CZYTELNIKU!

Pobierz pełny numer miesięcznika Administrator 7-8/2017

WYDANIE BEZPŁATNE - ZAREJESTRUJ konto w portalu

Czy płyty styropianowe na elewację budynku to dobry pomysł? » ‎
www.administrator24.info/artykul/id10731,jak-nakladac-klej-do-styropianu-plyty-styropianowe-na-elewacje
Płyty styropianowe, aby spełniły swoje funkcje wymagają odpowiedniego montażu. Nie bez znaczenia jest...
Kategorie: jakość styropianu, styropian, klej do styropianu elewacyjnego,

Czym jest interes społeczny?

mgr Jarosław Kowszuk  |  Administrator 7/8/2015  |  24.08.2015  |  1
arch. redakcji

Ustalenie, czym jest w istocie interes społeczny, powinno dokonać się w okolicznościach konkretnej sprawy i w oparciu o podstawowe wartości, jakie funkcjonują w danym społeczeństwie. Na straży interesu społecznego powinny zaś stać m.in. organy administracji publicznej, które rozpatrują daną sprawę.

Interes społeczny jako klauzula generalna

Nie wchodząc w teoretyczne rozważania doktryny, pojęcie „interes społeczny” można zakwalifikować do tzw. klauzul generalnych, czyli zwrotów językowych będących częścią przepisu prawnego, które cechują następujące elementy:

  • celowa niedookreśloność;
  • charakter oceniający, czyli wymagający od stosującego normę prawną (<= przepis prawny) dokonania wartościowania różnych spraw, dóbr, osób;
  • odesłanie do kryteriów pozaprawnych (np. norm moralnych czy religijnych);
  • pozostawienie pewnej swobody co do zastosowania normy prawnej.

Ponieważ pojęcie „interes prawny” jest klauzulą generalną, więc nie zostało ono zdefiniowane w żadnych przepisach. Zamiarem ustawodawcy było bowiem, aby podmiot stosujący konkretny przepis nie musiał podejmować takich samych działań w różnych okolicznościach objętych materią tego samego przepisu. Możliwość różnego działania w obliczu różnych sytuacji, które obejmuje treść danego przepisu, niesie ze sobą zarówno szanse oraz pozytywne skutki, jak i zagrożenia oraz skutki negatywne (Czytaj więcej na ten temat).

Jakie urządzenia grzewcze zapewniają niskie koszty eksploatacyjne?

Chcesz aby koszty eksploatacyjne ogrzewania były niższe o ok. 50% niż w przypadku ogrzewania gazem ziemnym i aż 70% niż w przypadku ogrzewania olejem opałowym? Poznaj urządzenia, które sprawią, że stanie się to możliwe.

Do pozytywnych skutków zastosowania klauzul generalnych można zaliczyć np.:

  • lepszy odbiór prawa przez jego adresatów, dzięki jego „elastyczności”, co czyni je bardziej „ludzkim”;
  • uwzględnienie norm zachowania i wartości funkcjonujących w danej społeczności (np. norm moralnych lub religijnych);
  • pozostawienie przepisów prawa „otwartymi” na zmieniającą się rzeczywistość społeczno-gospodarczą.

Natomiast do negatywnych skutków, jakie mogą wystąpić przy zastosowaniu klauzul generalnych, można zaliczyć:

  • nieuwzględnienie wartości, jakie funkcjonują w danej społeczności;
  • nieprawidłowe zastosowanie wartości, które funkcjonują w danej społeczności;
  • wykorzystanie klauzuli generalnej do realizacji interesów tylko jednego adresata normy prawnej z nieuwzględnieniem, a czasami wręcz – z pokrzywdzeniem – interesów pozostałych jej adresatów.

Skutki zastosowania klauzuli generalnej zależą od szeroko rozumianej kultury prawnej podmiotów stosujących klauzule generalne, a także od ich znajomości stanu faktycznego danej sprawy oraz jego znaczenia oraz recepcji indywidualnej i społecznej. W naszym kręgu kulturowym znaczenie to może być oparte na takich pozytywnych wartościach, jak dobro, słuszność, sprawiedliwość, przydatność, zasadność, poprawność itp. Nie powinno być zaś oparte na innych wartościach, które nie korespondują z normami moralnymi funkcjonującymi w naszym kręgu kulturowym, np. interesem silniejszego, bogatszego, sprytniejszego czy też maksymalizacją zysku bez uwzględnienia innych czynników.

