Ciepłownictwo systemowe fundamentem rozwoju polskich miast
Ciepłownictwo systemowe fundamentem rozwoju polskich miast
Skuteczna transformacja ciepłownictwa nie zależy wyłącznie od wyboru nowych technologii i modernizacji źródeł ciepła. Rozwój ciepłownictwa systemowego jest powiązany z polityką mieszkaniową, planowaniem przestrzennym oraz lokalną gospodarką. Sukces transformacji sektora zależy od udanej współpracy władz samorządowych oraz producentów i dostawców ciepła.
Przeobrażenie polskiego ciepłownictwa systemowego wymaga perspektywy znacznie szerszej niż zmiana parametrów w źródle ciepła. Dzisiejsze systemy ciepłownicze, zaopatrujące w ciepło 15 milionów Polaków, stają się złożonymi organizmami, reagującymi na podaż energii z różnych źródeł, wahania temperatur zewnętrznych czy zachowania odbiorców.
Jak projektować elastyczne systemy ciepłownicze nowej generacji, odporne na zmieniające się uwarunkowania technologiczne i rynkowe, w podcaście „W zasięgu ciepła” opowiada prezydent Ciechanowa i wiceprezes Związku Miast Polskich (ZMP), Krzysztof Kosiński.
Zwinny system ciepłowniczy
Kluczowym warunkiem jest jednak to, by rozwój systemów ciepłowniczych był pragmatyczny. Miasta, w których samorządy zachowały pełną strukturę właścicielską nad przedsiębiorstwem ciepłowniczym, mogą bezpośrednio wpływać na decyzje inwestycyjne, finansowanie czy rozwój infrastruktury ciepłowniczej.
Mądre zarządzanie infrastrukturą ciepłowniczą zakłada traktowanie zwartej i gęstej sieci miejskiej jako potężnego „kręgosłupa” obsługującego centrum i duże osiedla, gdzie efektywność scentralizowanego źródła jest najwyższa ze względu na efekt wysokiego nasycenia odbioru ciepła. Jednocześnie w obszarach rozproszonych na obrzeżach miast optymalnym ruchem jest np. projektowanie wysp ciepłowniczych opartych na dużych pompach ciepła i lokalnych magazynach ciepła. Dowiedz się więcej >>
Źródło ciepła, sieć i budynek – naczynia połączone
Dużym wyzwaniem jest umiejętne łączenie produkcji ciepła z ograniczaniem strat w budynkach.
– Najpierw należy wykorzystać istniejącą infrastrukturę. Potem zmniejszyć zapotrzebowanie budynku na energię, czyli przeprowadzić termomodernizację. I wtedy dostosować system ciepłowniczy do nowych potrzeb – stwierdza prezydent Ciechanowa, dodając, że najlepszy efekt daje zestawienie efektywnego ciepła systemowego z dobrą izolacją.
W stronę technologicznej różnorodności
Przyszłość ciepłownictwa to zdywersyfikowana sieć absorbująca energię z dostępnych procesów miejskich, podkreśla prezydent Kosiński.
– Bezpieczeństwo energetyczne budujemy poprzez dywersyfikację źródeł, modernizację sieci, magazynowanie ciepła, integrację ciepłownictwa z elektroenergetyką – mówi prezydent Ciechanowa. I dodaje, że przyszłość ciepłownictwa systemowego nie powinna być rozumiana jako odejście od dużych systemów, ale jako ich przebudowa w kierunku elastycznych, wieloźródłowych systemów energetycznych, które potrafią wykorzystywać lokalne rozwiązania i zasoby.
Przykład Ciechanowa pokazuje, że transformacja ciepłownictwa może być częścią szerszego planowania rozwoju miasta. W 2025 roku miejska elektrociepłownia rozpoczęła m.in. cyfryzację sieci, a miasto rozwija także nowe źródła OZE i modernizuje infrastrukturę.
– Każdy samorząd powinien budować rozwiązania odpowiednie do lokalnych warunków, ale warto znacznie szerzej wymieniać się doświadczeniami, dobrymi praktykami – mówi Krzysztof Kosiński.
Polskie miasta – analogicznie do systemów wdrażanych np. w Kopenhadze – uczą się wykorzystywać ciepło odpadowe z procesów technologicznych (zakłady produkcyjne, potężne serwerownie), odzyskiwać je ze ścieków za pomocą pomp ciepła, włączać ciepło z kotłów elektrycznych pracujących w momentach szczytowej i taniej podaży energii elektrycznej z OZE. Tak zaprojektowany system ciepłowniczy jest znacznie bardziej elastyczny operacyjnie. W razie awarii jednego ze źródeł produkcję przejmują pozostałe elementy infrastruktury.
***
Więcej informacji o transformacji ciepłownictwa systemowego, przykłady z różnych miast, raporty i opracowania dla samorządów i zarządców można znaleźć na stronie kampanii edukacyjnej „W zasięgu ciepła” prowadzonej przez Izbę Gospodarczą Ciepłownictwo Polskie i dostawców ciepła systemowego.
