Termin rewitalizacji budynków mieszkalnych w dużym uproszczeniu odnosi się do systemowych działań mających na celu nie tylko odnawianie i utrzymanie istniejących zasobów mieszkaniowych na wyższym niż dotąd poziomie technicznym i podniesienie ich komfortu, ale też zrealizowanie innych środowiskowych założeń (pozamieszkalnych) zawartych w programach kompleksowej odnowy otoczenia budynków. Poprzez rewitalizację dąży się do uzyskania walorów przestrzennych i kulturowych dynamizujących w środowisku rozwój społeczny i gospodarczy na obszarach zdegradowanych. Pośredni efekt tych działań stanowi zwiększona atrakcyjność budynków, czyli wyższa wartość lokali mieszkalnych, nieruchomości i gruntów. Zazwyczaj istotą rewitalizacji są społeczne kompleksowe przedsięwzięcia nadzorowane i pilotowane przez władze lokalne. Nierzadko działania rewitalizacyjne, jeśli spełniają określone wymogi, są dofinansowane z regionalnych funduszy celowych, przynosząc korzyści beneficjentom.
Konsekwencję kompleksowej rewitalizacji budynku może stanowić:
- przekształcenie struktury mieszkań (zmiana ich rozkładu, powierzchni użytkowej, wyposażenia),
- poprawa ich funkcjonalności (np. dostosowanie do potrzeb osób niepełnosprawnych),
- przebudowanie układów komunikacyjnych (dojścia, dojazdy, miejsca parkingowe),
- zmiana liczby klatek schodowych, ewentualnie zamontowanie wind,
- obecność podjazdów dla osób niepełnosprawnych,
- zmiana elewacji, a nawet
- uzupełnienie infrastruktury środowiskowej o nowe powierzchnie handlowo-usługowe.
Termomodernizacja w rewitalizacji
|
Rewitalizacja budynków mieszkalnych może składać się z następujących faz:
|
|---|
W praktyce zakres rewitalizacji budynków mieszkalnych objętych programami rewitalizacyjnymi bezpośrednio ogranicza się do faz remontów i modernizacji, które – gdy prace budowlane dotyczą poprawy jego charakterystyki energetycznej – wspólnie określane są mianem termomodernizacji. Jest to wymóg, do którego obligują znowelizowane polskie przepisy budowlane, w tym rozporządzenie MI w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU nr 75/2002, poz. 690 z późn. zm.). Nie wdając się w szczegóły legislacyjne, od niedawna prawo wymusza na zarządcach realizowanie działań ograniczających zużycie energii w budynkach według ustalonych poziomów. Choć nie jest on usankcjonowany karnie, to jednak dotkliwą dolegliwością uchylania się od niego są coraz wyższe koszty eksploatacyjne. W przeszłości nie przywiązywano specjalnej uwagi do ilości zużywanej energii, gdyż była ona tania. Współcześnie galopada rosnących wciąż cen energii i ciepła sprawia, że ekonomicznie uzasadnione są wszelkie działania pozwalające na zmniejszenie zapotrzebowania na te czynniki.
W rezultacie zarządcy decydują się przeprowadzić audyty energetyczne, które jednoznacznie określą aktualną wartość „energetyczną” budynków i pole działania dla jej poprawy w zabiegach o uzyskanie dla nich jak najkorzystniejszych ocen na świadectwach energetycznych.
Zakres termomodernizacji
Termomodernizacja budynku uwzględnia aspekty środowiskowe i społeczne umożliwiające osiągnięcie różnych korzyści, takich jak np.:
- podwyższenie standardu technicznego i obniżenie kosztów eksploatacji i konserwacji budynku,
- podwyższenie jego standardu użytkowego – uzyskanie lepszego mikroklimatu dla całego obiektu,
- osiągnięcie jego wyższych wartości estetycznych,
- uzyskanie w jego eksploatacji efektu zmniejszenia emisji szkodliwych substancji do środowiska (np. CO2), co wynika ze zmniejszenia zapotrzebowania na ciepło,
- podwyższenie wartości rynkowej budynku,
- polepszenie ogólnego postrzegania infrastruktury technicznej budynku przez użytkowników, co przekłada się na większą ich dbałość o mienie.
Termomodernizacja budynku obejmuje szereg usprawnień technicznych umożliwiających zmniejszenie zużycia energii i obniżenie kosztów użytkowania budynku, a także podnoszących komfort użytkowania mieszkań. Należy ją realizować na podstawie projektu budowlanego opracowanego w trybie przepisów Prawa budowlanego i pozwolenia na budowę oraz jego założeń, o których stanowi audyt energetyczny. Do najważniejszych działań w tej mierze należą następujące przedsięwzięcia:
I. Ocieplenia ścian i stropów.
Zakres robót budowlanych dotyczy poprawy izolacyjności cieplnej fasad budynków, dachów, stropodachów, balkonów, loggii, tarasów, stropów nad nieogrzewanymi piwnicami, podłóg na gruncie, przegród między częściami mieszkalnymi a garażami, przedsionków itp. Ich poprawna realizacja prowadzi do znacznego ograniczenia strat ciepła uchodzącego przez takie przegrody, w tym także eliminacji mostków cieplnych, co w rezultacie wpływa na podwyższenie temperatury na ich wewnętrznych powierzchniach, eliminuje na nich kondensację pary wodnej, a więc przeciwdziała pojawianiu się ognisk pleśni i ogranicza ryzyko powstawania trwałych zabrudzeń na skutek przyklejania się cząstek kurzu do powierzchni ściany.
Przepisy pozwalają, by dla pomieszczeń z temperaturą powyżej 16°C maksymalny współczynnik przenikania ciepła UMAX [W/(m2 × K)] dla ścian fasadowych budynków mieszkalnych i zamieszkania zbiorowego wystawionych na działanie czynników atmosferycznych nie przekraczał wartości 0,30. Dla dachów i stropodachów oraz stropów pod nieogrzewanymi poddaszami wartości UMAX ustalono na poziomie 0,25, a dla stropów nad piwnicami nieogrzewanymi i zamkniętymi przestrzeniami podpodłogowymi oraz podłóg na gruncie – 0,45.
Ocieplania wymienionych przegród realizowane są według różnych metod. Istotne dla jakości takich prac jest zachowanie ich zgodności z założeniami projektowymi, reżimami technologicznymi oraz korzystaniem ze wskazanych materiałów (rozwiązania systemowe, materiały izolacyjne wysokiej jakości o parametrach zgodnych z projektem).
II. Wymiana zewnętrznej stolarki otworowej.
Okna i drzwi generacji lat 80. XX w., a zwłaszcza wcześniejsze, przyczyniają się do znaczących strat dostarczanej do budynku energii cieplnej. Jest wiele sposobów ograniczenia tych strat, a najważniejsze z nich to: uszczelnianie okien i drzwi, ich wymiana, zmniejszenie powierzchni okien, a także zastosowanie okiennic i żaluzji. W warunkach termomodernizacji najlepsze efekty oszczędności przynosi wymiana stolarki okiennej. Okna nowego typu charakteryzują się nie tylko podwyższonymi parametrami izolacyjności cieplnej, ale też poprawiają komfort w mieszkaniu: są łatwiejsze w konserwacji, wygodnie w obsłudze, zapewniają wysoką izolacyjność akustyczną (dobrze tłumią hałas zewnętrzny), a przy tym zachowują większą szczelność w ich przegrodach wewnętrznych.
|
» Mieszkasz w budynku wielorodzinnym?
Zapisz się na bezpłatny newsletter. Najnowsze informacje znajdziesz w swojej skrzynce. |
|---|
Przepisy budowlane dopuszczają dla pomieszczeń z temperaturą powyżej 16°C zachowanie maksymalnych wartości UMAX na poziomach: dla okien, drzwi balkonowych i drzwi zewnętrznych – 1,7–1,8 (w zależności od strefy klimatycznej), okien połaciowych (bez względu na strefę klimatyczną) – 1,8, okien w ścianach oddzielających pomieszczenia ogrzewane od nieogrzewanych – 2,6, drzwi zewnętrznych wejściowych – 2,6. Nie ma wymagań dla okien pomieszczeń piwnicznych i poddaszy nieogrzewanych oraz nad klatkami schodowymi nieogrzewanymi.
| Polska, jako sygnatariusz umów międzynarodowych dotyczących energooszczędności i redukcji emisji CO2, wspiera inwestycje związane m.in. z termomodernizacją. Temu celowi służą m.in. programy kredytowe, które prowadzi Bank Gospodarstwa Krajowego (Fundusz Termomodernizacji). |
|---|
III. Modernizacja, bądź wymiana instalacji grzewczych oraz systemu zaopatrzenia w wodę i ciepłą wodę użytkową.
Prace powinny być wykonane w sposób kompleksowy. Wycinkowe usprawnienia, takie jak np. ograniczanie się do instalacji zaworów termostatycznych i podzielników kosztów w instalacjach niesprawnych i niewyregulowanych, są błędem, którego efektem może być całkowity brak uzyskania oszczędności i ryzyko pogłębienia wadliwego działania ogrzewania. Najczęstsze inwestycje dotyczą: zmian w węzłach ciepłowniczych, modernizacji kotłowni, zmian w instalacjach grzewczych, zachowania wymaganych grubości izolacji cieplnych na przewodach grzewczych adekwatnych do zastosowanego rodzaju materiału, montażu wydajnych liczników i podzielników kosztów usprawniających systemy indywidualnego rozliczania opłat za media.
IV. Usprawnienie systemu wentylacji i klimatyzacji.
W projekcie rozwiązania techniczne powinny gwarantować wymaganą wymianę mas powietrza. Zwykle sięga się do rozwiązań wentylacji grawitacyjnej wykorzystującej okna i kanały wentylacyjne. Niekiedy mogą okazać się ekonomicznie opłacalne rozwiązania pozwalające odzyskiwać ciepło z usuwanego powietrza.
V. Wykorzystanie energii odnawialnej przez podłączenie do budynku urządzeń czerpiących energię ze źródeł odnawialnych (głównie kolektorów słonecznych i pomp ciepła).
VI. Modernizacja wind.
O ile w budynku są windy, to ich wymiana podyktowana jest głównie troską o podniesienie bezpieczeństwa i zwiększenia poczucia komfortu eksploatacji oraz zmniejszenia energochłonności urządzeń dźwigowych.
