych dźwigów o udźwigach do 500kg. Można temu zaradzić planując tak modernizację, aby kabina odzyskała swoją powierzchnię. Dzięki zastosowaniu bardzo cienkiej przeciwwagi oraz przestawiając prowadnice uzyskuje się taki efekt.
Nad całością pracy dźwigu czuwa aparatura sterowa wraz z osprzętem bezpieczeństwa. Bliżej przedstawimy to zagadnienie w następnym artykule.
CITY LIFT
ul. Mlądzka 10
04-136 WARSZAWA
tel. 22/6170020
tel. kom. 602/210650
2
