CZYTELNIKU!

Pobierz pełny numer miesięcznika Administrator 5/2019

WYDANIE BEZPŁATNE - ZAREJESTRUJ konto w portalu

Przypominamy: Wilo wyszło z inicjatywą nieodpłatnego usuwania awarii w zakresie urządzeń Wilo w szpitalach? ‎
http://a001.administrator24.info/wilo-pomoc-szpitalom▲
Na początku wybuchu epidemii pisaliśmy o akcji Wilo „#pomagamszpitalom”, dzisiaj chcemy pochwalić to przedsięwzięcie, bo niewątpliwie można mówić o...
Kategorie: pompy, hydrofory, koronawirus, epidemia, ogrzewanie, podwyższanie ciśnienia wody

Dobra zabawa na bezpiecznym placu zabaw

Prawo | Bezpieczny teren placu zabaw | Bezpieczne wyposażenie | „Place zabaw” dla młodzieży i dorosłych | Groźne rośliny
Agnieszka Zygmunt  |  Administrator 3/2014  |  14.07.2014  |  3
Dobra zabawa na bezpiecznym placu zabaw
Dobra zabawa na bezpiecznym placu zabaw
Comes

Wiosną dzieci z radością korzystają z możliwości zabawy na placach zabaw między blokami. O czym trzeba pamiętać, by ta zabawa była bezpieczna?

Zarządca nieruchomości musi troszczyć się o to, by podległe mu place zabaw i tereny rekreacyjne były miejscami bezpiecznymi. To on decyduje i ponosi za to odpowiedzialność, czy na placu zabaw będą zamontowane certyfikowane i bezpieczne urządzenia zabawowe, oraz czy zastosowane tam nawierzchnie spełnią wymagane prawem normy.

Prawo

Wiele kwestii, których zastosowanie na placu zabaw zmniejsza ryzyko zagrożenia bezpieczeństwa, rozstrzygnięcie znajduje w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU z 2002 r. nr 75, poz. 690).

Zobacz też: Bezpieczny i atrakcyjny plac zabaw

Paragraf 40 tego rozporządzenia głosi bowiem, że: „w zespole budynków wielorodzinnych objętych jednym pozwoleniem na budowę należy, stosownie do potrzeb użytkowych, przewidzieć placyki zabaw dla dzieci najmłodszych, przy czym co najmniej 30% tej powierzchni powinno znajdować się na terenie biologicznie czynnym, jeżeli nie jest to ustalone inaczej w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu”.

Ponadto określa się w nim odległość placów zabaw od linii rozgraniczających ulicę, która powinna wynosić co najmniej 10 m. Rozporządzenie ustala również minimalną odległość placów zabaw dziecięcych oraz boisk dla dzieci i młodzieży od parkingów – 7 m, 10 m lub 20 m, w zależności od wielkości parkingu.

Innym źródłem przepisów w kwestii placów zabaw są dwie normy, obowiązujące w całej Unii Europejskiej. Pierwsza to PN-EN-1176-1 do 7 oraz 10 i 11, dotycząca wyposażenia. Druga zaś, PN-EN-1177, reguluje kwestię bezpieczeństwa nawierzchni.

Pamiętać trzeba o kontrolach, które sprawdzają, czy plac zabaw owe normy spełnia. Każdy plac powinien podlegać tej procedurze przed oddaniem go do użytku. To specjalistyczne badanie, przeprowadzane przy pomocy próbników, które oceniają m.in. ryzyko zakleszczenia głowy, palców i odzieży.

Ocenia się także zastosowanie zabezpieczeń przed upadkiem z urządzeń, nawierzchnia placu i rozplanowanie wyposażenia. Inne kontrole przeprowadza się podczas użytkowania sprzętu. Wynikają one już jednak z instrukcji dostawców.

Podkreślenia wymaga, że te instrukcje są prawnie obowiązujące jako dokumentacja obiektów budowlanych. Według normy udokumentowane oględziny placów zabaw powinny mieć miejsce przynajmniej raz w tygodniu. Coroczny, bardziej wnikliwy audyt tych miejsc należy zaś zlecić specjalistom.

Bezpieczny teren placu zabaw

Jeśli dopiero decydujemy się na stworzenie placu zabaw, musimy rozważyć, gdzie ma się on znaleźć. Z jednej strony – powinien być blisko budynków mieszkalnych, by nie stał pusty.

Z drugiej strony – bawiące się dzieci hałasują, co może być uciążliwe dla osób mieszkających w bezpośrednim sąsiedztwie takiego miejsca. Dobrze też, by znajdował się w miejscu nasłonecznionym, ale też ocienionym przez drzewa. Niełatwo spełnić wszystkie te warunki…

W Polsce mamy jeszcze wiele nieogrodzonych terenów. Trzeba jednak zadbać o bezpieczeństwo zwłaszcza najmłodszym mieszkańców. Z tego powodu ocena placów zabaw powinna być poddawana wnikliwej analizie urzędników.

Przeczytaj: Komunikat GINB: do właścicieli i zarządców placów zabaw

Już parę lat temu Unia Europejska wydała dyrektywy, które ustalają wymogi odnośnie do furtek montowanych na terenach rekreacyjnych. Systemy te mają na celu m.in. uniemożliwienie psom wejścia na teren placu zabaw (psy bowiem nie tylko straszą dzieci, lecz także mogą zostawiać odchody, co stwarza zagrożenie sanitarno-epidemiologiczne).

Ponadto na terenie rekreacyjnym ogrodzenie nie może nie mieć żadnych ostrych elementów – wystających prętów czy śrub montażowych, co służy unikaniu skaleczeń. Czystość i bezpieczeństwo placu z pewnością zachęcą rodziców, by przyprowadzali na dany plac swoje dzieci.

Przy wyborze nawierzchni na plac zabaw powinniśmy uwzględnić nie tylko względy bezpieczeństwa i estetyki, lecz także możliwość wykorzystania przez dzieci materiałów, z których te powierzchnie są zbudowane.

Regulacje związane z bezpiecznym i odpowiednio dobranym podłożem zawiera, jak wspomniano wyżej, norma PN-EN 1177. W szczególności warto o nich pamiętać w przypadku podłoża syntetycznego.

Specjaliści jednak najbardziej sobie cenią luźny żwirek. Nawierzchnią naturalną, która sprawdza się na placach zabaw, jest też piasek. Lepione z niego babki czy zamki pobudzają wyobraźnię, stymulują rozwój motoryki i rozwijają dziecięce zmysły.

ZOBACZ TEŻ

Przegląd placów zabaw
– jaki wybrać?

Zdecydowanie najtrudniejszy do utrzymania na placach zabaw jest trawnik, który nie spełni swojej roli, jeśli będzie zasiany pod huśtawkami lub na boisku. Przy intensywnym korzystaniu błyskawicznie będzie wydeptany, a ubita ziemia osiągnie twardość zbliżoną do betonu i nie zamortyzuje potencjalnych upadków.

Tam, gdzie jest większe ryzyko przewidywanego upadku (np. pod ścianką wspinaczkową) nie wolno również stosować typowych nawierzchni twardych, takich jak cegły, beton, asfalt czy drewno. Pamiętajmy też, że odpowiednią nawierzchnią, która zamortyzuje upadki z wysokości do
1 metra, będzie zadbana darń.

Nawierzchnia syntetyczna to dobre podłoże dla różnych urządzeń zabawowych, a jej odpowiednio dobrana kolorystyka i struktura pomoże stymulować ciekawość i zmysł wzroku u dzieci.

Najpowszechniejsze są w tej grupie powierzchnie wylewane, płytki i maty gumowe oraz sztuczna trawa. Kolorowe nawierzchnie mają znaczące walory estetyczne, spełniają wszystkie obowiązujące normy, amortyzują upadki oraz przepuszczają wodę, co pozwala na łatwe odprowadzenie jej nadmiaru, np. po ulewnych deszczach. Ich zalety trudno więc przecenić.

Wszystkie ich rodzaje łatwo można utrzymać w czystości. Wystarczy je spłukać wodą pod ciśnieniem. Jedyną wadą jest ich wysoka cena, rekompensowana jednak przez to, że mogą wytrzymać nawet 10 lat.

Warto zauważyć, że te nowoczesne rozwiązania nawierzchniowe stosuje się również do odnowienia starych placów zabaw. W tym celu wystarczy nakleić na istniejące podłoże dostarczaną w rolkach elastyczną nawierzchnię.

Bezpieczne wyposażenie

Wyposażenie placu musi być funkcjonalne, kolorowe i interesujące dla dzieci w różnym wieku. Ma nie tylko dostarczyć rozrywki najmłodszym, lecz także rozwijać ich sprawność i stymulować wszechstronny rozwój.

Warto przeczytać: W trosce o bezpieczeństwo na placach zabaw…

Najczęściej na placach zabaw znajdują się: huśtawki, zjeżdżalnie, karuzele, urządzenia kołyszące oraz drabinki rozwijające dziecięcą motorykę ruchu. Nie może zabraknąć również piaskownicy (w której piasek trzeba wymieniać przynajmniej dwa razy w roku).

Montowane na placu zabaw urządzenia zabawowe podlegają unormowaniom dyrektywy w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów (2001/95/WE).

Szczegółowe wymagania stawiane urządzeniom służącym rekreacji na placach zabaw oraz gwarantujące bezpieczne użytkowanie sposoby ich montażu zawarte są w Polskich Normach z grupy PN-EN 1176: 2009 Wyposażenie placów zabaw i nawierzchnie, w tym PN-EN 1176-2: 2009 Wyposażenie placów zabaw i nawierzchnie – Część 2: Dodatkowe wymagania bezpieczeństwa i metody badań huśtawek oraz PN EN 1176-7: 2009 Wyposażenie placów zabaw i nawierzchnie – Część 7: Wytyczne instalowania, kontroli, konserwacji i eksploatacji. Normy te odnoszą się wyłącznie do urządzeń i nawierzchni.

Poza zakresem dyrektywy pozostają kwestie konserwacji zieleni, bezpieczeństwa użytkowników oraz utrzymania czystości na placu zabaw. Te kwestie regulują przepisy krajowe oraz regulaminy tworzone dla danego miejsca.

„Place zabaw” dla młodzieży i dorosłych

Nie można zapominać o młodzieży czy nawet o dorosłych (to dla tych grup tworzy się boiska sportowe do gier zespołowych, jak koszykówka, czy coraz popularniejsze w ostatnich latach siłownie pod chmurką). Na osobach decydujących o doborze materiału do wykonania tych obiektów ciąży podwójna odpowiedzialność.

Mają i zapewnić bezpieczeństwo korzystającym, i pamiętać, aby odgłosy towarzyszące sportowym emocjom nie męczyły mieszkańców domów i bloków znajdujących się w pobliżu boiska, a nieumiejętnie rzucone piłki nie tłukły szyb.

Jak to zrobić? Są rozwiązania, które, raz zastosowane, spełnią obie te potrzeby. Należą do nich wysokie piłkochwyty wyposażone w tłumiki akustyczne.

Po pierwsze, sześciometrowe lub wyższe ogrodzenie zapewnia to, że piłka – wylatując z boiska – nie uszkodzi okolicznych okien. Po drugie zaś, tłumiki akustyczne znacznie ograniczą hałas, który powstaje, kiedy piłka odbije się o kratę. 

Młodzież i dorośli – zwłaszcza w wielkich miastach – coraz częściej mają możliwość skorzystania z siłowni na wolnym powietrzu. To ciekawe rozwiązanie na nadchodzące wiosenne i letnie dni, ale organizując takie miejsce, nie można zapomnieć o bezpieczeństwie.

Jej elementy muszą być wykonane z wysokiej jakości materiałów, posiadających aprobaty techniczne oraz atesty zgodnie z przepisami Prawa budowlanego i Unii Europejskiej. Trzeba też zadbać o tabliczki z instrukcjami obsługi każdego sprzętu.

Najistotniejsze jednak, aby pamiętać o bezpieczeństwie urządzeń, które muszą mieć certyfikat zgodności z normą PN-EN 1176 1: 2009. Wkrótce zresztą – ze względu na rosnącą popularność takich rozwiązań, możemy doczekać się normy specjalnie dla siłowni zewnętrznych – taka już obowiązuje w Niemczech.

Z informacji Centrum Kontroli Placów Zabaw wynika, że wymagania dla siłowni zewnętrznych zawarte w normie DIN 79000: 2012-05 zdecydowanie odróżniają wyposażenie placów zabaw według normy PN-EN 1176 od wyposażenia outdoor fitness.

Kodeks postępowania administracyjnego. Prawo autorskie i prawa pokrewne 2014, rok wydania: 2014 stron: 206 ISBN: 978-83-89234-89-6, format: B6, oprawa: twarda
SPRAWDŹ CAŁY OPIS »

Norma DIN określa, że siłownia na świeżym powietrzu może służyć osobom powyżej 14. roku życia. Z tego wynika też obowiązek jej ogrodzenia w sytuacji, gdy sprzęt fitness jest montowany w bliskości placu zabaw dla dzieci.

Siłownie zewnętrzne, wedle DIN 79000, służą rozwojowi fizycznemu i psychicznemu. Stanowią zbiór sprzętu rekreacyjnego, a nie sportowego, przeznaczonego do profesjonalnego treningu. W związku z tym w normie DIN znalazł się też zakaz nachylenia ławeczek do ćwiczeń mięśni brzucha tak, by głowa użytkownika była skierowana do dołu, gdyż mogłoby powodować sytuację zwaną ubezwłasnowolnieniem.

Ma ona miejsce wówczas, gdy zmęczony ćwiczący nie jest w stanie podnieść się po raz ostatni do pozycji siedzącej i bezpiecznie opuścić urządzenie. Stanowi ona oczywiste ryzyko dla zdrowia i życia korzystających z takich miejsc.

Groźne rośliny

Rośliny uprzyjemniają teren wspólny na osiedlu. Nie wszystkie jednak powinno się sadzić, zwłaszcza w bezpośrednim otoczeniu placów zabaw. Niektóre są trujące, a – jak wiemy – dzieci mogą przypadkiem je zjeść. Inne mają kolce, którymi łatwo można zrobić sobie krzywdę.

Trujące są różne części roślin. Trujące owoce mają: trzmielina, wawrzynek wilcze łyko, cis, nieformowany ligustr (jeśli systematycznie się go przycina, to nie ma owoców), śnieguliczka, trzmieliny, konwalia. Trujące pędy zaś – bluszcz pospolity, cis pospolity i pośredni, żywotniki, naparstnica, tojad, bieluń, żarnowce i szczodrzeńce, wilce, wiciokrzewy, złotokap konwalia majowa i zimowit.

Dzieci chętnie je zrywają i mogą wziąć do buzi. Warto też pomyśleć, że nawet te owoce, które nie są trujące, zjedzone w warunkach braku higieny (nieumyte, trzymane brudnymi dłońmi), mogą zaszkodzić.

Inne zagrożenia niosą za sobą rośliny z kolcami, cierniami czy igłami, którymi dzieci mogą się skaleczyć. Ryzykowne są więc: róże (kolczaste pędy), berberysy: pośredni, ottawski, Thunberga, pigwowiec okazały, ognik szkarłatny, rokitnik wąskolistny, oliwnik wąskolistny, głogi: jednoszyjkowy, pośredni, ostrogowy, iglicznia trójcierniowa, robinia pseudoakacja (ciernie), mahonia pospolita, ostrokrzew Meservy, laurowiśnia, berberys Juliany, juka (ostro zakończone liście), chmiel (liście szorstkie), oliwnik wąskolistny czy robinia Małgorzaty (kruche, łatwo łamiące się drewno).

Bezpieczeństwo placów zabaw dla osób w każdym wieku to, jak widać, kwestia złożona. Dbałość o różne elementy takiego przedsięwzięcia zwróci się jednak w postaci zadowolenia mieszkańców.

Komentarze

(3)
Laura | 22.09.2014, 10:26
Bezpieczeństwo dzieci jest najważniejsze, dlatego zastanawiam się dokładnie nad kupnem swoim dzieciom placu. Podobają mi się takie http://spil.pl/ Co o nich sadzicie?
Dorota | 08.12.2017, 10:08

Ja już kupiłam bezpieczną nawierzchnię na plac zabaw. Jest świetna! Kolorowa, łatwa w utrzymaniu czystości mrozoodporna a przede wszystkim BEZPIECZNA! Polecam płytki z granulatu gumowego

Małgosia | 28.03.2018, 08:31
Dla mnie najważniejsze jest bezpieczeństwo moich dzieci, dlatego na swoim placu zabaw posiadam bezpieczne płytki gumowe firmy MFL-Group. Sprawdzają się doskonale już od kilku lat, Polecam!
   1 / 1   

Wybrane dla Ciebie


Rozwiązania, które pomogą Ci utrzymać porządek wokół nieruchomości»

Porządek wokół nieruchomościSprawne działanie urządzeń do utrzymania porządku wokół i wewnątrz elewacji to połowa sukcesu. Do tego dochodzi wydajność, energooszczędność i... Czytam więcej »


Jaki piec (kocioł) gazowy wybrać? »

Zdalne sterowanie i regulowanie zestawami do podnoszenia ciśnienia wody »

kociol gazowy kondensacyjny w kuchni poradnik doboru pomp
Właśnie jesteś na etapie wyboru kotła do budynku lub domu i im więcej czytasz tym mniej wiesz? Poznaj kotły kondensacyjne. Oszczędność i... Chcę wiedzieć »

W sieciach i instalacjach wodociągowych trzeba pogodzić dwa sprzeczne interesy – zapewnienie odpowiedniego ciśnienia wody w każdym ich punkcie i energooszczędną eksploatację. Z pomocą... czytam więcej »


Czy place zabaw wracają? Zobacz, jak rozbudować plac zabaw na osiedlu! »

Place zabaw na osiedluPlac zabaw to ważny punkt osiedla, szczególnie ważny dla najmłodszych mieszkańców i ich rodziców. Tutaj zawiązują się przyjaźnie, toczą się rywalizacje, powstają nowe historie i... Czytam więcej »


Co postawić zamiast wiaty śmietnikowej?

Wiaty śmietnikoweBiorąc pod uwagę aspekty estetyczne – wiaty pozostawiają wiele do życzenia, widok przepełnionych i brudnych śmietników budzi odrazę... Czytam więcej »


Czy warto zainwestować w pompy ciepła?

Dobudowa windy w bloku - ile to kosztuje?

pompy cieplne Brak windy w budynku
Pompy ciepła to rozwiązanie coraz częściej stosowane w budownictwie wielorodzinnym. Ich fenomen polega na tym, że wykorzystując energię odnawialną skumulowaną w powietrzu, gruncie czy wodach gruntowych, prowadzą do... Czytam więcej »

Z powodzeniem sprawdzają się w budynkach mieszkalnych, hotelach, obiektach publicznych, budynkach przemysłowych i sportowych. Wszystkie "windy" od udźwigu... czytam więcej»


Jaki wybrać ciepłomierz?

Zimne kaloryferyCiepłomierz zlicza zużytą energię cieplną, a jego wskazania stanowią podstawę rozliczeń odbiorcy energii z dostawcą. Współczesne ciepłomierze posiadają niewielkie rozmiary i...... Czytam więcej »


Dezynfekcja termiczna instalacji - co zastosować i jak zabezpieczyć instalację wodną?

Czym wyczyścić części wspólne i elewację nieruchomości? »

dezynfekcja wody w instalacji Czyszczenie części wspólnych
Często mówimy „woda to życie”, ale woda w pewnych warunkach może również nieść ze sobą niebezpieczeństwo dla naszego zdrowia... czytam dalej »

Sprawne działanie urządzeń do utrzymania porządku wokół i wewnątrz elewacji to połowa sukcesu. Do tego dochodzi wydajność, energooszczędność i... chcę wiedzieć więcej»


Jak wykorzystać energię cieplną przyrody?

Pompy ciepła ogrzewanie z naturąEnergia odnawialna jest bezpłatnym i niewyczerpalnym źródłem energii, a pompy ciepła są wspaniałym rozwiązaniem, by je efektywnie wykorzystywać. W ten sposób można być nie tylko bardziej niezależnym, ale także... zobacz, jakie rozwiązanie wybrać  »


Kotły gazowe - jakie wybrać i na co zwrócić uwagę?

Jak odczytać liczniki u mieszkańców podczas epidemii koronawirusa?

Ciepła woda użytkowa odczyt liczników wody

Gazowe kotły kondensacyjne to wysokiej klasy urządzenia przeznaczone zarówno do instalacji c.o. jak i do przygotowania c.w.u. Kotły te nadają się zarówno do... Czytam więcej »

Jak ciężko jest wykonać odczyt licznika zużycia mediów wie tylko zarządca i osoby do tego wyznaczone. Z pomocą przychodzą liczniki z odczytem radiowym i ... chcę wiedzieć jak »


Jaki wybrać program do zarządzania nieruchomościami?

Programy do zarządzania nieruchomościamiDynamiczny postęp w technologii komputerowej i infor­matyce spowodował, że komputer z odpowiednim opro­gramowaniem stał się podstawowym narzędziem pracy prak­tycznie każdego zarządcy nieruchomości... Czytam więcej »


System detekcji gazów w garażach i parkingach podziemnych »
Programy wspomagające pracę zarządców nieruchomości - podpowiadamy co wybrać »
Detektory gazów w garażach Program dla zarzadcy
Garaże są narażone nie tylko na pożary, ale też na wzrost stężenia substancji szkodliwych ze spalin oraz wycieki paliwa gazowego... czytam więcej » Koronawirus, który opanował niemal cały świat, zmusza rządzących do wprowadzania pewnych restrykcji. Firmy, instytucje, organizacje zaczynają funkcjonować jakby na nowych zasadach. Część firm postawiła... czytam dalej »

Oto sposób na monitoring budynku lub osiedla?
Gdzie ubiegać się o pożyczkę termomodernizacyjną? »
monitoring osiedla i budynku pożyczka termomodernizacyjna
Czy obecnie ochrona jest skuteczna? Trudno jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie. Z jednej strony w sektorze ochrony pracuje więcej ludzi niż w policji, wojsku i straży miejskiej razem... czytam więcej » Preferencyjne finansowanie modernizacji energetycznej wielorodzinnych budynków... zobacz przewidywane koszty pożyczki»

Gdzie szukać profesjonalnej pomocy w zarządzaniu nieruchomościami?

Dobry Zarządca nieruchomości - opinie

Zarządca przecież odpowiada za funkcjonowanie nieruchomości, za wszystkie sprawy techniczne, formalne, i komunikacyjne. Aby czynić to efektywnie (...) Czytam więcej »


Zabezpieczenie garażu przed czadem i gazem LPG »
Jak pozbyć się problemu psich odchodów z trawnika »
parkingi wielopoziomowe Sprzątanie po psie
Nowoczesne budynki o wysokim standardzie to obiekty z wbudowanymi garażami. Ze względu na konieczność zapewnienia ich odpowiedniej wentylacji, co jest regulowane w Rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych... czytaj dalej »

Oroblem zanieczyszczonych przez psy trawników dotyczy wielu osiedli. Jak możemy pomóc właścicielom czworonogów(...) czytam dalej »



Ekspert Budowlany - zlecenia

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Administrator24.info... dowiedz się więcej »
6/2020

Aktualny numer:

Administrator 6/2020
W miesięczniku m.in.:
  • - Rozliczanie fundusz remontowego
  • - Przeglądy techniczne po nowemu
Zobacz szczegóły

Bezpłatny newsletter

masz wiadomość

 

Mamy dla Ciebie prezent

zapisz się na newsletter i otrzymuj
na bieżąco informacje
o nowościach naszego portalu,
a w prezencie otrzymasz

BEZPŁATNY numer "Administrator i Menedżer Nieruchomości"

Zapisuję się na newsletter

Jeżeli właściciele lokali przeznaczyli środki zgromadzone na funduszu remontowym na inny cel niż wcześniej deklarowany:

Produkty i technologie

Porady eksperta (video)

Wyświetleń: 19222|Ocena: 3.0
Wyświetleń: 12573|Ocena: 1.5
Wyświetleń: 11722|Ocena: 1.0
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl