Bezpieczeństwo i funkcjonalność placów zabaw to zagadnienie wciąż często bagatelizowane. Prawo nakłada jednak zobowiązania na zarządców nieruchomości, którzy odpowiadają za bezpieczeństwo na tych wydzielonych terenach. A wyposażenie placu powinno być funkcjonalne i dostosowane do różnych grup wiekowych.
Jak zapewnić funkcjonalność i bezpieczeństwo na placu zabaw?
Funkcjonalność placu zabaw
Wyposażenie placu zabaw składa się z obiektów małej architektury, a nie zabawek. I jest to znacząca różnica. Obiekty małej architektury posiadają określone wymogi zawarte w Ustawie z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: DzU z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) oraz Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU z 2002 r. Nr 75, poz. 690, z późn. zm.). Dokumenty te mają zagwarantować maluchom oraz ich opiekunom bezpieczeństwo. A jak zaprojektować plac zabaw, aby był on funkcjonalny?
- W skład wyposażenia placu zabaw powinny wchodzić różnorodne obiekty małej architektury, takie jak: piaskownica, huśtawki, drabinki, zjeżdżalnie, karuzela, bujaki sprężynowe czy huśtawki na desce. Muszą one być wybierane tak, aby na placu zabaw dostarczać rozrywki zarówno dzieciom w wieku lat dwóch, jak i ośmiu. Ponadto niezbędne są miejsca siedzące dla opiekunów, czyli ławki oraz to, aby plac zabaw był ogrodzony - wyjaśnia Marcin Sodo z firmy Nawigator Nieruchomości, zajmującej się kompleksową obsługą nieruchomości.
Nie mniej ważne jest to, aby plac zabaw położony był w odpowiednim miejscu. Z jednej strony nie może być zbyt blisko budynków mieszkalnych, aby hałas nie przeszkadzał mieszkańcom, a z drugiej strony - musi być przyjazny dzieciom. Powinien zatem być położony w miejscu spokojnym i nie bardzo nasłonecznionym. Dlatego tak dobrze sprawdza się jego ulokowanie w otoczeniu drzew.
Funkcjonalność placu zabaw powinna przejawiać się również w tym, by dostarczać dzieciom nie tylko rozrywki, ale również rozwijać ich sprawność oraz edukować. Rozwój sprawności odbywa się oczywiście poprzez dobrze dobrane wyposażenie placu. I powinien być naturalny. A oznacza to tyle, że nie należy zmuszać dzieci do korzystania z tych elementów, na które nie mogą dostać się samodzielnie.
Charakter edukacyjny z kolei wiąże się z zielenią, która jest na placu i wokół niego. Dzięki nim bowiem dzieci rozwijają swoją wyobraźnię, np. poprzez kępy krzewów, które stają się kryjówkami, obserwują przemiany dokonujące się w przyrodzie, a nawet małe zwierzęta. Z funkcjonalnością placów zabaw na osiedlu nieodłącznie związane jest również bezpieczeństwo.
Normy PN-EN
Wspomniane wcześniej dwa dokumenty, czyli Ustawa z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: DzU z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) oraz Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU z 2002 r. Nr 75, poz. 690, z późn. zm.), zawierają wytyczne dotyczące oddalenia placów zabaw od ciągów komunikacji samochodowej oraz od miejsc gromadzenia odpadów.
Znajdziemy tam również zasady, którym podlegają obiekty małej architektury. Ale najbardziej szczegółowe ustalenia dotyczące bezpieczeństwa na placach zabaw na osiedlu zawarte są w normach PN-EN.
Oto czego dotyczą Normy, które mają zapewnić bezpieczeństwo placów zabaw:
- PN-EN 1176-1:2009 Wyposażenie placów zabaw i nawierzchnie. Część 1: Ogólne wymagania bezpieczeństwa i metody badań.
- PN-EN 1176-2:2009 Wyposażenie placów zabaw i nawierzchnie. Część 2: Dodatkowe wymagania bezpieczeństwa i metody badań huśtawek.
- PN-EN 1176-3:2009 Wyposażenie placów zabaw i nawierzchnie. Część 3: Dodatkowe wymagania bezpieczeństwa i metody badań zjeżdżalni.
- PN-EN 1176-4:2009 Wyposażenie placów zabaw i nawierzchnie. Część 4: Dodatkowe wymagania bezpieczeństwa i metody badań kolejek linowych.
- PN-EN 1176-5:2009 Wyposażenie placów zabaw i nawierzchnie. Część 5: Dodatkowe wymagania bezpieczeństwa i metody badań karuzeli.
- PN-EN 1176-6:2009 Wyposażenie placów zabaw i nawierzchnie. Część 6: Dodatkowe wymagania bezpieczeństwa i metody badań urządzeń kołyszących.
- PN-EN 1176-7:2009 Wyposażenie placów zabaw i nawierzchnie. Część 7: Wytyczne instalowania, sprawdzania, konserwacji i eksploatacji.
- PN-EN 1176-10:2009 Wyposażenie placów zabaw i nawierzchnie. Część 10: Dodatkowe wymagania bezpieczeństwa i metody badań całkowicie obudowanych urządzeń do zabaw.
- PN-EN 1176-11:2009 Wyposażenie placów zabaw i nawierzchnie. Część 11: Dodatkowe wymagania bezpieczeństwa i metody badań sieci przestrzennej.
- PN-EN 1177:2009 Nawierzchnie placów zabaw amortyzujące upadki. Wyznaczanie krytycznej wysokości upadku.
Jak możemy zauważyć, tematyka jest bardzo szczegółowa. A jak wygląda egzekwowanie owych norm i zapewnienie realnego bezpieczeństwa placu zabaw na osiedlu?
Kontrole placów zabaw
Bezpieczeństwu dzieci mają służyć kontrole placów zabaw. Jak one wyglądają? - Według PN-EN 1176-7:2009 Każdy plac zabaw powinien być sprawdzony na zgodność z normą przed oddaniem go do użytku. Jest to specjalistyczne badanie przeprowadzane przy pomocy próbników oceniających ryzyko zakleszczenia głowy, palców i odzieży. Sprawdzeniu podlega także zastosowanie zabezpieczeń przed upadkiem z urządzeń, nawierzchnia placu i rozplanowanie wyposażenia. Pozostałe kontrole są przeprowadzane na etapie użytkowania i wynikają z instrukcji dostawców. Warto zauważyć, że te instrukcje są prawnie obowiązujące, jako dokumentacja obiektów budowlanych. Według normy plac zabaw powinien podlegać udokumentowanym oględzinom nie rzadziej niż raz w tygodniu. Poważniejsze, roczne audyty lepiej zlecić specjalistom, bo wymaga się tu wyższego poziomu kompetencji - wyjaśnia Dominik Berliński, Główny Specjalista ds. Norm z Centrum Kontroli Placów Zabaw.
O funkcjonalność i bezpieczeństwo placów zabaw na osiedlu należy nieustannie dbać. Dzięki temu nie będziemy już słyszeć o tragicznych wypadkach, które zdarzają się w Polsce co jakiś czas. A pomóc zarządcom mogą specjalne Dzienniki Placu Zabaw, jak np. ten przygotowany przez CKPZ. Taki dziennik wymusza dyscyplinę i prowadzi do zwiększenia bezpieczeństwa naszych maluchów.
2
