Zniesienie współwłasności a rozliczenie zarządcy
Przy zniesieniu współwłasności sąd nie zajmuje się wszystkimi kwestiami spornymi, a tylko tymi wymienionymi w kodeksie cywilnym – uznał Sąd Najwyższy.
Zgodnie z art. 618 kodeksu postępowania cywilnego w postępowaniu o zniesienie współwłasności sąd rozstrzyga także spory o prawo żądania zniesienia współwłasności i o prawo własności, jak również wzajemne roszczenia współwłaścicieli z tytułu posiadania rzeczy. Rozstrzygając spór o prawo żądania zniesienia współwłasności lub o prawo własności, sąd może wydać w tym przedmiocie postanowienie wstępne.
Z chwilą wszczęcia postępowania o zniesienie współwłasności odrębne postępowanie w powyższych sprawach są niedopuszczalne. Sprawy będące w toku przekazuje się do dalszego rozpoznania sądowi prowadzącemu postępowanie o zniesienie współwłasności. Po zapadnięciu prawomocnego postanowienia o zniesieniu współwłasności uczestnik nie może dochodzić tych roszczeń chociażby nie były one zgłoszone w postępowaniu o zniesienie współwłasności.
Każdy ze współwłaścicieli nieruchomości, może żądać sądowego zniesienia współwłasności, a uregulowania wyżej cytowanego przepisu mają na celu kompleksowe i ostateczne rozstrzygnięcie roszczeń i sporów wynikłych na tle wspólnego posiadania rzeczy. Jednak, jak wynika z przedmiotowego orzeczenia, nie wszystkich.
W przedmiotowej sprawie współwłaściciele kamienicy wnieśli o sądowe zniesienie współwłasności przez fizyczny podział, który nie powodował sporów między współwłaścicielami. Spór w postępowaniu sądowym powstał natomiast w kwestii rozliczenia kosztów zarządzania nieruchomością ponieważ tylko jeden z współwłaścicieli przez pewien czas zarządzał nieruchomością. Przy czym chodziło zarówno o rozliczenie z zarządu, jak i o wynagrodzenie dla zarządcy.
Jednak sądy I i II instancji uznały, że roszczeń tych powinno dochodzić się w odrębnym postępowaniu procesowym. Sąd Najwyższy uznał, że roszczenie o wysokość wynagrodzenia dla zarządcy ma charakter sporny i powinno być rozstrzygane w postępowaniu procesowym, a nie postępowaniu nieprocesowym, w którym rozstrzygane jest zniesienie współwłasności. Nie można więc tych postępowań łączyć chyba, że kodeks postępowania cywilnego wyraźnie na to pozwala. Tymczasem art. 618 kodeksu postepowania cywilnego nie wymienia wśród roszczeń, których można dochodzić w postępowaniu o zniesienie współwłasności roszczeń wobec zarządcy nieruchomości. Roszczeń tych należy dochodzić więc w odrębnym postepowaniu sądowym.
Wyrok Sądu Najwyższego (sygn. akt I CSK 138/11)
Czytaj dalej: Dochód z najmu a odszkodowanie za bezumowne korzystanie
2
