Modernizacja dźwigów osobowych

1. Zainstalowanie drzwi w kabinach i piętrowskazywacza.
2. Zmodyfikowanie dokładności zatrzymywania się kabiny (zastosowanie falownika).
3. Dostosowanie elementów sterowania dla niepełnosprawnych.
4. Wyposażenie automatycznych drzwi w czujniki wykrywające obecność ludzi.
5. Wyposażenie dźwigów o prędkości powyżej 0,6m/s w chwytacze działające z opóźnieniem.
6. Zmodyfikowanie systemu alarmowego w celu zapewnienia automatycznej łączności z ekipami konserwacyjnymi lub ratowniczymi.
7. Zainstalowanie urządzeń zapobiegających niekontrolowanemu ruchowi kabiny w górę (chwytacze zakleszczające góra-dół).
8. Wyposażenie kabin w awaryjne oświetlenie, zasilane z niezależnego źródła.

Charakterystyczne cechy (pożądane) współczesnych dźwigów osobowych instalowanych w budynkach mieszkalnych:

1. Energooszczędne

Powinny zużywać jak najmniej energii elektrycznej, co praktycznie uzależnione jest od typu zastosowanego zespołu napędowego a także oświetlenia kabiny oraz inteligentnej automatyki zarządzającej poborem energii.

2. Przystosowane dla osób niepełnosprawnych na wózkach inwalidzkich:

• zalecana kabina o minimalnych wymiarach 110 cm x 140 cm,
• elementy sterowe łatwo dostępne dla osób na wózkach inwalidzkich,
• drzwi automatyczne przesuwne o szerokości min.80 cm,

3. Przyjazne dla ludzi i środowiska (w miarę ekologiczne) i nie powinny:

• zużywać oleju i zawierać substancji szkodliwych dla zdrowia,
• emitować zakłóceń magnetycznych,
• wytwarzać wibracji i hałasów,

4. Zapewniające wysoki komfort eksploatacyjny jak np.:

• płynne przemieszczanie się kabiny bez szarpnięć i stuków,
• dokładne zatrzymywanie się na poziomach przystanków,
• swobodne dojścia do dźwigów oraz wejść do kabin,

5. Bezpieczne dla użytkowników i ekip serwisowych,

• zapewniające bezpieczną eksploatację w każdych warunkach,
• wyposażone w urządzenia i funkcje zgodne z normami zharmonizowanymi, jak:

a) automatyczna łaczność kabiny dźwigu z ekipami ratowniczymi lub serwisem

b) zdalne monitorowanie funkcjonowania dźwigu min. przekazywanie przez sieć GSM w cyklu automatycznym informacji o nieprawidłościach w działaniu

6. Odporne na wandalizm, zgodnie z normą PN-EN 81-71: 2006, np.:

• urządzenia dźwigowe łatwo dostępne jak kabiny i ich wyposażenie oraz drzwi i elementy sterowania, powinny być wykonane w taki sposób aby uniemożliwić ich uszkodzenie przy pomocy prostych przedmiotów (najczęściej używanych przez wandali) jak: długopisy, klucze, laski, papierosy, zapalniczki, scyzoryki, wkrętaki, gumy do żucia itp.

7. Zapewniony nieograniczony dostęp do części zamiennych i sprzętu serwisowego

• producent zespołów dźwigowych udostępnia bez żadnych ograniczeń swoje wyroby i sprzęt serwisowy w wolnym obrocie towarowym,
• aparatura sterowa nie posiada kodowanych zabezpieczeń, uniemożliwiających konserwację innym firmom poza producentem,

8. Potwierdzenie zgodności wszystkich zainstalowanych urządzeń z wymaganiami Dyrektywy Dźwigowej 95/16WE, poprzez proces certyfikacji w Jednostce Notyfikowanej

Praktyczne wskazówki do osiągnięcia pożądanych cech dźwigów po modernizacji

Ad-1. Jedną z najważniejszych decyzji jest wybór jednostki napędowej dźwigu, ponieważ od tego zależą koszty eksploatacji, trwałość urządzeń, a także komfort jazdy (łagodny start oraz dokładne i płynne zatrzymywanie na przystankach).

Napędy bezreduktorowe zbudowane na silnikach synchronicznych stało magnetycznych wyposażonych w magnesy trwałe, charakteryzujące się bardzo wysoką sprawnością powyżej 95 % i stanowiące aktualnie najbardziej perspektywiczny napęd do dźwigów osobowych.

Znaczące oszczędności energii uzyskuję się dzięki oświetleniu diodowemu oraz inteligentnej automatyce zarządzającej poborem energii np.: wyłączanie na postoju oświetlenia i innych urządzeń.

Ad-2. Przystosowanie dźwigów dla osób niepełnosprawnych polega przede wszystkim na zapewnieniu niezbędnych wymiarów kabiny i drzwi, aby umożliwić swobodny wjazd i manewrowanie wózkiem oraz usytuowanie elementów sterowych w kabinie w sposób umożliwiający łatwy dostęp do operowania.

Osiągnięcie zalecanych wymiarów kabin w dźwigach modernizowanych uwarunkowane jest wielkością szybów, które są znormalizowane i np.: dla dźwigów najbardziej rozpowszechnionych w Polsce, wynoszą 140 cm x 170 cm. Po wymianie kabin na metalowe i wyposażeniu ich w drzwi z napędem mechanicznym, wymiary ulegają znacznemu zmniejszeniu, co niestety utrudnia swobodne korzystanie osobom na wózkach.

W celu wyeliminowania tego mankamentu, dobre firmy oferują w takich przypadkach zmianę usytuowania przeciwwagi ze ściany tylnej na boczną, dzięki temu uzyskuje się powiększenie kabiny mimo wyposażenia w drzwi automatyczne.

Ad-3. Dźwigi przyjazne dla ludzi i środowiska nie powinny:

• emitować żadnych szkodliwych dla zdrowia hałasów i wibracji a także nie zawierać substancji toksycznych, żrących lub cuchnących.

Ad-4. Wysoki komfort jazdy dźwigu można skutecznie zapewnić stosując płynną regulację obrotów silnika napędowego za pomocą przemiennika częstotliwości (falownika), współpracującego z enkoderem jako sprzężeniem zwrotnym, umożliwiającym bardzo dokładne zatrzymywanie na poziomach przystanków niezależnie od obciążenia kabiny.

Bardzo istotne jest wyposażenie dźwigu w drzwi z napędem mechanicznym, ponieważ ułatwione jest korzystanie z dźwigu osobom niepełnosprawnym oraz starszym a także z zakupami w rękach (tym bardziej, że są tańsze od drzwi wychylnych) oraz zainstalowanie kurtyny świetlnej.

Ad-5. Bezpieczeństwo ludzi zapewnia się dzięki zastosowaniu:

• kabin wykonanych z materiałów niepalnych i wyposażonych w drzwi z napędem mechanicznym,
• automatycznej łączności dwustronnej z ekipami ratowniczymi, w przypadkach utknięcia kabiny z ludźmi między przystankami,
• awaryjnego oświetlenia w kabinach, załączanego automatycznie po zaniku napięcia,
• automatycznych drzwi przesuwnych wyposażonych w urządzenia zabezpieczające przez ściśnięciem,
• urządzeń zabezpieczających (chwytacze dwukierunkowego działania) przed nadmierną prędkością kabin w górę i dół,
• osłon elementów ruchomych (kół linowych w maszynowni i przeciwwagi w podszybiu),

Ad-6. Dźwigi odporne na wandalizm powinny być wykonane zgodne z normą PN-EN 81- 71:2006 tj:

• materiały stosowane na pudło kabiny powinny być niepalne i posiadać odpowiednią wytrzymałość mechaniczna na odkształcenia,
• przyciski sterowe wykonane z materiałów twardych i nie palnych,
• elementy oświetlenia niedostępne od wnętrza kabiny,
• zamontowana kurtyna świetlna w drzwiach kabinowych,
• w przypadkach wzmożonego wandalizmu zapewnić monitorowanie kabiny dźwigu za pomocą aparatów foto lub kamer

Ad-7. Preferowanie producentów i dostawców zespołów dźwigowych, którzy udostępniają bez żadnych ograniczeń swoje wyroby i sprzęt serwisowy w wolnym obrocie towarowym,

• działające na Polskim rynku zagraniczne koncerny dźwigowe nie uczestniczą w wolnym obrocie towarowym i stosują taktykę polegającą na instalowaniu urządzeń nietypowych i kodowanych, do których części zamienne można zakupić tylko przez ich sieci handlowe na warunkach jednostronnie ustalanych, eliminując w ten sposób konkurencję do konserwacji ich urządzeń,
• ze szczególną starannością należy przeanalizować aparaturę sterową, ponieważ dość łatwo można wprowadzać różnego rodzaju kodowane zabezpieczenia, które uniemożliwiają konserwację innym firmom poza producentem,
• proponujemy stosowanie urządzeń sterowych od firm krajowych o uznanej renomie, które zapewniaja wieloletnia dostawę części zamiennych i naprawę uszkodzeń.

OPTYMALNE WYPOSAŻENIE ZMODERNIZOWANYCH DŹWIGÓW

1. Zespół napędowy bez reduktorowy z płynną regulacją obrotów za pomocą falownika.
2. Kabina metalowa (malowana proszkowo lub wykładana blachą nierdzewną albo laminatem twardym) o wymiarach umożliwiających korzystanie osobom niepełnosprawnym i wyposażona w drzwi automatyczne z napędem mechanicznym oraz kurtynę świetlną zapobiegającą wandalizmowi i ściskaniu pasażerów.
3. Drzwi szybowe automatyczne malowane proszkowo lub obłożone blachą nierdzewną
4. Aparatura sterowa wyposażona w sterownik mikroprocesorowy i falownik renomowanych firm japońskich, które dostępne są bez ograniczeń w wolnym obrocie towarowym oraz pozbawione jakichkolwiek kodów dostępu.
5. Rama kabinowa wyposażona w aparat chwytny działający z opóźnieniem w obu kierunkach „góra-dół".

MODERNIZACJE KOMPLETNE w zakresie wymiany wszystkich urządzeń na nowe (mogą pozostać tylko prowadnice)

Dźwigi zmodernizowane w takim zakresie traktowane są przez Urząd Dozoru Techniczne jak dźwigi nowe i muszą być poddane procedurze zgodności z Dyrektywą dźwigową.

W takich przypadkach właściciel dźwigu ma pewność, że proces modernizacyjny jest zakończony, bez konieczności dokonywania jakichkolwiek uzupełnień, a zainstalowane urządzenia posiadają odpowiednie certyfikaty, eliminując tym samym możliwość pozostawienia starych urządzeń przez nie uczciwego wykonawcę.

Przy podejmowaniu decyzji o wyborze urządzeń lub typu dźwigu, należy kierować się nie tylko ceną ale przede wszystkim kosztami przyszłej eksploatacji oraz jakością i nowoczesnością zastosowanych urządzeń, mając na uwadze ponad 20-to letni okres użytkowania.

Dlatego też ważne jest czy instalujący stosuje urządzenia zakupione od firm zagranicznych w wielu powtarzalnych egzemplarzach oraz czy posiada zorganizowany własny serwis konserwacyjny i gwarancyjny. Powinno się unikać firm, które świadczą usługi w sposób niefachowy.

Prezes Tadeusz Trudnowski - Stowarzyszenie Pracodawców Branży Dźwigowej
ul. Surowieckiego 12, 02-784 Warszawa
tel: +48 508 032 937 | fax: +48 22 737 23 91
| www.spbd.org.pl