Cięciem krzewów powinien zająć się wykwalifikowany pracownik lub firma świadcząca takie usługi. Również grube gałęzie drzew wymagają, chociażby ze względów bezpieczeństwa, specjalistycznego sprzętu, wyszkolonych pracowników i wyposażenia ochronnego.
Cięcia drzew
Przycinanie drzew jest czasem konieczne, jednak zawsze jest ono dla nich w mniejszym lub większym stopniu szkodliwe. Najczęściej popełnianym błędem jest nadużywanie tego zabiegu lub jego nieprawidłowe wykonanie, na przykład przeprowadzanie w nieodpowiednim terminie.
W gestii zarządców leży zapobieganie drastycznym cięciom drzew, takich jak znaczna redukcja korony czy ogławianie. Im zdrowsze drzewo, tym pełniejsza jest jego korona, i odwrotnie. Cięcia wykonuje się jedynie ze względu na utrzymanie drzew w dobrej kondycji lub bezpieczeństwo.
Regularne przycinanie korony, poza fizjologicznymi uwarunkowaniami, pozbawia środowisko dobroczynnego wpływu drzewa, pogarsza mikroklimat osiedli i komfort życia mieszkańców.
Zbyt obszerne cięcia osłabiają żywotność całego drzewa, gdyż powodują utratę ważnej części jego organów produkcyjnych. Im częstsze i poważniejsze cięcie, tym więcej ran i bram infekcji dla grzybów i bakterii. Drzewa iglaste już nie odbudują swych koron po przycinaniu (podobnie jak klon, jawor), natomiast w przypadku lipy lub grabu możliwa jest ich częściowa regeneracja.
Zatem prace te powinny być przeprowadzane wyłącznie w uzasadnionych przypadkach, jako cięcia:
- kompensacyjne, umożliwiające regenerację po uszkodzeniu mechanicznym, np. przez roboty budowlane,
- redukcyjne, zmniejszające obciążenie korony po utracie korzeni,
- wykonywane ze względów bezpieczeństwa,
- korygujące - zmniejszające rozmiar drzewa w razie kolizji z infrastrukturą lub budynkami,
- sanitarne martwych lub zamierających gałęzi.
Wszystkie z wymienionych rodzajów cięć powinny być poprzedzone ekspertyzą stanu fitostatycznego drzew lub wykonywane na podstawie aktualnej gospodarki drzewostanem. O ich zakresie powinien zdecydować chirurg lub konsultant drzew.
Terminy
Cięcie gałęzi powinno być wykonywane w trakcie okresu wegetacyjnego, a ograniczane w fazie spoczynku, z powodu zagrożenia patogenami, oraz wiosną, gdy drzewa wypuszczają liście.
Prac nie należy przeprowadzać w kwietniu, maju i czerwcu, gdyż w tym okresie drzewa korzystają z energii zmagazynowanej w poprzednim sezonie, większość z niej przeznaczając na formowanie liści (rys. 1).
Jest to również aktywny okres dla wielu chorób i patogenów grzybowych. Nie należy także ciąć drzew późną jesienią i wczesną zimą, gdyż może to prowadzić do uszkodzeń mrozowych. Najlepszym okresem są miesiące letnie i późna zima.
![Rys. 1. Krzywa energii a termin cięcia [4]](/images/editor/2010_03/ciecia_pielegnacyjne_drzew_wykres_administrator_3_2010.jpg "Rys. 1. Krzywa energii a termin cięcia [4]")
Cięcia „na obrączkę"
Cięcie nie może być wykonane za blisko pnia (cięcie płaskie), powoduje to bowiem problemy z zarastaniem rany przez żywe tkanki. Nie można jednak również zostawić zbyt długiej pozostałości po gałęzi (tak zwanego czopa), gdyż obumrze ona i będzie pożywką dla patogenów.
W żadnym wypadku nie można dopuścić, by przy cięciu gałęzi odrywał się od pnia płat kory. Należy wykonywać cięcia na tzw. „obrączkę" (rys. 2). Polega to na podcięciu gałęzi od dołu, usunięciu jej za nacięciem, a następnie wyrównaniu poprzez obcięcie na granicy zgrubienia zwanego „obrączką".
Sposób ten stosuje się zarówno w wypadku suchych, jak i żywych gałęzi. Nie zaleca się natomiast smarowania ran drzewa. Nie udowodniono, że smarowanie w jakikolwiek sposób wspomaga gojenie się ran, a osłonięcie martwych tkanek w środkowej części rany stwarza lepsze warunki do rozwoju patogenów.
Czytaj dalej: Nieprawidłowe cięcia
2
