Wydane rozporządzenie zostało zapowiedziane w jednej z ostatnich zmian wielokrotnie nowelizowanej ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, gdzie w art. 23 ustawodawca - kierując się przesłankami potrzeby zapewnienia ochrony danych osobowych oraz faktem ograniczonego zakresu danych cudzoziemców gromadzonych w rejestrze PESEL – zobowiązał ministerstwo do opracowania nowego wzoru wniosku o nadanie takiego numeru, przedstawienia formy i trybu powiadomienia o nadaniu lub zmianie, w tym także wzoru powiadomienia, a także trybu postępowania z danymi osób, którym sporządzono nowy akt urodzenia. Zobowiązano go także do dopracowania sposobu obliczania liczby kontrolnej numeru przydzielanego wnioskodawcy.
Nowe druki pod względem wymaganych zapisów danych w kilku istotnych szczegółach różnią się od obowiązujących.
Dla posiadających numer PESEL, a ubiegających się o jego zmianę, odstąpiono od podawania we wniosku dotychczasowego numeru, jak również uznano za zbędne jakiekolwiek deklarowanie informacji o powodach takiej zmiany (dotąd powód wybierany jest spośród czterech opcji:
- sprostowania daty urodzenia,
- sprostowania oznaczenia lub zmiany płci,
- sporządzenia nowego aktu urodzenia,
- względnie stwierdzenia faktu wprowadzenia w błąd organu co do tożsamości osoby, dla której był nadany).
Utrzymano jednakże miejsce dla wpisu wskazującego podstawę prawną upoważniającą do otrzymania numeru PESEL.
Za nieistotne uznano także rubryki, gdzie jak dotąd podawane są dane adresowe zameldowania na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące i wskazanie kraju miejsca pobytu stałego.
Zmieniono tytuły rubryk dotyczących stwierdzenia tożsamości wnioskodawcy. Dotąd obywatele polscy wpisywali do nich tylko serię i numer dokumentu stwierdzającego tożsamość. Od 1 stycznia 2013 roku trzeba będzie podawać numer dowodu osobistego z przywołaniem organu, który go wydał. Ponadto wymagane będą wpisy z podaniem daty ważności opcjonalnie:
- dla obywatela polskiego - serii i numeru ostatnio wydanego paszportu,
- dla cudzoziemca – serii i numeru dokumentu podróży lub innego dokumentu stwierdzającego tożsamość i obywatelstwo.
Nowości dotyczą doprecyzowania danych osobowych wnioskodawcy. Będzie on zobowiązany wskazać w odpowiednich rubrykach kraj urodzenia i kraj miejsca zamieszkania. Bezpaństwowcy zostaną zobligowani do określania własnych statusów. Przyjęto tez zasadę podawania we wnioskach numeru aktu urodzenia oraz urzędu stanu cywilnego, w którym ów akt został sporządzony.
Innowacyjny jest też wymóg wpisywania danych o stanie cywilnym wnioskodawcy, a w przypadku osób pozostających w związkach małżeńskich podstawowych informacji o małżonku(ce) z podaniem numeru PESEL, datą zawarcia związku małżeńskiego, względnie jego rozwiązania, unieważnienia, zgonu, bądź znalezienia zwłok oraz dokumentu stwierdzającego sytuację drugiej osoby
Nowy formularz zawiera rubrykę, której dotąd nie było, gdzie można wpisywać adres poczty elektronicznej wnioskodawcy, a w pouczeniu doprecyzowano obowiązek wypełnienia formularza w języku polskim.
***
Rejestr PESEL – Powszechny Elektroniczny System Ewidencji Ludności prowadzony jest od 1979 roku i zawiera dane osób przebywających stale na terytorium RP, zameldowanych na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące a także osób ubiegających się o wydanie dowodu osobistego lub paszportu, a także osób, dla których odrębne przepisy przewidują potrzebę posiadania numeru PESEL. Zawiera on następujące dane:
1. numer PESEL,
2. nazwisko i imiona aktualne,
3. nazwisko rodowe,
4. nazwiska i imiona poprzednie,
5. imiona i nazwiska rodowe rodziców,
6. data i miejsce urodzenia,
7. płeć,
8. obywatelstwo,
9. numer aktu urodzenia i oznaczenie urzędu stanu cywilnego, który ten akt sporządził,
10. stan cywilny,
11. imię i nazwisko rodowe małżonka,
12. data zawarcia związku małżeńskiego, numer aktu małżeństwa i oznaczenie urzędu stanu cywilnego, który ten akt sporządził, data rozwiązania związku małżeńskiego, sygnatura akt i oznaczenie sądu, który rozwiązał małżeństwo, data zgonu małżonka, numer aktu zgonu i oznaczenie urzędu stanu cywilnego, który ten akt sporządził,
13. adres i data zameldowania na pobyt stały,
14. poprzednie adresy zameldowania na pobyt stały wraz z określeniem okresu zameldowania, tryb wymeldowania,
15. adres zameldowania na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące wraz z określeniem okresu zameldowania,
16. stopień wojskowy, nazwa, seria i numer wojskowego dokumentu osobistego,
17. seria i numer aktualnego dowodu osobistego oraz serie i numery poprzednich dowodów osobistych oraz daty ich wydania, daty ważności, oznaczenie organów wydających,
18. data zgonu oraz numer aktu zgonu i oznaczenie urzędu stanu cywilnego, który akt sporządził,
a ponadto dla cudzoziemców:
a) seria i numer karty pobytu wydanej w związku z udzieleniem zezwolenia na osiedlenie się, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich, zgody na pobyt tolerowany lub nadaniem statusu uchodźcy w RP oraz data jej wydania, data ważności, oznaczenie organu, który ją wydał,
b) seria i numer karty pobytu obywatela Unii Europejskiej wydanej w związku z udzieleniem zezwolenia na pobyt na terytorium RP oraz data jej wydania, data ważności, oznaczenie organu, który ją wydał,
c) seria i numer dokumentu pobytu członka rodziny obywatela Unii Europejskiej wydanego w związku z udzieleniem zezwolenia na pobyt na terytorium RP oraz data jego wydania, data ważności, oznaczenie organu, który go wydał,
d) seria i numer karty pobytu wydanej w związku z udzieleniem zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony lub zgody na pobyt tolerowany oraz data jej wydania, data ważności, oznaczenie organu, który ją wydał,
e) seria i numer karty pobytu obywatela Unii Europejskiej wydanej w związku z udzieleniem zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP oraz data jej wydania, data ważności, oznaczenie organu, który ją wydał,
f) seria i numer dokumentu pobytu członka rodziny obywatela Unii Europejskiej wydanego w związku z udzieleniem zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP oraz data jego wydania, data ważności, oznaczenie organu, który go wydał,
g) seria i numer tymczasowego zaświadczenia tożsamości cudzoziemca oraz data jego wydania, data ważności, oznaczenie organu, który je wydał.
Numer PESEL nadawany jest:
a) obywatelom polskim zameldowanym na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące, a także osobom ubiegającym się o wydanie dowodu osobistego,
b) cudzoziemcom zameldowanym na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące na podstawie art. 26 wyżej przytoczonej ustawy,
c) obywatelom polskim i cudzoziemcom, którzy podlegają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ubezpieczeniom społecznym lub ubezpieczeniu zdrowotnemu, z wyłączeniem osób wymienionych w pkt. a) i b),
d) obywatelom polskim zamieszkałym za granicą, ubiegającym się o wydanie paszportu.
2
