CZYTELNIKU!

Pobierz pełny numer miesięcznika Administrator 4/2018

WYDANIE BEZPŁATNE - ZAREJESTRUJ konto w portalu

Dowiedz się, ile kosztuje docieplenie stropów i piwnic » ‎
https://derowerk.administrator24.info/▲
Zarządcy nieruchomości, rozważający termomodernizację stropów piwnic, napotykają szereg trudności. Jednak analiza dostępnych technologii pokazuje...
Kategorie: ocieplenie stropodachu, docieplenie piwnic, ocieplenie garaży, ocieplenie stropów, izolacja cieplna i akustyczna

Użytkowanie lokali mieszkalnych z podzielnikami kosztów ogrzewania

Użytkowanie lokali mieszkalnych z podzielnikami kosztów ogrzewania
Użytkowanie lokali mieszkalnych z podzielnikami kosztów ogrzewania

Zainstalowanie podzielników kosztów ogrzewania w mieszkaniach często rodzi pokusę nadmiernego ograniczania zużycia ciepła w celu zaoszczędzenia kosztów ogrzewania. Takie postępowanie jest niezgodne z przepisami prawnymi i - jeśli wentylacja źle funkcjonuje - może doprowadzić do groźnego w skutkach zawilgocenia pomieszczeń.

Ciąg dalszy artykułu...

Do czego służą podzielniki

Nagrzejnikowe podzielniki kosztów ogrzewania stosuje się w budynkach z systemem c.o., w którym ciepło rozprowadzane jest do mieszkań pionami biegnącymi przez wszystkie kondygnacje. Przy czym poszczególne grzejniki w tym samym lokalu zasilane są z różnych pionów i w związku z tym nie ma możliwości zmierzenia w jednym miejscu ilości ciepła dostarczonego do danego mieszkania [2].

Podzielniki kosztów ogrzewania rejestrują temperaturę powierzchni grzejnika i na tej podstawie ustala się, jaka część kosztów ciepła zużytego w trakcie sezonu grzewczego w całym budynku przypada na dany lokal mieszkalny lub użytkowy (sklep, warsztat, biuro). Nie są więc one urządzeniami pomiarowymi, ale tzw. urządzeniami wskaźnikowymi, ustalającymi wielkość emisji ciepła w poszczególnych lokalach. Po zliczeniu wskazań wszystkich podzielników w mieszkaniu ustala się udział wyemitowanego przez grzejniki ciepła w ogólnym zużyciu ciepła w budynku.

Podstawą do rozliczenia kosztów ciepła na poszczególne mieszkania są koszty poniesione przez zarządcę budynku zasilanego w ciepło z sieci ciepłowniczej lub własnego źródła. Ustawa Prawo energetyczne [3] nakazuje przy tym, aby między końcowych użytkowników dzielone były wyłącznie koszty ciepła wyszczególnione na fakturze dostawcy lub - w przypadku własnego źródła ciepła - koszty rzeczywiście poniesione na wyprodukowaną energię.

Zarządzający budynkiem powinien, zgodnie z prawem energetycznym, „przydzielić" każdemu użytkownikowi lokalu znajdującego się w obiekcie odpowiednią część ogólnego kosztu ciepła, zakupionego od przedsiębiorstwa energetycznego lub wyprodukowanego we własnej kotłowni.

Podział kosztów ogrzewania według powierzchni poszczególnych lokali nie sprzyja oszczędnemu gospodarowaniu ciepłem. Prawo energetyczne daje właścicielowi lub zarządcy prawo wyboru metody rozliczania całkowitych kosztów zakupu ciepła na poszczególne lokale mieszkalne i użytkowe w budynku - ze wskazaniem jednak, aby wybrana metoda stymulowała energooszczędne zachowania użytkowników. Warunek ten spełniają systemy rozliczeń kosztów ogrzewania oparte na wskazaniach podzielników. Prawo energetyczne wymaga również, aby przyjęta metoda rozliczeń pozwalała na zachowanie poprawnych warunków użytkowania lokali, zgodnie z obowiązującymi przepisami, a także aby zostały uwzględnione współczynniki wyrównawcze zużycia ciepła na ogrzewanie wynikające z położenia lokalu w bryle budynku.

Komentarze

(12)
Aneta I Rafał Ziembiński Ol-n ul.Mroza 35 m 9 | 03.11.2010, 11:40
Rozliczanie kosztów energii c.o.Czy Sp-nie dowolnie mogą postępować w takim przypadku jak usunięcie grzejnika /3 żeb./ w kuchni? Mieszkanie jest opomiarowane od kilku lat. Wykonaliśmy stałą zabudowę w kuchni i zdjęliśmy grzejnik, gdyż przeszkadzał nam w zabudowie.Kuchnia jest otwarta , bez ścianki do ppokoju. W całym mieszkaniu jest temperatura wyrównana i nie ma problemu wilgoci , mamy sprawną wentylację i nie grozi nam żadna wilgoć. Budynek został docieplony wraz ze stropodachem i stropem piwnicznym.Ponieważ zmieniły się warunki techn budynku a instalacja c.o nie została przeprojektowana, uważaliśmy ,że zdjęcie 3 żeb. nie pogorszy sytuacji grzewczej w budynku.Gdyby wykonać teraz nowy projekt c.o. to ilość żeberek grz. byłaby mniejsza. Moja Sp-nia /"Jaroty" - Olsztyn/ ukarała nas wycofując nasze mieszkanie z listy opomiarowanych /mimo że mamy podzielniki na pozostałych grz./ i rozliczyła stosując stawkę 3 zł za metr x wsp 2/kara/ co dało koszt za metraż /48 m2/ kwotę 1500 zł/dopłata ok 800zł/ Inne Sp-nie ten przypadek rozwiązują dowolnie ale mniej drastycznie.np Poznańska Sp-nia M.nadal rozlicza mieszkanie z podzielników a pom.kuchni od metra x średnią stawkę w danej nieruchomości.Większość Sp-ni/do regulaminów których udało mi się dotrzeć / w tym konkretnym przypadku postępuje dowolnie.Proszę mi odpowiedzieć czy moja Sp-nia może tak karać swoich lokatorów czy to jest zgodne z prawem? Może stosować dowolnie współczynniki zwiększające /było 1.5 a teraz 2 a może niedługo będzie 3 lub 5/.Dlaczego jest brak jakiegokolwiek w tej sprawie zapisu w obowiązujących przepisach aby nie było dowolności postępowanie przez Sp-nie./ Bardzo proszę o odpowiedz.



grazyna piszczoła | 03.12.2010, 15:14
Podzielniki ciepła są zmorą od lat.

Spółdzielnie rozliczają w sposób niezrozumiały i ukrywaja swoje naliczenia przecież prawidłowe zużycie ciepła nie byłoby z korzyscią zarobku dla cwaniaków . Spółdzielnie zarabiają na jednej tylko nieruchomosci kilka a nawet kilkanascie tysięcy złotych .

Lokator nie jest w stanie skontrolowac jak kwota faktyczna została zapłacona do SEC lub innej firmy ktora ogrzewa nam budynek.

Istniejacy problem naliczania kosztów zużycia ciepła przez lokatora jest znany prokuraturze Ministrowi Infrastruktury, sądam i co nam to daje . W dalszym ciagu jesteśmy okradani przez nieuczciwych zarządców.

Rozliczenie kosztów ciepła jest problemem całego kraju .

W Panstwie demokratycznym w którym pozwala się okradac lokatorów z ich majatku tj. płacenia za nieprawidłowe rozliczanie kosztów ciepła jest państwem patologicznym .

Co zrobił rząd by tej patologi nie było, a więc godzi sie by społeczeństwo płaciło za powietrze .

W sądach są prowadzone postępowania o nadużyciach prawa tj. wyłudzanie kwot nienależnych spółdzielnią, zarządcą i sprawy są oddalone lub jednostki tylko wygrywaja sprawę .

Nawet Sąd w Szczecinie oddalił pozew zbiorowy uzasadniając iz musi byc sprawa z ustanowinym pełnomocnikiem tj. adwokatem lub radca prawnym .

Kogo teraz stac na adwokata chyba nowa ustawa z dnia 17 grudnia 2009 r. o pozwach zbiorowych ma wady prawne . Każdy ma prawo na podstawie art 45 Konstytucji wnieśc pozew do sądu . Dlaczego SSO w Szczecinie odrzuca pozew zbiorowy czyżby bała sie iz społeczeństwo będzie wnosic pozwy zbiorowe dotyczącego nieprawidłowego rozliczenia kosztów ciepła .

Odbieranie nam prawa do sądu jest następną patologią Prawa cywilnego - Wymiaru sprawiedliwosci iz każdy ma prawo do sądu.

Bardzo łatwo można przywołac społeczeństwo do parteru.

Sąd jest dla ludzi z grubym portfelem . Nie ma pieniedzy to sie nie skarż tylko płac za rachunki wystawiane przez swojego zarzadcę.
dawid | 04.12.2010, 08:17
jaki jest koszt zakupu podzielników cieczowych?? prosze o info na meila i gdzie można je kupić?

dawidgolczyk@o2.pl dzieki

:))))
elzbieta | 15.02.2011, 14:35
Podzielniki i rozliczenia c.o. w spółdzielniach to parodia. Za którą niestety tacy jak ja ( mądra po fakcie ) płacą.

800 zł dopłaty to nic. Mieszkanie 52m2 parter, nowe okna by ocieplić mieszkanie, wymienione we wrześniu (koszt 4000,-) oszczędzanie zamykanie drzwi od kuchni itp. temp max.20st.sezon grzewczy 2009/2010 - zaliczki wpłacane przez cały rok to jakieś 2000,- a DOPŁATA na podstawie odczytów podzielników ciepła?!

2500,- !!!! Odpowiedzi ze spółdzielni lakonoczne - podział kosztów Bóg wie jaki.. Można by do sądu.. Tylko jeszcze chętnego prawnika za free potrzebuję.
dage | 10.02.2012, 18:25

Jak działa SYSTEM


Każdej zimy Spółdzielnia Mieszkaniowa zamawia ciepło (jeśli sama nie ma własnej kotłowni). Załóżmy, że mamy 100 równych powierzchnią mieszkań i zamawiamy ciepło za 100 000 zł, za które - czy go zużyjemy, czy nie - i tak musimy zapłacić. Po sezonie grzewczym kwotę należną za CO dzielimy na poszczególne mieszkania. W mojej Spółdzielni odbywa się to w następujący sposób: Rozliczenie dzielone jest na dwie kwoty: - kwotę stałą - 40 % całości - w naszym przypadku 40 000zł (opłaty za części wspólne bloku – klatki schodowe, korytarze, nieopomiarowane łazienki) dzielona jest wg powierzchni poszczególnych mieszkań - kwotę zużycia (zmienną) – 60 % całości w naszym przypadku 60 000 zł-wyliczona jest z podziału całego zużycia na poszczególne mieszkania. Przykład 1 Załóżmy, że zimą mamy + 20 ° C na dworze i nikt nie korzystał z ogrzewania. Podzielniki wskazały zerowe zużycie. Całą kwota 100 000 zł Spółdzielnia Mieszkaniowa podzieli na mieszkańców według powierzchni ich lokali 100 000 zł /100 mieszkań = 1 000 zł na jedno mieszkanie Przykład 2 Znowu załóżmy, że zimą mamy + 20 ° C na dworze, nikt nie korzysta z ogrzewania. Tylko przysłowiowemu Kowalskiemu dziecko odkręciło termozawór tzw. „głowicę” na krótką chwilę. Z tego powodu w całym rozliczanym bloku, jako jedyny wykazał zużycie w wysokości jednej jednostki. Otóż zgodnie z przyjętym systemem rozliczeń kwota stała zostani podzielona na wszystkich mieszkańców: 40 000 zł /100 = 400 zł 99 mieszkań w rozliczanym bloku za okres rozliczeniowy dostanie rachunek w wysokości 400 zł Kowalski jako jedyny wykazał zużycie więc jego rachunek wyniesie: 400 zł kwoty stałej + 60 000 zł kwoty zmiennej = 60 400 zł !!! Kwota zmienna - dla przypomnienia - to kwota wyliczona z sumy zużycia jednostek rozliczeniowych z całego bloku dzielona na zużycie jednostek poszczególnych mieszkań Oto jest sekret tzw. „sprawiedliwego" dzielenia kosztów przez niektóre spółdzielnie.

Fix | 08.05.2013, 19:16
W nowszych budynkach wielolokalowych na ogół instalacje centralnego ogrzewania są w pełni opomiarowane tzn. jest ciepłomierz główny w węźle cieplnym na podstawie którego dostawca ciepła wystawia faktury dla odbiorcy ciepła, a w poszczególnych lokalach są ciepłomierze lokalowe na podstawie których odbiorca ciepła (spółdzielnia, wspólnota itd) dokonuje podziału kosztów ciepła dostarczonego do budynku na poszczególne lokale.

Instalacja centralnego ogrzewania wyposażona jest w liczniki ciepła w węźle cieplnym i dodatkowe ciepłomierze jako podliczniki ciepła dla ustalenia ilości ciepła zużywanego do przygotowania ciepłej wody użytkowej oraz wodomierz wody zimnej na przyłączu do wymiennika przygotowującego ciepłą wodę.

W nowych budynkach wszystkie grzejniki wyposażane są głowice termostatyczne z blokadą 16+ i nie ma możliwości wyłączenia wszystkich grzejników w lokalu aby grzać się kosztem sąsiadów (w każdym lokalu jest temperatura co najmniej + 16 o C.)

Oczywiście instalacja centralnego ogrzewania ma także aparaturę pogodową, która całkowicie wyłączy ogrzewanie jeżeli temperatura na zewnątrz budynku będzie odpowiednio wysoka.

Tylko w odniesieniu do tak przygotowanej instalacji w budynku można mówić o systemie podziału kosztów ciepła dostarczonego do budynku na potrzeby centralnego ogrzewania i przygotowania ciepłej wody użytkowej.

Niestety, ale w większości starszych budynków wielolokalowych, w których instalacje przechodzą pionowo z lokalu do lokalu i nie ma technicznej możliwości zastosowania liczników ciepła (ciepłomierzy lokalowych) oraz nie ma blokady 16+ przy każdym grzejniku przez co wielu użytkowników lokali wyłącza dopływ nośnika ciepła do grzejników w swoim lokali ogrzewając się na koszt sąsiadów.


Ale kluczowe znaczenie ma zrozumienie za co płaci dostawcy odbiorca ciepła (spółdzielnia, wspólnota itp)

Najczęściej oplata za ciepło dostarczone do konkretnego budynku obejmuje co najmniej trzy składniki:

1/ za tzw. moc cieplną zamówioną (szczegóły w umowie zawartej przez spółdzielnię, wspólnotę itp zawartej z dostawcą ciepła)
2/ za nośnik ciepła (czyli za gorącą wodę z domieszkami która niesie ciepło do budynku)
3/ za ciepło zużyte wg. wskazań wodomierza głównego znajdującego się w węźle cieplnym budynku.

W/wym. składniki wyszczególnione są w fakturach wystawianych odbiorcy (spółdzielni, wspólnocie itp) i suma tych opłat jest całkowitym kosztem ciepła dostarczonego na potrzeby danego budynku.

Podkreślić należy, że za tzw. moc cieplną zamówioną trzeba zapłacić niezależnie od tego czy zostanie wykorzystana, czy nie ! obowiązuje reguła „bierz lub płać!”

Spółdzielnia lub wspólnota tylko dokonuje podziału wszystkich w/wym. kosztów na poszczególne lokale !!!

Użytkownik lokalu wyposażonego w nagrzejnikowe podzielniki kosztów ma zatem znikomy wpływ na koszty zużycia ciepła na potrzeby centralnego ogrzewania.

Reasumując można powiedzieć, że w zasadzie płacimy za ciepło zamówione i dostarczone do budynku, a nie tylko za faktycznie zużyte.
dage | 08.05.2013, 19:22
Sprawdź, czy płacisz tylko za siebie.

1. Reklamacje wysokości opłat:
- Sprawdzanie wysokości wyliczeń opłat za CO
- Sprawdzenie Regulaminu rozliczeń kosztów opłat za CO pod kątem zgodności z Ustawą Prawo Energetyczne
- Wyliczanie wysokości ustawowych ryczałtowych opłat za CO na podstawie rozliczeń rocznych.
- Napisanie reklamacji

2. Ewentualna dalsza korespondencja z Administracją w sprawie rozliczeń CO

3. Ekspertyzy na potrzeby procesów sądowych:
- Sprawdzenie wyliczeń współczynników korekcyjnych
- Sprawdzenie poprawności doboru stosunku kosztów stałych i zmiennych na podstawie wyliczeń zużycia poza opomiarowanego
- Sprawdzenie danych zużycia ciepła w latach poprzednich w całym węźle cieplnym

4. Zdjęcia termowizyjne wraz z opisem zużycia CO poszczególnych mieszkań

5. Audyt energetyczny

6. Pisanie i odpis na pozew przeciwko SM za CO

7. Odzyskiwanie nadpłaconych kwot za CO za trzy lata wstecz

www.podzielniki.info
Zofia | 18.11.2013, 12:12
Proszę o podanie podstawy prawnej regulującej sprawę obowiązku ogrzewania mieszkań w sezonie grzewczym przez lokatorów w nich nie zamieszkujących stale lecz dorywczo
W mojej klatce, tuz pod moim lokalem zamieszkuje lokator, który nigdy nie włącza ogrzewania ponieważ wpada do mieszkania sporadycznie gdyż mieszka w innej miejscowości. .W jaki sposób Wspólnota może go zmusić do utrzymania minimalnej temperatury w pomieszczeniach i ile ona winna wynosić.
dage | 18.11.2013, 12:45
Odnośnie ogrzewania pomieszczeń:
RMI z 2002 r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
minimalna temperatura 16 st.C
Marek | 05.12.2014, 10:19
Autor zapomniał napisać, że przyczyną skarg głównie spółdzielców są złe systemy rozliczania ciepła, które nie uwzględniają położenia mieszkania w bryle budynku. Stosowany niemiecki system rozliczania nie uwzględnia tego, że Polsce mamy wielką płytę oraz piony grzewcze są odkryte.
   1 / 2    Następny »

Wybrane dla Ciebie


Jak usunąć nieprzyjemny zapach ze studzienek kanalizacyjnych?

Nieprzyjemny zapach z kanalizacjiNieprzyjemne zapachy wydobywające się ze studzienek kanalizacyjnych to problem nie tylko starych dzielnic, lecz często również nowo budowanych osiedli, które podłączane są do istniejącej infrastruktury.Czytam więcej »


Poznaj programy wspomagające pracę zarządców »

Programy dla zarządców nieruchomościZ roku na rok zarządy wspólnot stawiają swoim zarządcom coraz wyższe wymagania. Doświadczenie wskazuje, że pogodzenie oczekiwań dotyczących ... Czytam więcej »


Co zrobić, gdy ocieplenie ściany możliwe jest tylko od środka »

Ocieplenie ściany od środkaOcieplanie budynków od strony wewnętrznej zawsze budziło kontrowersje. W określonych sytuacjach jest to jednak jedyne możliwe i rozsądne rozwiązanie. W nowoczesnym budownictwie z zastosowaną ... Czytam więcej »


Preferencyjne finansowanie modernizacji energetycznej wielorodzinnych budynków mieszkalnych »

Jaki powinien być zarządca?

Ciepło i zawór ciepła zarządzanie osiedlami wspólnot mieszkaniowych
Dzięki środkom z inicjatywy ELENA (European Local Energy Assistance / Europejska pomoc na rzecz energetyki lokalnej) udostępnionym Alior Bankowi przez Europejski Bank Inwestycyjny Inwestorzy będą mogli uzyskać refundację kosztów? czytam dalej »

Jak działa jedna z najstarszych firm zarządzających osiedlami i budynkami należącymi do wspólnot mieszkaniowych na terenie Warszawy... czytam więcej»


Jak pozbyć się problemu psich odchodów z trawnika »

Psie odchody na trawnikuProblem zanieczyszczonych przez psy trawników dotyczy wielu osiedli. Możemy pomóc właścicielom czworonogów (...) zobacz więcej »


Kotły do ogrzewania - technika grzewcza »

Wymiana rur w budynkuNowoczesny dizajn, solidne wykonanie, bezpieczne w użytkowaniu, wydajność i funkcjonalność – to tylko namiastka cech urządzeń grzejnych. W zalezności od miejsca przeznaczenia... zobacz więcej »


Jakie wyposażenie osiedlowego placu zabaw wybrać?
Idealne narzędzie dla wspólnot spółdzielni mieszkaniowych i zarządców nieruchomości»
Plac zabaw na osiedlu nardzędzie dla zarządców nieruchomości
Wraz z pierwszymi promieniami słońca coraz więcej dzieci bawi się na osiedlowych podwórkach. Jest to dobry moment, aby sprawdzić stan techniczny urządzeń zabawowych jeszcze ... czytam więcej» Kompleksowe rozwiązanie ułatwiające i usprawniające proces administrowania wspólnotami lub spółdzielniami mieszkaniowymi, TBS-ami, współwłasnościami i ... czytam dalej »

Cicha wentylacja w kuchni - jak to osiągnąć?
Dlaczego opłaca się zasilać budynek gazem LPG? »
Osuszanie ścian budynku Ogrzewanie gazem plynnym
Kuchnia stanowi centralne miejsce każdego domu. To tutaj spędzamy znaczną część dnia – przygotowujemy posiłki, spożywamy je ... czytam więcej» Twoje osiedle nie ma dostępu do gazu ziemnego? Wybierz sieć gazową zasilaną gazem płynnym:
- możliwość dofinansowania inwestycji
- indywidualne rozliczanie za zużyty gaz dla każdego lokalu
- bezobsługowe i czyste paliwo do ogrzewania, c.w.u. i gotowania...
Chcę wiedzieć ile to kosztuje»

Gdzie szukać profesjonalnej pomocy w zarządzaniu nieruchomościami»

Dobry Zarządca nieruchomości - opinie

Zarządca przecież odpowiada za funkcjonowanie nieruchomości, za wszystkie sprawy techniczne, formalne, i komunikacyjne. Aby czynić to efektywnie (...) Czytam więcej »


Jakie są korzyści z dobrze ocieplonego domu?
Zestawy do podnoszenia ciśnienia wody - który wybrać?
Jak naprawić odcinek rury kanalizacyjnej Zestawy podnoszenia ciśnienia wody
Prawidłowo zrealizowane ocieplenie domu sprawia, iż z budynku nie ucieka ciepło. Dodatkowo, zastosowanie warstwy granulatu izolacji Ekofiber sprzyja także szybkiemu wydalaniu (...) czytaj dalej »

W sieciach i instalacjach wodociągowych trzeba pogodzić dwa sprzeczne interesy – zapewnienie odpowiedniego ciśnienia wody w każdym ich punkcie i (...) czytam dalej »


Prawidłowa księgowość i rozliczenia we wspólnocie mieszkaniowej. Jak ją zapewnić? »»

Księgowość we spólnocie

Nie wiedzieć czemu, dość powszechnym zjawiskiem jest przeświadczenie, że wspólnoty mieszkaniowe, o ile nie uzyskują przychodów z tzw. pożytków, nie muszą płacić podatków. To błędne myślenie może spowodować nierzadko przykre konsekwencje (...) Czytam więcej »


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Administrator24.info... dowiedz się więcej »

Bezpłatny newsletter

masz wiadomość

 

Mamy dla Ciebie prezent

zapisz się na newsletter i otrzymuj
na bieżąco informacje
o nowościach naszego portalu,
a w prezencie otrzymasz

BEZPŁATNY PORADNIK
"Opomiarowanie i rozliczenie mediów"

Zapisuję się na newsletter

Jeżeli właściciele lokali przeznaczyli środki zgromadzone na funduszu remontowym na inny cel niż wcześniej deklarowany:
6/2019

Aktualny numer:

Administrator 6/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Współwłasność a gmina
  • - Zwrot nieruchomości wywłaszczonej przez SM
Zobacz szczegóły

Produkty i technologie

Porady eksperta (video)

Wyświetleń: 16709|Ocena: 3.0
Wyświetleń: 10358|Ocena: 1.5
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl