CZYTELNIKU!

Pobierz pełny numer miesięcznika Administrator 9/2018

WYDANIE BEZPŁATNE - ZAREJESTRUJ konto w portalu

Dowiedz się, ile kosztuje docieplenie stropów i piwnic » ‎
https://derowerk.administrator24.info/▲
Zarządcy nieruchomości, rozważający termomodernizację stropów piwnic, napotykają szereg trudności. Jednak analiza dostępnych technologii pokazuje...
Kategorie: ocieplenie stropodachu, docieplenie piwnic, ocieplenie garaży, ocieplenie stropów, izolacja cieplna i akustyczna

Co z tymi łazienkami?

Sławomir  Patelka  |  Administrator 10/2010  |  14.10.2010  |  15

Na łazienkowych grzejnikach często nie instaluje się podzielników kosztów ciepła. Zarządcy budynków jako przyczynę ich nieopomiarowywania podają nadmierne zawilgocenie tych pomieszczeń, wynikające z nieracjonalnego oszczędzania ciepła przez użytkowników.
Skutkuje to najczęściej występowaniem maksymalnego poboru energii cieplnej właśnie w pomieszczeniach łazienkowych.



Ustawa a rozliczanie kosztów

Podstawowym aktem regulującym kwestie indywidualnego rozliczania kosztów ogrzewania jest artykuł 45a ustawy Prawo energetyczne [1]. Przedstawia on wytyczne dotyczące sposobu wykonania rozliczenia (podziału) kosztów ogrzewania pomiędzy poszczególnych użytkowników w obrębie danej nieruchomości. Zgodnie z ust. 9 ustawy [1], wybrana metoda rozliczania (przyjęta w formie wewnętrznego regulaminu) powinna:

  •  stymulować energooszczędne zachowania użytkowników,
  •  zapewniać ustalanie opłat w sposób odpowiadający zużyciu ciepła na centralne ogrzewanie,
  •  uwzględniać współczynniki wyrównawcze zużycia ciepła na centralne ogrzewanie, wynikające z położenia lokalu w bryle budynku.
Są pieniądze na windy, podjazdy i likwidację barier architektonicznych
Są pieniądze na windy, podjazdy i likwidację barier architektonicznych

Ponad 40 mln zł do wykorzystania na likwidację barier architektonicznych i poprawę dostępności budynków dla osób ze szczególnymi potrzebami, tj. m.in. seniorów, rodziców z dziećmi i osób z niepełnosprawnościami.

Trwa nabór wniosków na nisko oprocentowaną pożyczkę z programu Fundusz Dostępności.

Czytaj dalej >>

Ustawa nakłada na właściciela lub zarządcę budynku obowiązek określenia właściwej metody (spełniającej wymogi prawne). Jednak ogólny charakter jej zapisów oraz niejednokrotnie małe doświadczenie właścicieli czy zarządców nieruchomości może prowadzić do przyjęcia błędnych metod rozliczeniowych, wpływających istotnie na prawidłowość podziału indywidualnych kosztów ogrzewania. Ten aspekt został dokładnie opisany w poradniku dla zarządcy nieruchomości [2], wydanym przez Ośrodek Informacji „Technika instalacyjna w budownictwie".

Dostosowanie obecnych regulaminów do wymogów ustawy jest szczególnie istotne w kontekście coraz częściej pojawiających się przypadków kwestionowania zasadności stosowanej logiki rozliczeniowej.

Podstawowe zasady zapewniające poprawność wykonywanych rozliczeń zaprezentowano poniżej w ramce.


Główne zasady rozliczenia kosztów c.o. wynikające z ustawy:

  • Rzeczywisty podział energii cieplnej na koszty c.o. i podgrzania wody;
  • Uwzględnienie w rozliczeniu wszystkich grzejników w lokalach;
  • Prawidłowy podział kosztów c.o. na zależne i niezależne od zużycia;
  • Zapisy w regulaminie premiujące opomiarowanie;
  • Współczynniki wyrównawcze wyznaczone na podstawie projektu OZC;

Szczegółowa logika rozliczenia powinna być zawarta w wewnętrznym regulaminie rozliczania.


