Najem prywatny mieszkania – dokumenty i rozliczenie podatku właściciela
Najem prywatny mieszkania – dokumenty i rozliczenie podatku właściciela. Fot Pexels
Przy obsłudze wynajmowanego mieszkania ta sama umowa służy do ustalenia, kto pokrywa rachunki, sprawdzenia zaległości lokatora i wyliczenia przychodu właściciela. Jeśli w dokumentacji lokalu czynsz najmu i opłaty za media figurują jako jedna pozycja, po kilku miesiącach trudno odtworzyć, za co faktycznie płacił najemca. Dobrze uporządkowana teczka lokalu pozwala właścicielowi i osobie obsługującej najem korzystać z tych samych danych od wydania kluczy aż po rozliczenie roczne.
Kiedy mieszkanie jest wynajmowane prywatnie?
Na potrzeby PIT znaczenie ma związek lokalu z działalnością gospodarczą właściciela. Osoba prowadząca firmę może wynajmować prywatnie mieszkanie, które pozostaje w jej majątku niezwiązanym z tą działalnością. Jeżeli natomiast lokal jest składnikiem majątku związanym z prowadzoną działalnością, wpływy z jego najmu rozlicza się jako przychody firmowe. Liczba mieszkań sama w sobie nie rozstrzyga o kwalifikacji najmu.
Przy najmie prywatnym właściciel rozlicza podatek w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Podstawą obliczenia podatku jest przychód, więc wydatki na remont, wyposażenie czy obsługę najmu nie pomniejszają tej podstawy jako koszty uzyskania przychodu. W przypadku najmu firmowego rozliczenie zależy od formy opodatkowania działalności.
Co powinna zawierać teczka wynajmowanego lokalu?
Podstawą jest umowa z aneksami. Powinna określać wysokość czynszu najmu, termin i sposób płatności oraz wskazywać, które opłaty eksploatacyjne ponosi najemca i jak strony rozliczają je po odczycie liczników. Osobno warto zapisać wysokość kaucji oraz zasady jej zwrotu. Do umowy dobrze dołączyć podpisany protokół przekazania z datą wydania lokalu, stanem liczników, wykazem wyposażenia i liczbą przekazanych kluczy. Odczyty końcowe w protokole zwrotu ułatwią przypisanie zużycia do właściwego okresu.
Jeśli najemca przelewa czynsz i opłaty jedną kwotą, rozbicie wpłaty powinno dać się odtworzyć z umowy, rozliczeń mediów i historii rachunku. Przykładowo lokator przekazuje 3 150 zł, z czego 2 600 zł stanowi czynsz najmu, a 550 zł pokrywa opłaty, do których ponoszenia zobowiązuje go umowa. Przychód właściciela wynosi wówczas 2 600 zł, również gdy to właściciel przekazuje dalej środki na opłaty. Zwrotna kaucja w chwili pobrania pozostaje zabezpieczeniem. Jeżeli właściciel zaliczy ją później na zaległy czynsz, warto udokumentować datę i kwotę zaliczenia.
Jak rejestrować wpływy i obliczyć ryczałt?
Przy najmie prywatnym właściciel nie ma obowiązku prowadzenia formalnej ewidencji przychodów. W obsłudze lokalu sprawdza się jednak prosty rejestr z adresem mieszkania, datą wpłaty, okresem, którego dotyczy czynsz, i kwotą stanowiącą przychód. Do zapisu można przypiąć potwierdzenie przelewu lub pokwitowanie zapłaty gotówką. Warto też odnotować należności oczekujące na zapłatę, aby przy podsumowaniu miesiąca odróżnić zaległość od otrzymanej kwoty.
Przychód powstaje, gdy właściciel otrzyma pieniądze lub gdy zostaną mu one postawione do dyspozycji. Jeśli czynsz za grudzień najemca przeleje dopiero w styczniu i wtedy wpłynie on na konto, właściciel ujmie go w rozliczeniu nowego roku. Z kolei wpłatę z góry za kilka miesięcy ujmuje się w okresie jej otrzymania.
Ryczałt wynosi 8,5% do 100 000 zł rocznego przychodu i 12,5% od nadwyżki. Limit obejmuje łączne przychody podatnika z najmu prywatnego, dlatego przy obsłudze kilku lokali trzeba zsumować ich rejestry. Jeśli właściciel uzyskał w roku 112 000 zł przychodu z dwóch mieszkań, ryczałt przed odliczeniami wyniesie 10 000 zł. Na tę kwotę składa się 8 500 zł od pierwszych 100 000 zł oraz 1 500 zł od pozostałych 12 000 zł.
Kiedy wpłacić podatek i złożyć PIT-28?
Przy rozliczeniu miesięcznym ryczałt wpłaca się na mikrorachunek podatkowy do 20. dnia następnego miesiąca. Wpłata za grudzień przypada do 20 stycznia następnego roku. Osoby uprawnione do rozliczenia kwartalnego wpłacają podatek do 20. dnia miesiąca po zakończeniu kwartału, a za ostatni kwartał do 20 stycznia. Jeżeli termin wypada w sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, przesuwa się na następny dzień roboczy.
Zeznanie PIT-28 składa się od 15 lutego do 30 kwietnia następnego roku. Przed wypełnieniem formularza warto porównać roczny wykaz wpływów z potwierdzeniami wpłat ryczałtu. Właściciel, który chce rozliczyć PIT 28 online, może skorzystać z programu dostępnego w serwisie Podatnik.info. Jeśli wysyła zeznanie przez e-deklaracje, po przyjęciu dokumentu powinien pobrać Urzędowe Poświadczenie Odbioru (UPO) i zachować je razem z kopią formularza.
Zamknięcie roku w dokumentacji najmu
Na koniec roku właściciel lub osoba obsługująca lokal może przejrzeć trzy pozycje, które najczęściej wymagają uzgodnienia z wyciągiem bankowym – zaległe czynsze, wpłaty z góry i rozliczenia mediów. Jeżeli mieszkanie w tym czasie zmieniło najemcę, protokoły zwrotu i wydania pomogą sprawdzić, któremu lokatorowi przypisać opłaty. Tak przygotowane zestawienie ułatwi wypełnienie PIT-28 i pozwoli odtworzyć rozliczenie każdej wpłaty nawet po zakończeniu umowy.
