CZYTELNIKU!

Pobierz pełny numer miesięcznika Administrator 9/2018

WYDANIE BEZPŁATNE - ZAREJESTRUJ konto w portalu

Jak łatwo naprawić dach pokryty papą?» ‎
http://a001.administrator24.info/weber-hydroizolacje-bitumiczne/▲
Po zimie na dachach płaskich pokrytych papą mogą się pojawić widoczne pęknięcia, rysy czy pęcherze powietrza. Czy można naprawić mniejsze i większe...
Kategorie: naprawa dachu, dachy płaskie, powłoka uszczelniająca weber, papa dachowa, punktowa naprawa dachu

Zdalny odczyt mediów na osiedlu

Zarządzanie budynkiem wyposażonym w urządzenia pomiarowe w każdym lokalu, a nie tylko na granicy budynku pozwala na dokonanie podziału kosztów odpowiadających realnemu zużyciu. Sytuacja ta jest jeszcze bardziej komfortowa, kiedy odczytów urządzeń pomiarowych możemy dokonywać zdalnie.

Jednym z istotnych zadań w zarządzaniu nieruchomością jest zapewnienie dostawy mediów do budynku takich jak woda, ciepło, prąd gaz oraz wywóz śmieci i odprowadzenie ścieków. Prawidłowe funkcjonowanie nieruchomości w tym obszarze jest związane z kilkoma aspektami, jakimi przede wszystkim są: stworzenie warunków technicznych do prawidłowej dostawy mediów, bieżąca kontrola dostaw w zakresie ilości, jakości, ceny, zapewnienie środków finansowych na opłacenie faktur za dostawy oraz podział kosztów na poszczególnych właścicieli czyli ich rozliczenie. Rozliczenia mediów zwyczajowo są dokonywane raz do roku na dzień 31 grudnia. Przez cały rok właściciele w każdym miesiącu wnoszą zaliczki, a po zakończeniu roku kalendarzowego do obowiązku zarządcy należy dostarczenie każdemu właścicielowi czy najemcy lokalu informacji o koszcie wykorzystanych mediów.

Warto podkreślić, że zdalny system odczytu danych z wodomierzy i ciepłomierzy może być stosowany zarówno w starym jak i nowym budownictwie, wymaga tylko zamontowania urządzeń przystosowanych do radiowego odczytu. Radiowy system zdalnego odczytu jest systemem często stosowanym w istniejących już obiektach ze względu na małą ingerencję w elewacje mieszkań/budynków. Ograniczeniem systemu jest zasięg odczytu oraz integracja z nadrzędnymi systemami automatyki, dlatego też rzadko jest stosowany w dużych obiektach przemysłowych czy biurowcach. Problemem jest również brak kompatybilności pomiędzy rozwiązaniami różnych producentów, w związku z czym decydując się na konkretny system zdalnego odczytu, powinniśmy mieć świadomość, że ta decyzja wiąże się również wyborem kompatybilnych produktów tego samego producenta.

Rozliczanie mediów

Zgodnie z artykułem 26 ust. 2 Ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę właściciel lub zarządca nieruchomości wielo lokalowej jest zobowiązany do całkowitego rozliczenia kosztów dostawy wody i odprowadzenia ścieków. W przypadku gdy ciepła woda w budynku jest przygotowywana centralnie w kotłowni lub węźle cieplnym obowiązek ten dotyczy również ciepłej wody.

W zakresie rozliczania ciepła sposób rozdziału kosztów powinien być zgodny z Prawem Energetycznym, warto też zapoznać się Rozporządzeniem Ministra Gospodarki z 17 września 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń z tytułu zaopatrzenia w ciepło (DzU z 2001 r., nr.194 poz. 1291).

Regulamin rozliczeń

Stosownie do brzmienia art. 45 a pkt. 10 ustawy Prawo Energetyczne zasady rozliczania całkowitych kosztów zakupu ciepła (oraz pozostałych mediów wody, ścieków) na poszczególne lokale mieszkalne i użytkowe budynku winny być określone w formie wewnętrznego regulaminu rozliczeń, którego przyjęcie stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu. Zwyczajowo regulamin rozliczania poddaje się głosowaniu na zebraniu wspólnoty, albo opcjonalnie należy zawrzeć umowy z poszczególnymi właścicielami. Należy pamiętać, że ustawa Prawo Energetyczne nakłada na wspólnotę mieszkaniową obowiązek informacyjny polegający na podaniu do wiadomości przyjętego regulaminu w terminie 14 dni od dnia jego wprowadzenia do stosowania.

Zarządzanie budynkiem wyposażonym w urządzenia mierzące zużycie ciepła oraz wody w każdym lokalu, a nie tylko na granicy budynku pozwala na dokonanie podziału kosztów odpowiadających realnemu zużyciu. Sytuacja ta jest jeszcze bardziej komfortowa, kiedy odczytów urządzeń pomiarowych możemy dokonywać zdalnie. W pozostałych przypadkach, kiedy posiadamy jedynie wodomierz na przyłączu budynku i pomiar ciepła w węźle cieplnym jesteśmy zmuszeni zdecydować, które media będziemy rozliczać na osoby, a które na metr kwadratowy powierzchni użytkowej lub udziały w nieruchomości.

Bezprzewodowy system odczytu

Radiowy system odczytu wodomierzy/ciepłomierzy to nowoczesny i niezawodny sposób zdalnego zbierania danych z lokali mieszkaniowych oraz części wspólnych nieruchomości. Opiera się na przesyłaniu informacji za pośrednictwem fal radiowych. Radiowy odczyt liczników ogranicza możliwość wystąpienia pomyłek związanych z czynnikiem ludzkim, skraca czas odczytu, a przez to obniża ich koszty. Odczyt dokonywany jest bez wizyty inkasenta, zapewnia ochronę prywatności użytkownika lokalu. System umożliwia odczyt wskazań w przypadku utrudnionego dostępu, a także w przypadku nieobecności lokatora. Użyta technologia gwarantuje niski pobór mocy, a tym samym długoletnią, bezobsługową pracę urządzeń. Niektórzy producenci proponują system mieszany – tj. dane z wodomierza, ciepłomierza są przesyłane drogą radiową do urządzenia zbierającego dane, a następnie albo droga radiową albo przy pomocy transmisji GPRS – General Packet Radio Service (technologia wykorzystywana przez operatorów sieci GSM) dostarczane do komputera klasy PC przygotowującego raporty.

Wyposażenie wodomierza/ciepłomierza

Typowe elementy składowe takiego systemu to wodomierz lub ciepłomierz przystosowany do odczytu drogą radiową i zabezpieczony przed działaniem zewnętrznego pola magnetycznego. Najczęściej producenci wykorzystują dwa rozwiązania pozwalające na odczyt radiowy, głowicę montowaną bezpośrednio na wodomierzu/ciepłomierzu lub głowicę oddaloną od urządzenia pomiarowego i połączoną z nim kablem.

Elementem, który pozwala na zdalny odczyt jest wyposażona w baterię głowica radiowa – nakładka montowana na wodomierzu. Tak skonstruowany układ wymaga pełnej zgodności wymiarów i rozwiązań mechanicznych, głowica musi być precyzyjnie nałożona na wodomierz oraz niezbędna jest funkcja przekazywania impulsów z wodomierza do głowicy. Proces współpracy głowicy z wodomierzem/ciepłomierzem wykorzystuje właściwości pola magnetycznego i jego impulsowego oddziaływania na czujnik w głowicy radiowej. Niski pobór mocy gwarantuje pracę baterii nawet przez 10–12 lat. Całość urządzenia – wodomierz, ciepłomierz – wraz z głowicą tworzą zamknięty układ. Wbudowana pamięć pozwala na odczyt zużycia wody z okresu 12–18 miesięcy w zależności od producenta oferowanego systemu.

Bardzo istotna jest funkcja systemu, która pozwala na wykrycia niepożądanych ingerencji, prowadzących do zafałszowania odczytów poprzez wykonanie takich niedozwolonych operacji jak: przyłożenie magnesu neodymowego, zdjęcie nakładki, przepływ wsteczny. Oprócz diagnozowania działań ze strony nieuczciwych mieszkańców za pomocą nakładki można wykryć inne informacje istotne dla prawidłowego działania systemu wodociągowego jakimi są wyciek albo przekroczenie maksymalnego przepływu.

Alternatywnym rozwiązaniem stosowanym przez niektórych producentów jest zastosowanie głowicy radiowej wyposażonej w przewód łączący z dowolnym wodomierzem o wyjściu impulsowym. Tutaj proces oddziaływania pola magnetycznego na czujnik w głowicy zastąpiono bezpośrednim połączeniem kablowym – z reguły długość kabla wynosi do 10 m. Taka koncepcja ma następujące zalety: możemy oddalić głowicę radiową od miejsca usytuowania wodomierza czy ciepłomierza impulsowego, a dzięki w miarę swobodnej lokalizacji głowicy umieścić ją w dogodnym miejscu z uwagi na późniejszy odczyt drogą radiową.

Sposoby zbierania i odczyt danych

Odczytu danych z nakładki najczęściej dokonujemy przy pomocy odbiornika fal radiowych – palmotopa na którym jest zainstalowany program pozwalający na zdalny odbiór informacji oraz na programowanie nakładek (transmisja dwukierunkowa). Najczęściej wykorzystywaną częstotliwością transmisji jest 868 MHz (długość fali ok. 0,4 m), alternatywą jest częstotliwość 433 MHz (długość fali ok. 0,8 m). Generalnie im fala jest dłuższa, tym większy jest zasięg, ale tym bardziej jest ona czuła na zewnętrzne zakłócenia przez inne fale radiowe.

Przy programowaniu nakładki wprowadzamy następujące dane:

  • numer fabryczny wodomierza (ciepłomierza), z którym współpracuje dana głowica,
  • wartość impulsu wyrażoną w jednostkach objętości, GJ dla ciepłomierza,
  • stan początkowy odczytany bezpośrednio z licznika.

Za pomocą palmtopa wyposażonego w antenę o bardzo dobrych parametrach można dokonywać odczytów z odległości nawet do 300 m. W kolejnym etapie, dane są przegrywane na komputer gdzie są generowane raporty dla poszczególnych lokali.

Producenci systemów zdalnego odczytu wprowadzają na rynek kolejne nowości ułatwiające pracę osoby zbierającej dane np. samochód inkasenta można wyposażyć w zewnętrzną antenę montowaną na dachu pojazdu i odczytów można dokonywać objeżdżając okolicę. Zbiór wodomierzy i ciepłomierzy radiowych, umieszczonych w różnych częściach miasta jest odczytywany jednym przejazdem w zadanym dniu.

Innym sposobem kompletowania danych jest zamontowanie w budynku koncentratora, który na bieżąco zbiera dane z modułów radiowych a następnie za pośrednictwem sieci komórkowej – transmisja GPRS przekazuje na serwer znajdujący się w firmie zarządzającej budynkiem, lub firmie prowadzącej rozliczenia . Transmisja GPRS podobnie jak transmisja radiowa jest dwukierunkowa. Jeden koncentrator może obsługiwać do 1000 modułów radiowych i zazwyczaj wystarcza to na jeden budynek, bez względu na ilość przyłączy. Urządzenie należy instalować w środku geometrycznym budynku. Koncentrator zasilany jest z sieci 230 V AC lub z wewnętrznego akumulatora w przypadku braku zasilania sieciowego. Protokół komunikacji pomiędzy nakładką a urządzeniem odczytującym muszą być zgodne z normą Europejską PN-EN 13757-4 lub normą PN-EN 1434-3.

Raportowaniei legalizacja wodomierza

Po zebraniu danych należy przygotować raporty. Standardowo znajdują się w nich następujące informacje:

  • numer wodomierza,
  • data odczytu,
  • pełny rozbiór wody za okres od poprzedniego odczytu w (m3),
  • rozbiór wody przepływu wstecznego (m3),
  • bilansowanie zużycia wody pomiędzy licznikiem głównym a licznikami w lokalach.

Dla bezpieczeństwa przy odczycie danych podawana jest informacja o niskim poziomie baterii – alarmowany jest stan zapewniający poprawne dzianie baterii poniżej 1 roku (może to uniemożliwić kolejny odczyt). Dodatkowo analiza zużycia wody może pozwolić na porównanie czy pobrana ilość wody jest adekwatna do ilości osób zgłoszonych w lokalu. Poza mediami rozliczanymi z faktycznego zużycia mamy pozycje które są rozliczane na osoby zamieszkujące w lokalu są to np. śmieci czy korzystanie z windy.

Inwestycję wyposażenia budynku w zdalny system odczytu mediów można podzielić na etapy, i tak w starszych nieruchomościach, wyposażonych w wodomierze, najwygodniejszym momentem aby je przystosować lub wymienić jest moment legalizacji urządzenia. Należy podkreślić, że wodomierz, jako ważne urządzenie pomiaru i rozliczania się, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 8 stycznia 2008 roku w sprawie kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych objęte jest obowiązkiem legalizacji. Przy pierwszej instalacji okres ważności akredytacji to pięć lat, gdyż wodomierze tak jak każde inne urządzenia, zwłaszcza pomiarowe, są narażone na zużycie, co pociąga za sobą pogorszenie dokładności dokonywanych przez odczytów.

Zdalny odczyt mediów z magistrali M-BUS

Drugim rozwiązaniem zdalnego odczytu jest system magistralowy, który jest często stosowany w nowo powstających budynkach lub tam, gdzie występuje możliwość położenia przewodu magistralowego w istniejącym już budynku.

Funkcjonalność systemu jest porównywalna z systemami radiowymi, zapewnia on kompleksowe rozwiązania odczytu i ewidencji wskazań z urządzeń pomiarowych wyposażonych w wyjście impulsowe (wodomierze, ciepłomierze, liczniki gazu itp.) lub z urządzeń wyposażonych bezpośrednio w wyjście M BUS (głównie stosowane w ciepłomierzach lub licznikach energii).

W przypadku systemu M-BUS wykorzystuje się tradycyjne łącze dwuprzewodowe, magistralowe. Takie rozwiązanie znajduje zastosowanie zarówno w budynkach mieszkalnych, jak i dużych obiektach gospodarczych. Zaletą systemu M-BUS jest możliwość połączenia wielu urządzeń w jeden system oraz ich ­kontrola i nawigacja poprzez jednostkę centralną,

Zwyczajowo system M-BUS, składa się z konwerterów sygnału impuls/M-BUS (lub urządzenia pomiarowego wyposażonego w wewnętrzny moduł M-BUS), centrali głównej, tzw. Mastera M-BUS oraz oprogramowania do odczytu wskazań.

Przewagą systemu M-BUS nad systemami radiowymi jest możliwość współpracy urządzeń wielu producentów w jednej sieci, dzięki standaryzacji protokołu M-BUS.

Charakterystyczne cechy interfejsu M-BUS:

  • wskazania są odczytywane elektronicznie,
  • magistrala systemowa to przewód dwużyłowy, do którego można podłączyć wszystkie urządzenia,
  • wszystkie liczniki/konwertery są indywidualnie adresowane,
  • możliwość odczytu lokalnegoo i zdalnego przez komputer.

System M-BUS dzięki swojej konstrukcji pozwala na dużą liczbę urządzeń funkcjonujących w magistrali, dodatkowo może być szybko i łatwo rozbudowany dzięki sieci Ethernet/Internet. Posiadając system magistralowy z łączem internetowym w jednej części miasta, wszystkie dane można odczytać niezależnie od lokalizacji zarówno w pozostałej części miasta lub w zupełnie innym mieście poprzez łącze internetowe.

Zdalny system odczytu mediów (radiowy, M-BUS) to innowacyjny i skuteczny sposób zbierania danych. Obniża koszty odczytu, nie trzeba zatrudniać inkasenta. Gwarantuje zachowanie prywatności mieszkańców. Jest niezawodny dzięki wykorzystaniu transmisji dwukierunkowej pomiędzy nadajnikiem i odbiornikiem. Eliminuje błędy odczytów związanych z czynnikiem ludzkim, które czasami powstają gdy mieszkańcy sami dostarczają informacje. Pozwala dokonać odczytu w trudno dostępnych miejscach jakimi są: studzienki wodomierzowe umieszczone w ciągach jezdni lub umieszczone na terenach parkingowych, studzienki wodomierzowe zalewane wodą powodziową lub pod poziomem wody gruntowej, rzecznej, wodomierze umieszczone u odbiorców, którzy tylko okazjonalnie, rzadko przebywają w swych lokalach.

Literatura

Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków (DzU z 2001 r., nr.72 poz. 747)

Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (DzU z 2003 r., nr 153 poz. 1504)

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z 17 września 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń z tytułu zaopatrzenia w ciepło (DzU z 2001 r., nr.194 poz. 1291).

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Szkolenie: Rozliczanie ciepła i ciepłej wody w budynkach wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych »

Szkolenie dla wspólnot i spółdzielniPrzekazanie wiedzy i praktycznych wskazówek, jak przygotować budynek i lokale do indywidualnych rozliczeń: podstawowe wymagania zawarte w przepisach prawa, kontrole zużycia w budynku...
Chcę zobaczyć program szkolenia »


Dbałość o warunki mieszkaniowe w zasobach zarządzanych przez spółdzielnię»

Jaki grill ogrodowy wybrać? Na co zwrócić uwagę? »

mieszkańcy spółdzielni Jaki grill ogrodowy
Okres wiosenno-letni warto poświęcić na naprawy i przeglądy nieruchomości po zimie. Zadbać o bezpieczeństwo miekszańców i ... czytam więcej »

Wspólne spotkania z rodziną i znajomymi przy grillu są bardzo popularnym sposobem na spędzanie czasu ... czytam więcej»


Głowice i zawory termostatyczne - jak to działa? »

Zimne kaloryferyTermostat pozwala użytkownikowi skorygować indywidualnie ustawienia temperatury dla każdego emitera ciepła (grzejniki płytowe, grzejniki łazienkowei itd.). W każdym pomieszczeniu... Czytam więcej »


Dlaczego woda może się wlewać do piwnicy?

Jak otworzyć bramę pilotem i to bezpłatnie?

zalane piwnice Otwieranie bramy telefonem
Zaleganie wody w piwnicach jest utrapieniem. Właściciele domków jednorodzinnych z takim problemem muszą sobie radzić sami. Lokatorzy budynków (...) czytam dalej »

Bezpłatne, zdalne sterowanie bramą lub dowolnym urządzeniem elektrycznym za pomocą uprawnionego telefonu komórkowego lub stacjonarnego, z dowolnego miejsca na Ziemi, poprzez wysłanie... chcę wiedzieć więcej»


W jaki sposób pozbyć się osadów oraz rdzy z wody i rur?

Jak dbać o ruryWoda pochodząca z natury niesie w sobie ładunek rozpuszczonych w niej soli wapnia i magnezu. To dobrze , bo wapń i magnez to pierwiastki życia , najlepiej przyswajalne z surowej ... zobacz więcej »


Zarządco, przygotuj nieruchomość na zimę »

Problem z odczytem liczników - "nie mogę zastać mieszkańców "

Śnieg na dachu nieruchomości odczyt liczników wody
Zgodnie z ludową mądrością – lepiej jest zapobiegać niż naprawiać skutki zimowych uszkodzeń. Mimo że do zimy zostało jeszcze trochę czasu, warto zrobić ... Czytam więcej »

Jak ciężko jest wykonać odczyt licznika zużycia mediów wie tylko zarządca i osoby do tego wyznaczone. Na szczęście pomiar zużycia wody możemy ... chcę wiedzieć jak»


Powiedz „nie” umowom »