W przypadku pojawienia się w wykonanym rozliczeniu niepokojących zjawisk (np. znaczące różnice pomiędzy kosztami poszczególnych lokali), jako przyczynę z dużym prawdopodobieństwem można wskazać brak spełnienia przynajmniej jednej z zawartych w ramce zasad.

Grzejniki w łazienkach

Nadal częstym zjawiskiem jest wyłączanie z rozliczeń kosztów ogrzewania nieopomiarowanych grzejników w pomieszczeniach łazienkowych. Jako podstawową przyczynę nieopomiarowywania grzejników w tych pomieszczeniach właściciele i zarządcy budynków podają nadmierne zawilgocenie pomieszczeń łazienkowych, wynikające z nieracjonalnego oszczędzania ciepła przez użytkowników.

Skutkuje to najczęściej występowaniem maksymalnego, dostępnego parametrami sieci poboru energii cieplnej właśnie w pomieszczeniach łazienkowych. Takie postępowanie nie jest zgodne z wyżej przedstawioną treścią ust. 9 ustawy [1], tzn. koniecznością stymulacji energooszczędnych zachowań użytkowników. Prowadzi do dogrzewania mieszkań nieopomiarowanymi grzejnikami w łazienkach, przy jednoczesnym znacznym ograniczeniu poboru ciepła przez pozostałe grzejniki wyposażone w podzielniki kosztów ogrzewania.

Dalej, nie pozwala zarejestrować faktycznego poboru ciepła w danym lokalu i może prowadzić do „zaburzeń" w wynikach rozliczeń kosztów. Zjawisko to szczególnie nasila się w budynkach, w których przeprowadzono gruntowną termomodernizację.

Biorąc pod uwagę powyższe, nie przyjmuje się uzasadnienia braku opomiarowania grzejników w łazienkach faktem występowania dużego zawilgocenia. Na zawilgocenie pomieszczeń łazienkowych większy wpływ ma wadliwie działająca wentylacja pomieszczenia niż jego niedogrzanie.

Szerzej ten problem został opisany w artykule „Użytkowanie lokali mieszkalnych z podzielnikami kosztów ogrzewania" zamieszczonym we wrześniowym numerze „Administratora". Należy podkreślić, że aktualna treść ustawy Prawo energetyczne dopuszcza nieopomiarowywanie grzejników w podzielniki kosztów ogrzewania tylko w przypadku braku technicznych możliwości.


 Na zawilgocenie pomieszczeń łazienkowych większy wpływ ma wadliwie działająca wentylacja pomieszczenia niż jego niedogrzanie.


 

Poniżej przedstawiono kilka przykładów, jak brak opomiarowania grzejników w pomieszczeniach łazienkowych przekłada się na wyniki procesu rozliczeniowego:

Przykład 1

Możemy założyć, że w pomieszczeniach łazienkowych, w których grzejniki nie są wyposażone w podzielniki kosztów ogrzewania, nie występuje racjonalny pobór ciepła przez te grzejniki, prawdopodobnie emitują one maksymalną energię cieplną dostarczoną z sieci.

Na podstawie przeprowadzonych analiz dla jednego z budynków w Poznaniu określono, że obliczeniowy udział czynników grzejnych (na podstawie projektu instalacji c.o.) w łazienkach wyniósł 11%. Ta wartość charakteryzuje rozkład nominalny mocy grzewczej w badanym budynku.

Ponadto należy pamiętać, że sam udział nieopomiarowanych czynników grzewczych w kosztach (przy założeniu maksymalnego poboru ciepła) jest zdecydowanie wyższy. W tym przypadku po opomiarowaniu grzejników w pomieszczeniach łazienkowych zużycie GJ (a więc i koszty) w budynku spadło o 24,76% (średnia z trzech lat) i spowodowało bardziej zrównoważony podział kosztów oraz zmniejszenie różnic pomiędzy skrajnymi (w sensie kosztowym) lokalami w budynku.

Fakt ten zahamował też niekorzystne zjawisko dogrzewania mieszkań (szczególnie wewnętrznych) samymi grzejnikami łazienkowymi, kosztem wyłączonych grzejników w pozostałych pomieszczeniach.

Jak widać opomiarowanie grzejników w pomieszczeniach łazienkowych może mieć istotny wpływ na wysokość kosztów ogrzewania całego budynku.

Komentarze

(15)
Baśka | 09.08.2015, 13:06
W bloku w ktorym mieszkam,nie wszystkie łazienki posiadają grzejniki.Grzejniki są tylko na parterze i ostatnim piętrze.Sa one nieopomiarowane.Gdy nastepuje rozliczenie ciepła,nalicza sie nam zużycie energii cieplnej w kosztach wspólnych.Uważam że jest to nieprawidłowo,gdyż ci co mają grzejniki w łazienkach,oszczędzają na ogrzewaniu w pozostałych pomieszczeniach,a my po prostu płacimy im za ogrzewanie.Udział w kosztach wspólnych wyliczono na 40% ogólnych kosztów.Czy jest ktoś,kto wie o takim przpisie w którym mowa,że grzejniki w łazienkach mają być tylko na parterze i ostatnim piętrze?Baśka
Sławka | 26.09.2016, 21:24
Pani Basiu. Jeżeli wszyscy zapłacą wg m2 za te dwa grzejniki łazienkowe, nawet tego nie odczują. Zupełnie inaczej wygląda sytuacja w bloku, w którym każdy ma grzejnik w łazience a nie każdy ma wskazania na podzielnikach - mieszkania wewnętrzne i skutek działania kombinatorów.

Właściciele mieszkań zewnętrznych i szczytowych biorą na siebie ciężar kosztu ogrzania łazienek tych osób a także koszty ogrzania pomieszczeń wspólnych, w których nie partycypują sąsiedzi - bo mają ZERO na podzielnikach..

Nie wiem czy zadała sobie Pani trud sprawdzenia faktur za ciepło. Zwłaszcza kosztu zamówionej mocy. Ten koszt, z definicji niezależny od użytkownika, zatem do zapłaty przez wszystkich wg m2 powierzchni, często przekracza 40% kosztu c.o.!!!!
Zatem ani koszt ciepła zużytego na ogrzanie pomieszczeń wspólnych (korytarze, suszarnie, wózkownie), ani koszt strat ciepła na przesyle, ani koszt ciepła z nieizolowanych pionów, którym ci z lokali w środku budynku się dogrzewają, ani koszt ogrzania łazienek - NIE JEST uwzględniony w opłacie tzw. stałej - liczonej od m2.

Ciężar tych kosztów wspólnych ponoszą tylko ci, co chcą lub muszą korzystać z ogrzewania, żeby normalnie funkcjonować. 20 C to żaden komfort a do zapłaty mają 4 tys. 6 tys. a nawet 10 tys. za zwykłe M4.
NIE MA METODY DLA PODZIELNIKÓW, która zapewni racjonalne użytkowanie lokali i budynku i zagwarantuje ponoszenie opłat adekwatnie do zużycia.

Jedyne wyjście, to ZAKAZAĆ stosowania podzielników, dopasować grzejniki do potrzeb (zwłaszcza po termomodernizacji) , jak tu pisał komentator, sterować automatycznie temperaturą wody zasilającej, nie dopuścić do spadku temperatury poniżej 16 C (chociaż w Niemczech jest to 21 C) i rozliczać proporcjonalnie do powierzchni mieszkań. Wtedy wrócimy do normalności.

Staliśmy się więźniami niemieckich wyrobów budowlanych i durnych regulaminów. Boimy się korzystać z ogrzewania sieciowego a przecież to ono, w porównaniu z grzejnikami elektrycznymi, gwarantuje najniższy przelicznik emisji co2 na kWh energii. Ale niektórzy zarządcy, uzależnieni od władzy, o tym zapomnieli i "stymulują" nasze zachowania zawyżonymi opłatami.

A skutek jest dokładnie odwrotny od założonego przez Unię - najtańsze i najbardziej ekologiczne ciepło sieciowe zamieniamy na droższe i mało ekologiczne ogrzewanie elektryczne. Dlaczego? BO OPŁATY SĄ PRZEWIDYWALNE!. Czego nie można powiedzieć o opłatach wg regulaminów wymyślonych dla podzielników.
Sławka | 03.10.2016, 22:04
To niesamowite! Rok 2010. Kawa na ławę. Analiza, wykresy i nic.... Zarządcy z uporem maniaka stosują podział 40 % kosztów całkowitych (moc + ciepło) i ten koszt dzielą wg powierzchni - a pozostałe 60 % wg wskazań.... paru podzielników, które wiszą na jeszcze pracujących grzejnikach.

Z roku na rok rośnie koszt mocy (ok. 5 % na rok), co w analizowanym węźle doprowadziło do tego, że już w 2012 roku koszt zamówionej mocy wyczerpał te 40 % a w 2013 roku przekroczył. Skutek? Cześć kosztu zamówionej mocy, całkowity koszt ciepła zużytego do ogrzania pomieszczeń wspólnych, koszt ciepła wyemitowanego przez nieizolowane piony, koszt ciepła straconego w węźle i na przesyle między budynkami.... cały ten koszt zapłaciło kilka osób, które normalnie korzystały z ogrzewania.

Reszta mieszkańców, zwłaszcza tych w mieszkaniach środkowych, lub tych "mądrych" co przestawili się na ogrzewanie elektryczne , na mocy źle skonstruowanego regulaminu i braku jakiejkolwiek kontroli rozliczeń rocznych (pomimo opłacanych profesjonalnych firm) przez lata nie uczestniczy w kosztach wspólnych ogrzania nieruchomości. Ich zobowiązania płacą sąsiedzi. Bezsilni wobec buty i ignorancji zarządców , niejednokrotnie wspomaganych tzw. wymiarem niesprawiedliwości.
I nadal, w sferach rządowych, nikogo to nie obchodzi!

Dodano punkt w ustawie "Prawo energetyczne" o uwzględnieniu emisji ciepła pionów. (2,5 m rurki 20 mm może wyemitować 2 GJ ciepła w sezonie (artykuł o grzejnikach na A24). Co to zmieni???

Który zarządca jest tak zdolny, żeby obliczyć udział ciepła pionów, jeżeli przez lata nie nauczył się nawet w grubym przybliżeniu szacować ciepła zużytego przez z grzejniki łazienkowe- znając ich moc, krzywą grzewczą dostawcy a nawet dostępną dla chętnych tabelę dni włączonego grzania.

Przecież prawo nie zobowiązuje go do tego wyraźnie, więc skorzysta z furtki i powie mieszkańcom, że te ciepło zostało uwzględnione w części 40%, albo, że jest znikome, albo pomijalne...

Czy znajdzie się ktoś w kraju, kto położy tamę trwającemu od lat wyzyskowi jednych mieszkańców przez drugich? A wszystko w majestacie regulaminów, które są nietykalne w obrębie spółdzielni mieszkaniowych.
tw_kolejofil | 29.09.2019, 18:57
Art. 45a ust. 9 pkt 1 Prawa energetycznego jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim obejmuje alternatywę, a nie koniunkcję określonych w nim warunków.
Podczas wprowadzania zmian w związku z ustawą o efektywności energetycznej w 2016 r. nagle bez żadnego uzasadnienia koniunkcja zmieniła się w alternatywę...
Ten przepis reguluje, czym mają się kierować zarządcy budynków (w tym spółdzielnie mieszkaniowe) przy rozliczaniu kosztów ogrzewania
Brak podzielnika w łazience jest sprzeczny z prawem unijnym, a dokładniej z art. 9 ust. 3 zdania 3 i 4 dyrektywy 2012/27/UE ws. efektywności energetycznej.
Tadeusz | 23.10.2019, 11:07
Warszawa, dnia 22 sierpnia 2017 r.
Poz. 1560
OBWIESZCZENIE MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 20 lipca 2017 r.
w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy – Prawo spółdzielcze
Art. 3. Majątek spółdzielni jest prywatną własnością jej członków.

Jak zwykle unia wchodzi z „butami” do mieszkań – prywatnej własności członków i nie członków spółdzielni (mieszkań „spółdzielców”) i narzuca jak np. grupa właścicieli - właściciel mają korzystać z ogrzewania.

Prywatny majątek chroni:

KONSTYTUCJARZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
RZECZPOSPOLITA, Art. 64 (art. 21)
1. Każdy ma prawo do własności, innych praw majątkowych oraz prawo dziedziczenia.
2. Własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej.
3. Własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności.

i

EUROPEJSKA KONWENCJA PRAW CZŁOWIEKA
Protokół dodatkowy do Konwencji o Ochronie
Praw Człowieka i Podstawowych Wolności,
Paryż, 20 marca 1952 roku.
Nikt nie może być pozbawiony swojej własności, chyba, że w interesie publicznym i na warunkach przewidzianych przez ustawę oraz zgodnie z podstawowymi zasadami prawa międzynarodowego.

To właściciele konkretnej nieruchomości decydują a nie „urzędasy unijni.
Pomiar zużycia energii cieplnej na wejściu nieruchomości - urządzenie pomiarowe, a dalej to unii nic do tego – to jest prywatna własność.
W budynkach użyteczności publicznej unia może sobie tworzyć przepisy – ale nie powinno to dotyczyć prywatnej własności również prywatnego mienia członków spółdzielni - SPÓŁDZIELNI.
O metodzie rozliczania za energię cieplną powinni decydować mieszkańcy konkretnej nieruchomości.
« Poprzedni    2 / 2   

Wybrane dla Ciebie


Czy dla spółdzielni i wspólnot gaz może być tańszy?

W jaki sposób zmodernizować instalację centralnego ogrzewania?

niższa cena gazu Osuszanie ścian budynku
Czy w sytuacji gdy ceny gazu idą w górę, masz pewność, że Twoje stawki nie wzrosną w trakcie trwania... czytam więcej »

Zapisz się na webinar dla służb technicznych spółdzielni mieszkaniowych, zarządców budynków, a także projektantów.czytam więcej»


Jaki wybrać kocioł do budynku mieszkalnego lub domu?

Kotły jakie wybraćKotły dzielą się na (gazowe) kondensacyjne i konwencjonalne. W kotłach kondensacyjnych następuje kondensacja zawartej w spalinach pary wodnej (powstałej w wyniku spalania gazu), a odzyskana dzięki temu dodatkowa energia zostaje przekazana do instalacji c.o... Czytam więcej »


Pożar nieruchomości? Jak zabezpieczać obiekty użytkowe? »

Programy wspierające zarządzanie nieruchomościami?

Pożar budynku Programy dla zarzadcow
Systemy wentylacji pożarowej są bardzo ważnym elementem ochrony przeciwpożarowej obiektów użytkowych. W zabezpieczanych pomieszczeniach i (...) czytam dalej »

Nowoczesne oprogramowanie wspomagające zarządzanie nieruchomościami cechuje przede wszystkim mobilność, kompleksowość i skalowalność. Wszystko to... czytam więcej»


Dom bez rachunków - teraz to możliwe »

Dom bez rachunkówInstalacje solarne przy pomocy kolektorów SUNEX zamieniają energię promieniowania słonecznego w ciepło użytkowe. Wytworzone w kolektorach słonecznych ciepło przenoszone jest przez czynnik roboczy do zbiornika wody... zobacz więcej »


Zarządco, przygotuj nieruchomość na zimę »

Problem z odczytem wodomierzy - "nie mogę zastać mieszkańców "

Śnieg na dachu nieruchomości odczyt liczników wody
Zgodnie z ludową mądrością – lepiej jest zapobiegać niż naprawiać skutki zimowych uszkodzeń. Mimo że do zimy zostało jeszcze trochę czasu, warto zrobić ... Czytam więcej »

Jak ciężko jest wykonać odczyt licznika zużycia mediów wie tylko zarządca i osoby do tego wyznaczone. Na szczęście możemy sobie pomóc , dzięki czemu znacznie przyspieszymy ... chcę wiedzieć jak»


Jaki wybrać system do zarządzania dla wspólnot i spódzielni mieszkaniowych? »

system do zarządzania nieruchomościamiNiezwykle elastyczny sposób kreowania opisu zasobów, zarówno w części finansowo-księgowej jak i technicznej, uniwersalny sposób rozliczania mediów, automatyczne rozliczanie kosztów dla każdego składnika obciążeń lokalu... Czytam więcej »


Renowacja czy wymiana posadzek? Jak najszybciej i najtaniej?
Jak monitorować zestawy do podnoszenia ciśnienia wody»
Naprawa posadzek w budynku Aplikacja do monitoringu i sterowania pompami
Dzięki swojej budowie posadzki lastryko, niezależnie od wieku oraz stopnia zużycia, praktycznie zawsze poddaje się renowacji, podczas której uzyskuje się całkowicie... czytam więcej» Aplikacja do monitoringu i sterowania zestawami podnoszenia ciśnienia to bezpieczny system oparty na internecie do monitorowania i zarządzania instalacjami pompowymi w spółdzielniach mieszkaniowych, firm zarządzających... czytam dalej »

Dlaczego detektory gazów pełnią tak ważną rolę w wentylacji pomieszczeń zamkniętych?
Dlaczego opłaca się zasilać budynek gazem LPG? »
Detektory gazów w garażach podziemnych Ogrzewanie gazem plynnym
Mikroprocesorowe, elektrochemiczne detektory DE-TOX służą do ciągłej kontroli stężenia poziomu tlenku węgla w garażach podziemnych, nadziemnych, kanałach rewizyjnych, przejazdach, tunelach i innych zamkniętych obiektach, w których istnieje ryzyko powstania nadmiernego stężenia trującego gazu. ... czytam więcej » Twoje osiedle nie ma dostępu do gazu ziemnego? Wybierz sieć gazową zasilaną gazem płynnym:
- możliwość dofinansowania inwestycji
- indywidualne rozliczanie za zużyty gaz dla każdego lokalu
- bezobsługowe i czyste paliwo do ogrzewania, c.w.u. i gotowania...
Chcę wiedzieć ile to kosztuje»

Gdzie szukać profesjonalnej pomocy w zarządzaniu nieruchomościami - Interaktywna Administracja Nieruchomości»

Dobry Zarządca nieruchomości - opinie

Zarządca przecież odpowiada za funkcjonowanie nieruchomości, za wszystkie sprawy techniczne, formalne, i komunikacyjne. Aby czynić to efektywnie (...) Czytam więcej »


Jak dobrze opomiarować i rozliczyć media»
Ocieplenie budynku - na co zwrócić uwagę?
Oze-spoldzielnia Ocieplenie styropianem
W uzyskaniu oszczędności bardzo pomagają wszelkie narzędzia służące do pomiaru zużycia mediów: wody czy ciepła. Widząc, ile ich zużywają mieszkańcy, możemy lepiej(...) czytaj dalej »

Do ocieplania budynków nowych, jak i remontowanych, najczęściej stosowany jest system ETICS (ang. External Thermal Insulation Composite System) – czyli złożony(...) czytam dalej »


Plac zabaw na osiedlu - zrób najfajniesze miejsce dla młodych mieszkańców »

plac zabaw

Plac zabaw na nieruchomości wspólnej powinien służyć zaspokajaniu potrzeb członków wspólnoty związanych z odpoczynkiem, rekreacją (...) Czytam więcej »


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Administrator24.info... dowiedz się więcej »

Bezpłatny newsletter

masz wiadomość

 

Mamy dla Ciebie prezent

zapisz się na newsletter i otrzymuj
na bieżąco informacje
o nowościach naszego portalu,
a w prezencie otrzymasz

BEZPŁATNY PORADNIK
"Opomiarowanie i rozliczenie mediów"

Zapisuję się na newsletter

Jeżeli właściciele lokali przeznaczyli środki zgromadzone na funduszu remontowym na inny cel niż wcześniej deklarowany:
10/2019

Aktualny numer:

Administrator 10/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Lider SM 2019 i IX Forum za nami
  • - Za co odpowiada podatnik?
Zobacz szczegóły

Produkty i technologie

Porady eksperta (video)

Wyświetleń: 17568|Ocena: 3.0
Wyświetleń: 10950|Ocena: 1.5
Wyświetleń: 10528|Ocena: 1.0
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright © 2011 - 2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl