Celem znowelizowanej Ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych z 15 listopada 2010 r. miała być przede wszystkim ochrona osób niepalących przed biernymi palaczami. Jednak nowelizacja nie precyzuje jasno czym jest „miejsce publiczne”.
Czy miejscem publicznym jest klatka schodowa i balkon?
W związku z luką w tzw. ustawie antynikotynowej pojawiają się dwa problemy:
- w praktyce okazało się, że w klatkach schodowych budynków i na balkonach można palić. Ustawa tego jednoznacznie nie zabrania. Zabrania natomiast palenia w szkołach, środkach transportu, w zakładach opieki zdrowotnej, na terenie uczelni i dziecięcych placach zabaw, w obiektach sportowych oraz na przystankach komunikacji miejskiej;
- z drugiej strony, w ustawie jako ostatni zawarto uniwersalny zapis o tzw. innych pomieszczeniach dostępnych do użytku publicznego.
Ustawa nie podaje jednak definicji „miejsce publiczne” czy pomieszczenie do użytku publicznego. Poszukując definicji określenia „miejsce publiczne” autorka natknęła się na stwierdzenie, że służy ono zaspokojeniu potrzeb użytkujących je osób, m.in. w zakresie rekreacji, wypoczynku, komunikacji, edukacji. Z reguły stanowi własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Może także stanowić własność innych podmiotów. Definicja pomieszczenia publicznego może mieć całkowicie zbliżony charakter.
Palacze na klatce schodowej
Ustawa pozostawiła przedstawiony powyżej problem bez komentarza, zatem należy zacząć od analizy z czym zatem kojarzy się klatka schodowa i jej użytkowanie.
Klatka schodowa jest miejscem, w którym codziennie przechodzi koło siebie kilkadziesiąt osób. Gdyby co drugi z lokatorów wychodził na klatkę zapalić papierosa to przez cały dzień wszyscy lokatorzy musieliby wdychać zadymione powietrze.
Ponadto, niektóre klatki schodowe nie mają domofonu – każdy może do niej wejść, co w praktyce może być postrzegane jako miejsce dostępne dla większej liczby osób.
Za logiczny wniosek należy zatem uznać, że klatkę schodową – jako pomieszczenie publiczne – powinien objąć zapis o zakazie palenia papierosów. Straż miejska w niektórych większych miastach przychyla się do tego stwierdzenia i poucza niektórych palaczy o niewłaściwym zachowaniu.
Często okazuje się, że to nie ustawa nam pomaga ale wewnętrzny regulamin wspólnoty mieszkaniowej. Mieszkańcy każdej wspólnoty mogą także szukać pomocy u administratora. W wewnętrznym regulaminie danej wspólnoty mieszkaniowej może znaleźć się zapis, że „zabrania się palenia papierosów na klatkach schodowych i w innych pomieszczeniach wspólnego użytkowania”.
W taki właśnie sposób mieszkańcy Rzeszowa bardzo szybko zaradzili problemowi palenia na balkonach. Władze SM „Nowe Miasto” wprowadziły zakaz palenia papierosów poprzez wprowadzenie do regulaminu zapisu: „Zabrania się palenia papierosów, tytoniu, strzepywania popiołu przez okna, wyrzucania niedopałków oraz używania ognia otwartego na balkonach, strychach”.
2