Orange flexŻegnajcie długoterminowe umowy! Pobierz aplikację Orange Flex, zainstaluj eSIM-a (lub zamów tradycyjną kartę SIM) i poczuj smak wolności. Wybierz swój Plan i zmieniaj go, kiedy chcesz. Bez okresu wypowiedzenia. Bez zobowiązań. Bez problemu.... Czytam więcej »


Pompa wodna - proste i wydajne rozwiązanie dla budownictwa »
System do tymczasowego przechowywania odpadów - jaki wybrać? »
Użycie pompy w budownictwie mieszkaniowym System segregacji odpadów
Urządzenia zapewniają wysoką oszczędność energii w sektorach zastosowań domowych i mieszkaniowych, takich jak ogrzewanie i klimatyzacja, zaopatrzenie w wodę, zwiększanie ciśnienia, nawadnianie ogrodów, ... czytam więcej » Dyskusje dotyczące nowych zasad segregacji śmieci nie cichną. Od 1 stycznia mieszkańców wielu polskich miejscowości powitały nie tylko podwyżki, lecz także obowiązek dzielenia... czytam dalej »

Dlaczego detektory gazów pełnią tak ważną rolę w wentylacji pomieszczeń zamkniętych?
Ocieplenie budynku -  jaki styropian wybrać »
Detektory gazów w garażach podziemnych Jaki styropian zastosować
Ciągła kontrola stężenia poziomu tlenku węgla w garażach podziemnych, nadziemnych, kanałach rewizyjnych, przejazdach, tunelach i innych zamkniętych obiektach, w których istnieje ryzyko powstania nadmiernego stężenia trującego gazu ... czytam więcej » Poznaj różne rodzaje oraz właściwości płyt styropianowych i dobierz do potrzeb swojego budynku... czytam dalej»

Gdzie szukać profesjonalnej pomocy w zarządzaniu nieruchomościami?

Dobry Zarządca nieruchomości - opinie

Zarządca przecież odpowiada za funkcjonowanie nieruchomości, za wszystkie sprawy techniczne, formalne, i komunikacyjne. Aby czynić to efektywnie (...) Czytam więcej »


Jak zwiększyć efektywność energetyczną w budynku mieszkalnym»
Seminaria dla zarządców, wspólnot i spółdzielni - dowiedz się więcej »
efektywność energetyczna Szkolenia i seminaria
Odnowa budynków mieszkalnych to wyzwanie zarówno dla zarządców nieruchomości, jak i lokatorów. Stare, nieestetyczne budynki i kamienice często potrzebują kosztownychj (...) czytaj dalej »

Odbiory lokali mieszkalnych oraz usługowych według warunków technicznych wykonania i odbioru robót (...) czytam dalej »


Chcesz usunąć szkodę po pożarze lub zalaniu? Zamów bezpłatne oględziny »

Usuwanie szkód po pożarze i zalaniu

W przypadku zalania domów w technologii szkieletowej występuje bezwzględna konieczność przeprowadzenia specjalistycznych prac osuszających. Osuszane budynki przy użyciu technologi osuszania kondensacyjnego (...) Czytam więcej »



Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Administrator24.info... dowiedz się więcej »

Bezpłatny newsletter

masz wiadomość

 

Mamy dla Ciebie prezent

zapisz się na newsletter i otrzymuj
na bieżąco informacje
o nowościach naszego portalu,
a w prezencie otrzymasz

BEZPŁATNY PORADNIK
"Opomiarowanie i rozliczenie mediów"

Zapisuję się na newsletter

Jeżeli właściciele lokali przeznaczyli środki zgromadzone na funduszu remontowym na inny cel niż wcześniej deklarowany:
1-2/2020

Aktualny numer:

Administrator 1-2/2020
W miesięczniku m.in.:
  • - Rynek nieruchomości 2019 – analiza
  • - Grunt na własność – postulaty zmian
Zobacz szczegóły

Produkty i technologie

Porady eksperta (video)

Wyświetleń: 18204|Ocena: 3.0
Wyświetleń: 11431|Ocena: 1.5
Wyświetleń: 11003|Ocena: 1.0
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl