Poprawne, zgodne ze sztuką budowlaną zaprojektowanie i wykonanie budynku to bezwzględny wymóg bezproblemowej, długoletniej eksploatacji. Podstawą jest odpowiednie rozwiązanie konstrukcyjne części zagłębionej w gruncie.
Doświadczenie pokazuje, że znaczną liczbę problemów związanych z eksploatacją stanowią problemy z wilgocią. Woda jest niestety takim medium, które bezlitośnie wykorzystuje wszelkie usterki i nieciągłości w warstwach hydroizolacyjnych, wnikając do wnętrza konstrukcji.
Niezależnie od przyjętego rozwiązania konstrukcyjnego fundamentów (budynek podpiwniczony, niepodpiwniczony albo częściowo podpiwniczony, posadowiony na ławach lub płycie) zastosowane materiały wodochronne muszą umożliwić wykonanie izolacji w postaci szczelnej wanny, całkowicie oddzielającej budynek od wilgoci lub wody znajdującej się w gruncie.
Z tego wynika podział hydroizolacji na:
- izolację poziomą ścian i ław fundamentowych,
- izolację pionową ścian przechodzącą w izolację cokołu,
- izolację poziomą podłóg w piwnicach.
Izolacje te muszą być ze sobą szczelnie połączone. Jest to wymóg bezwzględny.
Teoretycznie inwestora czy użytkownika albo zarządcę obiektu dobór materiałów nie powinien obchodzić, jest to sprawa projektanta. Praktyka pokazuje jednak, że aktywne uczestnictwo inwestora (częściej jego przedstawiciela czy pełnomocnika) zarówno w etapie projektowania, jak i realizacji przynosi mu wymierne korzyści, także finansowe. Pod dwoma warunkami: musi to być specjalista, a kryterium wiodącym jest relacja ceny do poprawności technologicznej i jakości robót.
Materiały wodochronne stosowane w gruncie można podzielić według różnych kryteriów. Mogą to być np. materiały bitumiczne (roztwory, emulsje, masy i lepiki asfaltowe, polimerowo-bitumiczne masy uszczelniające - masy KMB, papy, membrany samoprzylepne), mineralne (bentonity, mikrozaprawy) czy z tworzyw sztucznych (folie, membrany).
Można też podzielić je na bezszwowe (mikrozaprawy, masy KMB), rolowe (folie, membrany, papy), służące do uszczelnień szczelin i dylatacji (taśmy, kity), jak również służące do izolacji przeciwwilgociowej i przeciwwodnej.
Nie można jednak przyjmować za pewnik, że skoro sam materiał jest szczelny, to nadaje się w konkretnym przypadku do wykonania szczelnej hydroizolacji. Dotyczy to np. folii z tworzyw sztucznych. Skonstruowanie z nich szczelniej wanny (chodzi o połączenia arkuszy ze sobą, połączenia izolacji poziomej z pionową oraz izolacją podposadzkową, uszczelnienie dylatacji, przejść rurowych itp.) jest, jeżeli nie niemożliwe, to trudne, skomplikowane i wymagające dodatkowych czynności technologicznych.
Izolacja przeciwwodna czy przeciwwilgociowa?
Decyzję o ich wyborze podejmuje projektant budynku, kierując się stanem podłoża, na którym będzie on wzniesiony. Jeśli występuje hydrostatyczne parcie wody, wówczas przyjmuje się w dokumentacji izolację przeciwwodną.
Natomiast wtedy, gdy grunt jest na tyle przepuszczalny, że woda opadowa swobodnie w niego wsiąka, lub gdy wokół budynku wykonano drenaż, stosuje się izolację przeciwwilgociową. Przy czym obciążenie wodą wymusza posadowienie budynku na płycie fundamentowej, a dla ochrony przed wilgocią wystarczy osobno skonstruować ławę fundamentową i posadzkę na gruncie.
To, czy mamy do czynienia z obciążeniem wodą, czy wilgocią, określa projektant, przyjmując w dokumentacji odpowiednią izolację - przeciwwodną lub przeciwwilgociową. Obciążenie wodą wymusza posadowienie budynku podpiwniczonego na płycie fundamentowej, dla obciążenia wilgocią mogą być osobno skonstruowane ławy i posadzka na gruncie.
Najłatwiejszy jest wariant z posadowieniem na płycie fundamentowej. Układ hydroizolacji pokazano na rys. 1. To rozwiązanie redukuje liczbę tzw. trudnych i krytycznych miejsc będących potencjalnym źródłem późniejszych przecieków. Nie wolno jednak wykonywać hydroizolacji poziomej na chudym betonie.
Hydroizolacja musi być wykonana na elemencie konstrukcyjnym, w tym wypadku na konstrukcyjnym betonie podkładowym (nierzadko zbrojonym), o klasie porównywalnej z klasą betonu płyty dennej.
Schemat skonstruowania hydroizolacji w budynkach niepodpiwniczonych i podpiwniczonych pokazano na rys. 2, 3, 4.
Pozioma izolacja podposadzkowa piwnic zapobiega przedostawaniu się wody przez warstwy podłogowe. Musi być wykonana całopowierzchniowo i szczelnie połączona z izolacją fundamentów. W żadnym wypadku nie może zostać uszkodzona podczas dalszych robót wykończeniowych.
Izolacja pozioma zapobiega kapilarnemu podciąganiu wilgoci przez mury. Musi być szczelnie połączona z izolacją pionową ścian fundamentowych oraz izolacją podposadzkową w piwnicy.
Izolacja pionowa zabezpiecza zagłębione w gruncie ściany przed naporem wilgoci. Zawsze jest połączona z izolacjami poziomymi i musi sięgać strefy cokołowej. Sposób i materiały do wykonania tych izolacji dobiera się w zależności od obciążenia wodą fundamentów. Izolacja musi być chroniona przed uszkodzeniem, np. podczas zasypywania wykopów.
2
