Zwolnienie z VAT dochodów spółdzielni mieszkaniowych w związku z usuwaniem skutków powodzi

Na podstawie art. 22 §1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników, zaniechać w całości lub w części poboru podatków, określając rodzaj podatku, okres, w którym następuje zaniechanie, i grupy podatników, których dotyczy zaniechanie.

Powódź i stan klęski żywiołowej

W związku z powodzią z września 2024 r. w południowo-zachodniej części terytorium Rzeczypospolitej Polskiej został wprowadzony stan klęski żywiołowej na obszarze dotkniętym jej skutkami. Niniejsze rozporządzenie stanowi odpowiedź na potrzebę pilnej reakcji w przestrzeni opodatkowania kwot przekazywanych przez spółdzielnie mieszkaniowe innym spółdzielniom mieszkaniowym poszkodowanym przez powódź z września 2024 r.

Zgodnie z aktualnie funkcjonującymi rozwiązaniami dla spółdzielni mieszkaniowych, tj. art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych „wolne od podatku są dochody spółdzielni mieszkaniowych (…) uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi – w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem tych zasobów, z wyłączeniem dochodów uzyskanych z innej działalności gospodarczej niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi”.

W przypadku, gdy spółdzielnie mieszkaniowe będą przekazywać w ramach pomocy poszkodowanym spółdzielniom kwoty pochodzące z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, wówczas nie będą mogły skorzystać ze zwolnienia z art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy CIT.

Rozporządzenie dotyczące zaniechania poboru podatku CIT

Z uwagi na szczególną sytuację wynikającą z powodzi z września 2024 r., zaszła konieczność uregulowania niniejszego zagadnienia poprzez wydanie rozporządzenia dotyczącego zaniechania poboru podatku CIT w sytuacji, gdy spółdzielnie mieszkaniowe dochody uzyskane z własnej gospodarki mieszkaniowej przeznaczą na pomoc poszkodowanym spółdzielniom.

Zaniechanie będzie miało zastosowanie do dochodów spółdzielni mieszkaniowych wydatkowanych od dnia 1 października 2024 r. do dnia 31 grudnia 2024 r. na pomoc innym spółdzielniom mieszkaniowym będącym poszkodowanymi w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi (Dz. U. z 2024 r. poz. 654, z późn. zm.).

Dzień po ogłoszeniu

Rozporządzenie wejdzie w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia (§ 3). Art. 4 ust. 2 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych dopuszcza możliwość skrócenia okresu wejścia w życie aktu normatywnego, jeżeli ważny interes państwa wymaga natychmiastowego wejścia w życie aktu normatywnego i zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie.

W uzasadnionych przypadkach dniem wejścia w życie może być dzień następujący po dniu ogłoszenia tego aktu w dzienniku urzędowym. Ważnym interesem państwa oraz beneficjentów zaniechania jest w tym przypadku zapewnienie spółdzielniom poszkodowanym w wyniku powodzi, znajdującym się w trudnych warunkach wymagających natychmiastowej odbudowy i odzyskania utraconego mienia, jak największego i możliwie szybkiego wsparcia (w tym poprzez zdjęcie określonych obowiązków i obciążeń podatkowych).

Uzasadniona jest tym samym pilna potrzeba wprowadzenia przepisów umożliwiających niezbędną pomoc w jak najszerszej perspektywie dedykowaną spółdzielniom mieszkaniowym, wpierającym spółdzielnie dotknięte skutkami powodzi z września 2024 r. Ważny interes państwa oraz obecna sytuacja podatników (spółdzielni mieszkaniowych) wymagają natychmiastowego wejścia w życie rozporządzenia a zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie.