Rewitalizacja osiedli

Opinie mieszkańców osiedla spółdzielczego wyrażone w badaniach

Rewitalizacja oznacza kompleksowe działania mające na celu doprowadzenie do dobrego stanu przestrzeni, budowli i przyrody poprzez poprawę warunków egzystencji mieszkańców i stworzenie możliwości rozwoju całym osiedlom, dzielnicom, miastom i regionom, niszczejącym i popadającym w ruinę lub zagrożonych upadkiem.

Z powyższej definicji wynika, że rewitalizacja jest powiązana z problemami społecznymi, dlatego wymaga ścisłej współpracy z mieszkańcami, zarówno na etapie przedprojektowym, jak i w trakcie realizacji. Aby programy rewitalizacji nie pozostawały tylko na papierze konieczne jest rozpoznanie społeczne. Dotyczy ono nie tylko mieszkańców, ale również organów decyzyjnych i zarządów.

Z praktyki wynika, że spółdzielnie unikają szerszych badań społecznych, szczególnie dotyczących problemów technicznych budynków i infrastruktury, gdyż uznają, że rozbudzają one w mieszkańcach oczekiwania niemożliwe do spełnienia.

Badania społeczne lubelskiego osiedla

Badaniami objęto osiedle im. Stanisława Moniuszki, należące do SM Czechów w Lublinie, które powstało w 1974 roku.

Osiedle zajmuje obszar 14,94 ha, obejmuje 1618 mieszkań o łącznej powierzchni użytkowej 84 441 m² i około 6,5 tys. mieszkańców. Należy do niego także 59 lokali użytkowych o łącznej powierzchni 8225 m² oraz 840 m² powierzchni garażowej.

Wśród mieszkańców osiedla przeprowadzono badania ankietowe. Ankiety środowiskowe zawierające 15 pytań wypełniono w wywiadzie bezpośrednim.

Pytania w szczególności dotyczyły:

- opinii o problemach osiedla i oczekiwaniach mieszkańców,

- uzupełnienia informacji o strukturze społecznej osiedla i ewentualnej partycypacji mieszkańców w kosztach rewitalizacji,

- uzupełnienia informacji o pracach wykonanych w mieszkaniach.

Badaniom poddano 291 osób reprezentujących 4 grupy wiekowe: 18-25 lat, 25-50 lat, 50-75 lat i powyżej 75 lat, co stanowi reprezentatywną grupę prawie 18% mieszkańców.

Odpowiedzi na pytania ankietowe pozwoliły na uzyskanie informacji dotyczących:

- wykorzystania istniejących zasobów,

- braków w wyposażeniu osiedla,

- chęci partycypacji mieszkańców w pracach społecznych i kosztach podejmowanych działań.

Wyniki badań:

Struktura społeczna osiedla

Największą grupę stanowią mieszkańcy w wieku 25-50 lat (43%), a niewiele mniejszą (39%) w wieku 50-75 lat. Mieszkańcy w wieku 25-50 lat stanowią także największą grupę pracujących (77%). Natomiast niepracujący to w większości osoby w wieku 50-75 lat (48%). Ogólnie udział niepracujących wśród wszystkich ankietowanych wynosi ok. 60%.

Opinia dotycząca obiektów towarzyszących i infrastruktury

Dla mieszkańców osiedla problemem jest brak parkingów i ławek (po 43%) oraz placu zabaw (35%), ale większość z nich (57%) nie wyraża chęci udziału w pracach społecznych w celu likwidacji tych braków.

Odczuwalnym problemem socjalnym jest brak miejsca na rekreację rodzinną, np. centralnego placu (21%). Najbardziej wykorzystywane przez lokatorów są trzepaki (67%).

Ciekawostką jest to, że najmniejszym zainteresowaniem mieszkańców cieszą się garaże (5%), mimo że są zlokalizowane w centralnej części osiedla. Mieszkańcy wolą zostawiać samochody na parkingu przed blokiem (40%). Należałoby więc w miejscu garaży zorganizować centralny plac rekreacyjny, którego brak odczuwają mieszkańcy.