Remont dachu płaskiego

Chociaż dach płaski jest niewidoczny, to nie można pozostawić go bez opieki. Oczywiście najlepiej jest na bieżąco dokonywać napraw, ale nie zawsze jest to przecież możliwe. Zazwyczaj wchodzimy na dach, gdy zaczyna przeciekać. Pamiętajmy jednak, że nie zawsze nieszczelna hydroizolacja jest przyczyną przecieków. Czasami mokre plamy na suficie pojawią się, ponieważ zostały popełnione błędy podczas budowy stropodachu.

Zazwyczaj remontu wymagają dachy płaskie przekrywające niesławne domy – kostki powstałe w latach 60. i 70. ubiegłego wieku. Budowane były w niekontrolowany sposób i przy użyciu różnych materiałów – takich, jakie udało się zdobyć. Kilkadziesiąt lat temu uważano także, że pustka powietrzna jest doskonałym izolatorem. Dlatego więc przeważająca większość stropodachów z czasów PRL nie jest w żaden sposób ocieplona lub zastosowano wyłącznie warstwę żużlu, supremy lub gliny z trocinami.

Mało kto również układał paroizolację. Wilgoć przenikająca przez strop z pomieszczeń ogrzewanych usuwana była przez usytuowane pod dachem w ścianach bocznych otwory – otwarte, zakratowane okienka. Gdy przepływ powietrza nie był zakłócony, nie dochodziło do zawilgocenia pomieszczeń. W domach – kostkach wykonywano również stropodachy niewentylowane. Różnią się one od dachów wentylowanych tym, że podkład pod pokrycie dachowe układany jest bezpośrednio na warstwie izolacyjnej – pełniła ona jednocześnie funkcję warstwy spadkowej. Aby nie dopuścić do zawilgocenia termoizolacji, a tym samym utraty jej właściwości, należało pod izolacją cieplną zastosować izolację paroszczelną. Niestety etap ten bardzo często pomijano.

Podsumowując, zanim przystąpimy do remontu dachu, zlećmy ocenę jego stanu specjaliście, który doradzi, jak najlepiej przeprowadzić jego remont i jakich materiałów użyć. Może uda się uniknąć kosztownej rozbiórki... przecież na rynku są dostępne nowoczesne materiały.

Remont dachu – możliwości

Remont dachu płaskiego może przebiegać w różny sposób, a zakres prac zależy przede wszystkim od tego, w jakim stanie jest ta pozioma przegroda. Jeżeli na dachu są nieliczne bąble i wydęcia, a termoizolacja (jeśli została zastosowana) nie jest zamoczona ani zawilgocona, można zostawić stare pokrycie. W takim przypadku zaleca się zniszczone miejsca wysuszyć i załatać za pomocą łat z papy podkładowej termozgrzewalnej. Następnie dach można pokryć jedną lub dwiema warstwami nowego pokrycia. Ten sposób jest zazwyczaj stosowany przy wykonaniu remontów awaryjnych lub gdy dachu budynku nie można zostawiać bez pokrycia.

Gdy izolacja jest uszkodzona na całej powierzchni, należy usunąć całe stare pokrycie do podstawy betonowej, następnie oczyścić oraz wysuszyć powierzchnię i położyć jedną lub dwie warstwy nowego pokrycia. Oczywiście, jeśli pod pokryciem znajduje się termoizolacja i jest uszkodzona, to ją również usuwamy – na oczyszczone podłoże układamy paroizolację, termoizolację i hydroizolację.

Uwaga na obróbki blacharskie

Przed przystąpieniem do wymiany czy naprawy hydroizolacji, skontrolujmy stan obróbek blacharskich. Bardzo często to właśnie na ich styku z attykami, ścianami kolankowymi czy kominkami wentylacyjnymi występują przecieki. Przyczyną przecieków może być blacha zniszczona np. przez zator lodowy lub odspojona od hydroizolacji. Jeżeli nie mamy do końca pewności, czy akurat w tym miejscu jest przeciek, to możemy spróbować go zlokalizować, polewając dach wodą.

Naprawa hydroizolacji

Kilkudziesięcioletnie dachy płaskie najczęściej wykańczano tradycyjnymi papami. Papy te nie zawierały żadnych dodatków modyfikujących, dlatego też roztapiały się na słońcu, sztywniały na mrozie, pękały, rozszczelniały i dość szybko ulegały zniszczeniu. Zazwyczaj uszkodzenia powierzchniowe likwidowane były za pomocą smołowania lub lepiku asfaltowego. Laikowi trudno jest rozpoznać, które lepiszcze zastosowano, a jest to ważne, ponieważ na przykład termozgrzewalnych pap asfaltowych nie należy układać na pokryciu smołowym. O pomoc zwróćmy się do dekarza, który dobierze również nowy materiał hydroizolacyjny – musi być on koniecznie dopasowany do starych materiałów leżących już na stropodachu. Czasami, jeżeli papa rozszczelniła się miejscowo, wystarczy pokryć ją warstwą naprawczą. Jednak gdy stan starej papy pozostawia wiele do życzenia i występują przecieki, nie pozostaje nic innego jak ułożenie na dachu kolejnej warstwy papy. Z tego powodu dach płaski pokrywa kilka warstw papy. Na szczęście producenci materiałów stosowanych do hydroizolacji dachów płaskich oferują nowoczesne modyfikowane papy, membrany i powłoki bezszwowe, które przez długie lata nie sprawiają żadnych problemów.

Nowoczesne papy

Izolację starego dachu możemy wykonać z papy termozgrzewalnej modyfikowanej SBS na osnowie z włókniny poliestrowej. Dzięki zastosowaniu takiej osłony papa jest wytrzymała na rozciąganie oraz ruchy termiczne na nagrzewającej się dość dużej powierzchni. Do wyboru mamy także inne papy, na przykład na osnowie z tkaniny szklanej. Jednak są one mniej elastyczne, sprawdzają się więc na stabilnym podłożu. Zewnętrzną warstwę pap stanowi posypka, której zadaniem jest ochrona przed nadmiernym działaniem słońca.

Zazwyczaj papy układa się w dwóch warstwach. Pierwszą, czyli papę podkładową mocuje się mechanicznie do podłoża, zgrzewa lub klei. Natomiast drugą papę termozgrzewalną – jak wskazuje nazwa – zgrzewa się. Papę podkładową mechanicznie mocuje się zazwyczaj do podłoża drewnianego lub izolacji, natomiast do styropianu czy wełny pokrytej bitumem bez problemu można ją również przykleić. Gdy podłoże jest betonowe, papę podkładową zgrzewa się lub klei, oczywiście po uprzednim odpyleniu i zagruntowaniu betonu. Uwaga! Hydroizolacja musi być wywinięta na wszystkie pionowe powierzchnie, z którymi styka się stropodach. W przypadku dachów niewentylowanych dobrą praktyką jest zastosowanie papy z wbudowanym systemem wentylacji podłoża. Można również ułożyć papę perforowaną uzupełnioną kominkami wentylacyjnymi.

Płynne membrany nowej generacji

Do hydroizolacji dachów płaskich możemy wykorzystać różne membrany. Membrany EPDM i PVC są rozwijane oraz przytwierdzane do powierzchni dachu. Natomiast płynne membrany są aplikowane natryskowo lub wałkiem, dzięki czemu uzyskuje się bezszwową, silnie związaną z podłożem powłokę hydroizolacyjną. Godne polecenia są membrany dachowe z żywic poliuretanowych, które można układać na starej papie. Utworzone z nich powłoki są elastyczne, wytrzymałe, odznaczają się wysoką odpornością na wszelkie czynniki mechaniczne, chemiczne i eksploatacyjne, na przykład promieniowanie UV, wysokie i niskie temperatury (od –40 do +90°C) oraz stojącą wodę. Ponadto niektóre membrany są dodatkowo wzbogacone, dzięki czemu można uzyskać wysokie parametry refleksyjności promieni słonecznych, co bezpośrednio przekłada się między innymi na niższą temperaturę w pomieszczeniach na poddaszu latem, zapewniając komfort przebywania w pomieszczeniach oraz obniżając koszty klimatyzacji. Co ważne, niektórzy producenci na swoje wyroby stosowane do hydroizolacji udzielają aż 25-letniej gwarancji na szczelność.

Dach płaski ze spadkiem

Dach płaski nie jest zupełnie płaski i kąt nachylenia połaci jest niewielki, nie powinna bowiem na nim zalegać woda. Jeśli zauważymy zastoiska wody, to znaczy, że spadki są nieprawidłowe. Ich układ mógł się zmienić na przykład w wyniku zapadnięcia się warstw, zgrubień papy lub ugięcia konstrukcji. Zanim więc zostanie ułożona nowa hydroizolacja, koniecznie jest ukształtowanie odpowiedniego spadku. Jeżeli konstrukcja stropodachu jest mocna, to na starej papie można wykonać zbrojoną wylewkę betonową. Taka dodatkowa warstwa dość mocno obciąża strop, warto więc przed jej wylaniem zerwać kilka warstw starej papy. Ten sposób jest stosowany najczęściej w przypadku stropodachów wentylowanych. Natomiast spadek na dachach niewentylowanych można również wykonać z betonu lub gdy wykonywane jest ocieplenie, odpowiednio docięty materiał termoizolacyjny, na przykład styropian lub twardą wełnę mineralną, ułożyć na starym wyrównanym pokryciu. Termoizolacja z ukształtowanym spadkiem powinna być przygotowana przez firmę produkującą ocieplenie – gotowe zestawy płyt, dopasowane do wielkości dachu przyjeżdżają na budowę.

Ocieplenie stropodachu

W przypadku dachu wentylowanego ocieplenie najłatwiej wykonać, układając na stropie ostatniej kondygnacji wełnę mineralną lub styropian. Przed utratą ciepła przez ściankę attykową uchroni nas izolacja termiczna ułożona po jej zewnętrznej stronie. Jeśli przestrzeń wentylacyjna jest niska, to możemy do jej wnętrza wdmuchać granulaty z wełny mineralnej, styropianu lub włókna z wełny mineralnej lub celulozy. Co ważne, między ułożonym na stropie ociepleniem a pokryciem należy pozostawić pustkę wentylacyjną, która zapobiega gromadzeniu się wilgoci. We wszystkich ściankach kolankowych należy rozmieścić otwory wentylacyjne – ich rozstaw to ok. 3 m. Aby na poddasze nie dostawały się owady czy ptaki, otwory zabezpieczamy siatką.

Ocieplenie stropodachu niewentylowanego przebiega inaczej. Zaczynamy od zerwania wszystkich warstw – aż do betonowej wylewki na stropie. Następnie na czystym podłożu układamy paroizolację i twardy materiał ociepleniowy. Możemy wykorzystać do tego celu zarówno wełnę mineralną w postaci płyt lub tzw. desek dachowych, jak i twardy styropian. Zazwyczaj stosuje się wełnę mineralną, ponieważ jest odporna na wysoką temperaturę, a taka właśnie powstaje podczas zgrzewania pap termozgrzewalnych. Jeżeli zamierzamy dach ocieplić styropianem, to należy zabezpieczyć go warstwą betonu – ochroni ona styropian przed wysoką temperaturą, ale dodatkowo obciąży konstrukcję dachu płaskiego.

Materiał ociepleniowy układa się na mijankę – pracę zaczynamy od obojętnie którego naroża dachu. Drugą warstwę warto ułożyć z płyt klinowych przygotowanych na specjalne zamówienie, dla konkretnego dachu. Takie płyty uformują właściwy spadek w kierunku odpływu wody (rynna, wpust kielichowy). Pamiętajmy, że ocieplenie dachu powinno być połączone z ociepleniem ścian zewnętrznych budynku.

Udogodnieniem w pracach remontowych są nowoczesne materiały warstwowe pełniące kilka funkcji i warto z nich skorzystać. Na przykład możemy wykorzystać styropian lub twardą piankę poliuretanową, które z jednej strony są pokryte papą lub z jednej strony mają papę, a z drugiej paroizolację.

Dachy odwrócone

Remontując stropodach możemy pokusić się o wykonanie dachu odwróconego. To współcześnie stosowane rozwiązanie, gwarantujące dużo większą szczelność i trwałość konstrukcji dachowej. W systemie tym izolację przeciwwodną, najczęściej z dwóch warstw papy termozgrzewalnej, układa się bezpośrednio na podłożu (czyli wyrównanej płycie stropowej z ukształtowanym spadkiem), a następnie przykrywa ją izolacją cieplną ze specjalnych płyt styropianowych odmiany hydro – lub z polistyrenu ekstrudowanego. Materiały te prawie nie nasiąkają wodą i mogą przenosić znaczne obciążenia bez ryzyka odkształcenia powierzchni. Tak wykonaną hydro- i termoizolację zabezpiecza się przed uszkodzeniem warstwą dociskową. Najczęściej jest to podsypka żwirowa bądź betonowe płyty chodnikowe – powierzchnię dachową łatwo jest przeznaczyć na cele użytkowe, na przykład taras do użytku mieszkańców.

A może dach stromy?

Jeśli stropodach nad ostatnią kondygnacją ma konstrukcję na belkach drewnianych i nie jest w najlepszym stanie, to łatwiej będzie przykryć dom dachem spadzistym opartym na ścianach, dzięki czemu odciąży się strop i będzie on mógł jeszcze służyć przez wiele lat bez konieczności wymiany. Na stropodachu żelbetowym lub o konstrukcji na belkach stalowych – oczywiście po zasięgnięciu opinii konstruktora budowlanego – będzie można zastosować ciężkie warstwy dachu odwróconego.