W dużej mierze, a czasami – przede wszystkim – właściwe zastosowanie klauzuli generalnej wymaga też po prostu tzw. dobrej woli od podmiotów, które to robią.

Ustalenie, czym jest w istocie interes społeczny, powinno odbywać się w okolicznościach konkretnej sprawy i być wyważone w oparciu o podstawowe wartości, jakie wyrażone zostały w ustawie zasadniczej, a także w prawie międzynarodowym.

Częstokroć w doktrynie pisze się o tzw. luzie, jaki wiąże się ze stosowaniem klauzul generalnych. Pisząc o nim jednak, należy pamiętać, że nie oznacza on dowolności. Zakres stosowania klauzul generalnych limituje bowiem sfera aksjologiczna, czyli wszelkie normy postępowania, zasady, wartości, które powinny być wzięte pod uwagę przy stosowaniu danej normy.

Interes społeczny w przepisach

Pojęcie „interesu społecznego” znajduje się w bardzo wielu ustawach. Przykładowo możemy znaleźć je w:

  • ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: DzU z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) [art. 7, art. 24 § 4, art. 31 § 1];
  • ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. DzU z 2014 r., poz. 121 z późn. zm.) [art. 236 § 2, art. 894 § 2, art. 985];
  • ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. DzU z 2015 r., poz. 583 z późn. zm.) [art. 95 § 3, art. 6116, art. 154];
  • ustawie z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. DzU z 2015 r., poz. 520 z późn. zm.) [art. 30 § 2];
  • ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (t.j. DzU z 2012 r., poz. 1059 z późn. zm.) [art. 40 § 1];
  • ustawie z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (t.j. DzU z 2015 r., poz. 469 z późn. zm.) [art. 1 § 3, art. 137 § 1, art. 137 § 3 pkt 1];
  • ustawie z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie (t.j. DzU z 2014 r., poz. 164 z późn. zm.) [art. 5 § 3];
  • ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (t.j. DzU z 2013 r., poz. 1232 z późn. zm.) [art. 187 § 1];
  • ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. DzU z 2014 r., poz. 101 z późn. zm.) [art. 7, art. 590, art. 622 § 2];
  • ustawie z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (t.j. DzU z 2011 r. nr 123, z późn. zm.).

Jak zostało przedstawione wyżej, pojęcie „interesu społecznego” funkcjonuje w różnych aktach normatywnych, a ponieważ jest klauzulą generalną, to jej znaczenie powinno się rozważać w okolicznościach konkretnej sprawy. Dlatego też trudno podać definicję tego pojęcia dla wszystkich ustaw, w jakich zostało ono użyte, a także dla wszystkich stanów faktycznych, w jakich może mieć zastosowanie. Niemniej jednak można spróbować wskazać pewne stałe elementy, które cechować je będą niezależnie od przepisów, w których zostanie użyte, oraz od sytuacji, w której powinno być zastosowane.

Posiłkując się słownikiem języka polskiego, pojęcie „interes społeczny” określić można jako interes dotyczący ogółu społeczeństwa lub jego części, zazwyczaj ogółu ludzi pozostających we wzajemnych stosunkach wynikających z podobieństw warunków życia, pracy, norm postępowania, miejsca zamieszkania itp.

Z kolei według niektórych poglądów doktryny „interes społeczny” to dawna forma „interesu publicznego” [pogląd, z którym można polemizować – przyp. JK], który jest czynnikiem powinnościowym (normatywnym), wyrażającym wartości uznawane przez społeczeństwo lub grupy obywateli, które w stosunkach społecznych traktowane są jako zewnętrzne (obiektywne, istniejące w pewnym stopniu niezależnie od indywidualnych odczuć).

 

„Treść interesu publicznego [społecznego – przyp. JK] jest zmienna w zależności od etapu rozwoju społeczno-kulturowego i modelu ustrojowego państwa. W demokratycznym państwie prawa interes publiczny [społeczny – przyp. JK] wynika z całego porządku prawnego i wyznacza, z jednej strony, granice dopuszczalnej ingerencji państwa w stosunki społeczne i gospodarcze oraz w prawa i wolności obywatelskie, z drugiej zaś – granice dowolności zachowań jednostki”.

W jedynym ze swoich orzeczeń Sąd Najwyższy, notabene w sprawie dotyczącej uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stwierdził, iż: „w państwie prawnym nie ma miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym. Oznacza to, że w każdym indywidualnym przypadku działający organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi, i udowodnić, iż jest on na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczeń uprawnień indywidualnych obywateli.

Zarówno istnienie takiego interesu, jak i jego znaczenie, a także przesłanki powodujące konieczność przedłożenia w konkretnym wypadku interesu publicznego nad indywidualny podlegać muszą zawsze wnikliwej kontroli instalacyjnej i sądowej, a już szczególnie wówczas, gdy chodzi o udowodnienie, że w interesie publicznym leży ograniczenie (lub odjęcie) chronionego przez konstytucję prawa własności” [wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 1993 r., III ARN 49/93, Legalis nr 28321].

Interes społeczny w praktyce

Analiza pojęcia „interes społeczny” bez odniesienia do sytuacji, które mogą wystąpić, może wydawać się li tylko czynnością teoretyczną. Niemniej jednak zauważyć należy, że poczynienie powyższych ustaleń pozwala ocenić, czy organy powołane do dostosowania prawa (np. organy administracji publicznej, sądy) prawidłowo stosują jego przepisy. A co chyba najważniejsze, czy w ten sposób, to jest poprzez odpowiednie stosowanie omawianej klauzuli, przyczyniają się do maksymalnie sprawiedliwego załatwienia sprawy, a tym samym – do umocnienia poszanowania prawa i podstawowych zasad życia społecznego.

 

Co więcej, jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny: „Zasady ogólne postępowania administracyjnego wyrażone m.in. w art. 7–11 KPA [z uwzględnieniem interesu społecznego – przyp. JK], są integralną częścią przepisów regulujących procedurę administracyjną i są dla organów administracji wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury, przy czym treść art. 7 jest nie tylko zasadą dotyczącą sposobu prowadzenia postępowania, lecz w równym stopniu wskazówką interpretacyjną prawa materialnego, na co wskazuje zwrot zobowiązujący organy do załatwienia sprawy zgodnie z tą zasadą [wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 1982 r., I SA 258/82, ONSA 1982, nr 1, poz. 54].

Z kolei w wyroku z dnia 11 czerwca 1981 r. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż: „wyrażona w art. 7 KPA zasada postępowania administracyjnego [m.in. uwzględnienia interesu społecznego przy rozpatrywaniu sprawy] odnosi się w równym stopniu do zakresu i wnikliwości postępowania wyjaśniającego i dowodowego, jak i do stosowania norm prawa materialnego, to jest do całokształtu przepisów prawnych służących załatwieniu sprawy” [SA 820/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 57].

Innymi słowy, prowadząc sprawę dotyczącą – przykładowo – pozwolenia na budowę, pozwolenia na użytkowanie budynku, wydania decyzji o warunkach zabudowy, podziału nieruchomości; decyzji o zajęciu pasa drogowego, decyzji nakazującej rozbiórkę budynku, tzw. decyzji środowiskowej – organ administracji publicznej powinien, badając wnikliwie stan prawny i faktyczny sprawy, rozpatrywać go również w kontekście interesu społecznego, który należy ustalać w tej konkretnej sprawie indywidualnie.

W realiach spraw niebędących sprawami administracyjnymi, a dotyczących nieruchomości, ważkość problematyki interesu społecznego najlepiej wykazać na przykładzie sprawy o przedłużenie użytkowania wieczystego. Zgodnie bowiem z przepisami, co do zasady, użytkowanie wieczyste przedłuża się na dalszy okres. Odmowa jego przedłużenia może nastąpić jednak ze względu na ważny (sic!) interes społeczny.

Odmowę przedłużenia użytkowania wieczystego ze względu na realizację takich inwestycji, jak droga publiczna, szpital publiczny, publiczna placówka oświatowa, bezspornie uważa się za realizację interesu publicznego. Niemniej jednak nie jest już wcale takie oczywiste, jak podnosi się w orzecznictwie sądów powszechnych, że – chociaż roszczenia do nieruchomości byłych właścicieli bądź ich następców prawnych nie mają charakter społecznego – w interesie społecznym jest, aby im nadać taki charakter [por. wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 30 maja 2012 r. XXIV C 327/12, niepublikowany; czy też wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2013 r. I ACa 1147/10, Legalis nr 726308].

Jak zatem wynika z powyższych przykładów, ustalenie, czym jest interes społeczny, nie ma wymiaru teoretycznego, a niejednokrotnie wymiar bardzo praktyczny, konkretny. Dlatego też warto wiedzieć, czym w ogóle może być, częstokroć używane w przepisach, pojęcie „interesu społecznego” i jak należy je stosować w praktyce.   

Możesz też przeczytać: Odpowiedzialność karna, odpowiedzialność społeczna >>>

Zapisz się na bezpłatny NEWSLETTER. Co tydzień najświeższe informacje o zarządzaniu bezpośrednio na Twój e-mail.

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Gdzie szukać profesjonalnej pomocy w zarządzaniu nieruchomościami »

Kompleksowe usługi na zarządzanieAnaliza zasadności inwestycji, niebezpieczeństwa związane z zakupem i sposoby ich minimalizacji oraz pomoc w załatwieniu spraw urzędowych, takich jak rejestracja w urzędzie skarbowym czy statystycznym (...) czytam więcej »


Przepisy techniczno-budowlane odnoszące się do wyrobów do wentylacji i klimatyzacji objętych obowiązkiem znakowania znakiem budowlanym »

Przepisy techniczno budowlaneObowiązkowym oznakowaniem objęte zostaną wyroby do wentylacji i klimatyzacji – to zapowiedź zmian, które przyniesie 2019 rok. (...) czytam więcej »


Urządzenia, które mogą uratować życie i mienie mieszkańców!
Najniższe ceny w internecie dla Zarządców, Wspólnot mieszkaniowych i Spółdzielni »

Ile zapłacisz za ocieplenie stropodachu w budynku wielolokalowym?
Odpowiada ekspert.

Mimo że istnieje wiele różnych czujników, to kryteria ich rozróżnienia są dość ograniczone. Wybierz czujnik, który zapewni spokój i bezpieczeństwo lokatorów... czytaj dalej »

Jeśli ocieplimy stropodachy bloków mieszkalnych, straty możemy natychmiast przekuć na oszczędności. I to wcale niebagatelne – bo możemy zaoszczędzić od...czytam dalej »



Czy donice betonowe na placach i deptakach osiedlowych to dobry pomysł »

Donice betonoweAnaliza zasadności inwestycji, niebezpieczeństwa związane z zakupem i sposoby ich minimalizacji oraz pomoc w załatwieniu spraw urzędowych, takich jak rejestracja w urzędzie skarbowym czy statystycznym to tylko (...) zobacz więcej »


Jak pozbyć się problemu psich odchodów z trawnika »

Psie odchody na trawnikuProblem zanieczyszczonych przez psy trawników dotyczy wielu osiedli. Możemy pomóc właścicielom czworonogów (...) zobacz więcej »


Pojemniki na śmiecie nie muszą być brzydkie i "cuchnące"»

Brzydkie śmietnikiNowe rozwiązanie na polskim rynku przypadło do gustu również deweloperom budującym nowe osiedla mieszkaniowe, którzy coraz chętniej decydują się na... zobacz więcej »


Szybki poradnik dla zarządów spółdzielni i wspólnot mieszkaniowych ► WINDY»
Pompownie i agregaty pompowe w świetle przepisów obowiązujących od lipca 2018»
Winda bepieczeńśtwo Pompownie i agregaty pompowe w świetle przepisów
Czy można mieć dostęp do bieżących informacji na temat stanu windy ? Jak zwiększyć bezpieczeństwo mieszkańców i reagować z wyprzedzeniem na... czytam więcej» Szybko i dokładnie wykonana mapa rozkładu temperatury na elewacjach wysokich budynków mieszkalnych tak przed jak i po termomodernizacji to gwarancja szybkiej reakcji zgłoszenia... czytam dalej »

10 powodów, dlaczego warto ocieplić budynek stryopianem »

10powodów dla których warto ocieplić dom styropianemOcieplenie budynku to inwestycja, która dla wielu może okazać się nie lada wyzwaniem, szczególnie w kwestii doboru odpowiednich materiałów. Inwestycja z założenia ma przynosić korzyści... czytam więcej »


Hydroizolacje - jak zabezpieczyć budynek przed szkodliwym wpływem wilgoci?
Brak sieci gazowej – jak zapewnić ogrzewanie mieszkańcom? !
Ochrona budynku przed wilgocią Brak ogrzewania w budynku
Skuteczne zabezpieczenie fundamentów i ścian piwnic przed wilgocią może w przyszłości oszczędzić właścicielowi domu zarówno nerwów, jak i pieniędzy... czytam więcej» Podczas budowy nowego budynku wielolokalowego zarówno projektanci, jak zarządcy stają przed zadaniem, jakim jest zapewnienie ogrzewania mieszkańcom. Zadanie niby nie jest (...) czytam dalej »

Kiedy ogrzewanie pompą ciepła się opłaca? »

Ogrzewanie pompą

Pompy ciepła zyskują na popularności. Stosowane są zarówno w budownictwie mieszkaniowym jednorodzinnym, jak i wielorodzinnym, a także w obiektach (...) Czytam więcej »


Jak tani może być gaz w Twoich budynkach?
Ogrzewanie za niewielkie pieniądze »
Tańszy gaz w mieszkaniach Niższe koszty ciepła
Zarządzasz budynkami wielorodzinnymi? Szukasz właściwej oferty na media? Zastanawiasz się nad możliwością obniżenia kosztów gazu? czytam dalej» Jakie urządzenia grzewcze zapewniają niskie koszty eksploatacyjne? czytaj dalej »

Prawidłowa księgowość i rozliczenia we wspólnocie mieszkaniowej. Jak ją zapewnić? »

Księgowość we wspólnocie mieszkaniowej

Nie wiedzieć czemu, dość powszechnym zjawiskiem jest przeświadczenie, że wspólnoty mieszkaniowe, o ile nie uzyskują przychodów z tzw. pożytków, nie muszą płacić podatków. To błędne myślenie może spowodować nierzadko przykre konsekwencje (...) czytam dalej »


Jak naprawić odcinek rury kanalizacyjnej?
Jaki wybrać kocioł do budynku mieszkalnego lub domu »
Jak naprawić odcinek rury kanalizacyjnej Kotły do budynków mieszkalnych
Uszkodzony i nieszczelny fragment rury kanalizacyjnej jest nie lada problemem dla zarządcy nieruchomości, zwłaszcza jeśli fragment ten przebiega w lokalu, (...) czytaj dalej »

Kotły dzielą się na (gazowe) kondensacyjne i konwencjonalne. W kotłach kondensacyjnych następuje kondensacja zawartej w spalinach pary wodnej (powstałej w wyniku spalania gazu), a odzyskana dzięki temu dodatkowa energia zostaje przekazana do instalacji c.o ... czytam dalej »


POBIERZ BEZPŁATNY PORADNIK PORTALU ADMINISTRATOR24.INFO

PORADNIK PORTALU ADMINISTRATOR24.info

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Administrator24.info... dowiedz się więcej »

Bezpłatny newsletter

masz wiadomość

 

Mamy dla Ciebie prezent

zapisz się na newsletter i otrzymuj
na bieżąco informacje
o nowościach naszego portalu,
a w prezencie otrzymasz

BEZPŁATNY PORADNIK
"Opomiarowanie i rozliczenie mediów"

Zapisuję się na newsletter

Czy uchwały w sprawie wyrażenia zgody na nabycie przyległych nieruchomości gruntowych oraz udzielenia zarządowi (zarządcy nieruchomości) pełnomocnictwa do wykonania czynności zmierzających do osiągnięcia tego celu, zapaść muszą:
ADMIREO ADMIREO Admireo to nowoczesny i funkcjonalny system do kompleksowego zarządzania nieruchomościami online. System działa w modelu SaaS i w...

Produkty i technologie

12/2018

Aktualny numer:

Administrator 12/2018
W miesięczniku m.in.:
  • - Rozstanie z wieczystym użytkowaniem
  • - Termomodernizacja a smog
Zobacz szczegóły

Porady eksperta (video)

Wyświetleń: 15868|Ocena: 3.0
Wyświetleń: 9520|Ocena: 1.5
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl