Zmiany w prawie od 2024 roku

1 stycznia 2024 r. weszło w życie wiele nowych przepisów dotyczących pracowników, przedsiębiorców, emerytów, konsumentów, sprzedawców czy osób z niepełnosprawnościami.

Wzrost płacy minimalnej

Od 1 stycznia 2024 roku minimalne wynagrodzenie za pracę wzrosło z 3600 zł do 4242 zł. Kolejna podwyżka — tym razem do 4 300 zł — zacznie obowiązywać od lipca 2024 r. Dzięki temu wyższe pensje otrzyma ok. 3,6 mln osób. Więcej dostaną też samozatrudnieni i zleceniobiorcy, bo wzrośnie minimalna stawka godzinowa. W górę pójdą też świadczenia powiązane z płacą minimalną, w tym np. maksymalne odprawy i dodatki za pracę w nocy.

Wyższy zasiłek stały

Za sprawą nowelizacji z 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej wzrośnie kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku stałego, ale też jego minimalna wysokość. Zasiłek stały wypłacany jest przez pomoc społeczną osobom całkowicie niezdolnym do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, które spełniają kryterium dochodowe. Kryteria dochodowe oraz kwoty świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej są weryfikowane i ustalane co trzy lata.

Może Cię zainteresować: Zwolnienie pracownika w 2024 r. będzie trudniejsze

Od 1 stycznia 2022 r. kryterium dochodowe wynosi 776 zł dla osoby samotnie gospodarującej oraz 600 zł dla osoby przebywającej w rodzinie. Zasiłek stały jest różnicą między kryterium dochodowym na jednego członka rodziny a dochodem na osobę w rodzinie. Obecnie kwota przyznanego zasiłku nie może być niższa niż 30 zł oraz nie może przekroczyć 719 zł miesięcznie.

Od 1 stycznia 2024 r. podwyższono kwotę kryterium dochodowego ze 100 proc. do 130 proc. kryterium. Ustawa podwyższa także minimalną wysokości zasiłku stałego z 30 zł do 100 zł oraz maksymalną z 719 zł do 1000 zł.

Emerytury pomostowe dla nowych grup

Od 1 stycznia 2024 r. weszło w życie większość przepisów ustawy z 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o emeryturach pomostowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U z 22 sierpnia 2023 r., poz. 1667). Za ich sprawą prawo do emerytury pomostowej będzie — co do zasady — przysługiwać pracownikowi, który:

• urodził się po 31 grudnia 1948 r.,
• osiągnął wiek co najmniej 55 lat (w przypadku kobiety) i 60 lat (w przypadku mężczyzny), ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wynoszący co najmniej 15 lat (przy niektórych pracach, np. na statkach lub w ratownictwie górskim, jest to okres 10 lat),
• ma okres składkowy i nieskładkowy, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn,
• po 31 grudnia 2008 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

Pomostówka to wcześniejsze świadczenie dla osób, które wykonywały pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze i spełniają dodatkowe kryteria. Jest wypłacane do momentu uzyskania prawa do emerytury lub do osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego (czyli 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn).

Może Cię zainteresować:  Pracownik do znalezienia w kilka godzin

Nowe świadczenie dla osób z niepełnosprawnością

Od 1 stycznia 2024 r. wchodzi w życie duża reforma wsparcia dla osób dorosłych z niepełnosprawnością. Będą mogli oni ubiegać się o nowe świadczenie wspierające, skierowane bezpośrednio do nich. Aby wnioskować o świadczenie wspierające, najpierw muszą uzyskać decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia. Wydają ją na wniosek wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności (WZON), właściwe ze względu na miejsce stałego pobytu. W decyzji będzie punktowo określony poziom potrzeby. Od niego będzie uzależniona wysokość świadczenia, która będzie też powiązana z wysokością renty socjalnej. Im niższy poziom potrzeb, tym niższe świadczenie wspierające. Wyniesie ono:

• 220 proc. renty socjalnej, jeżeli potrzebę wsparcia określono na poziomie od 95 do 100 punktów,
• 180 proc. renty socjalnej — od 90 do 94 punktów,
• 120 proc. renty socjalnej — od 85 do 89 punktów,
• 80 proc. renty socjalnej — od 80 do 84 punktów,
• 60 proc. renty socjalnej — od 75 do 79 punktów,
• 40 proc. renty socjalnej — od 70 do 74 punktów.

W 2023 r. renta socjalna wynosiła 1588,44 zł brutto, i zostanie zwaloryzowana 1 marca tego roku. Można więc założyć, że świadczenie wspierające będzie wynosić od ok. 635 zł do blisko 3495 zł. Z tym, że co do zasady, od 2024 r. o świadczenie wspierające mogą się starać osoby, które otrzymały od 87 do 100 punktów. Jeśli ktoś otrzyma od 70 do 89 punktów, a jego opiekun pobierał świadczenie pielęgnacyjne, będzie mógł jeszcze w tym roku starać się o świadczenie wspierające. Ale opiekun straci prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. I to może być pułapka.

Wyższe świadczenie pielęgnacyjne

W 2024 r. świadczenie pielęgnacyjne wyniesie 2988 zł, czyli o 540 zł więcej niż w minionym roku. To za sprawą obwieszczenia ministra rodziny z 13 listopada 2023 r. Pobierają je zarówno osoby opiekujące się dziećmi, jak i dorosłymi. Opiekunowie dorosłych powinni jednak dobrze się zastanowić, co wybrać. Zwłaszcza, że od 2024 r. zyskają możliwość podejmowania pracy i dorabiania do świadczenia pielęgnacyjnego. Ważne jest także, że od 1 stycznia 2024 r. osoby, które dotychczas nie pobierały świadczeń opiekuńczych, nie będą mogły ubiegać się już o specjalny zasiłek opiekuńczy oraz o świadczenie pielęgnacyjne na dorosłe osoby z niepełnosprawnością.

Wydłużona ważność orzeczeń

W ekspresowym tempie Sejm nowej kadencji uchwalił ustawę o szczególnych rozwiązaniach służących zachowaniu ważności niektórych orzeczeń o niepełnosprawności oraz orzeczeń o stopniu niepełnosprawności. Poselski projekt wpłynął do Sejmu 12 grudnia 2023 roku, a został uchwalony 19 grudnia. Senat nie zgłosił do niego poprawek, a prezydent błyskawicznie podpisał. W efekcie ustawa przedłużająca ważność orzeczeń o niepełnosprawności zaczęła obowiązywać już 30 grudnia 2023 roku. 

Może Cię zainteresować: Dni wolne w 2024 roku

Zgodnie z nią orzeczenia o niepełnosprawności, których ważność upływa po 5 sierpnia 2023 r., a także orzeczenia, których ważność przedłużono podczas epidemii i stanu zagrożenia epidemicznego, są ważne do 30 września 2024 r., jednak nie dłużej niż do dnia, w którym nowe orzeczenie stanie się ostateczne. Jednocześnie ustawa uchyla przepisy, które stopniowały ważność orzeczeń zależnie od terminu upływy jego ważności. Interwencja była potrzebna, bo jak wskazali posłowie w uzasadnieniu, czas oczekiwania na wydanie nowego orzeczenia w niektórych ośrodkach wynosi nawet osiem miesięcy.

Wyższe stawki podatku od nieruchomości

Od 1 stycznia 2024 r. wzrosły stawki maksymalne podatku od nieruchomości, podatku od środków transportowych i opłat lokalnych (targowa, miejscowa, uzdrowiskowa). Zasadniczo stawki wzrastają o 15 proc. w porównaniu do stawek maksymalnych obowiązujących w 2023 r. Trzeba pamiętać, że nie oznacza to automatycznie podwyżki podatku od domów, mieszkań, nieruchomości firmowych, czy samochodów ciężarowych (o dopuszczalnej masie powyżej 3,5 tony, bo ich dotyczy podatek od środków transportowych). Decyzje o stawkach obowiązujących w danej gminie lub mieście podejmują radni gmin i miast. Stawki maksymalne stosuje ok. 500 gmin i miast na prawie 2,5 tys. gmin w Polsce.

Dodatkowy podatek od zakupu mieszkań

Od 1 stycznia 2024 r. obowiązuje kolejna zmiana w podatku od czynności cywilnoprawnych. Kupujący szóste i kolejne mieszkanie w tej samej inwestycji deweloperskiej zapłacą tak, jak dotąd VAT i dodatkowo 6 proc. PCC.

Wynika to z nowelizacji ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. poz. 1463). Dodajmy, że chodzi o zakup sześciu nieruchomości w jednej inwestycji (na jednej działce). Przepisy są jednak pełne dziur, dlatego eksperci spodziewają się, że 6 proc. PCC może nikt nie zapłacić.

Może Cię zainteresować: Zamrożenie cen prądu w 2024 roku

Rejestracja używanego samochodu

Firmy leasingowe, komisy samochodowe, ale też każde przedsiębiorstwo, które się restrukturyzuje, mogą stracić miliony złotych z powodu jednego przepisu. Chodzi o nowy obowiązek rejestracji nabytych aut używanych wprowadzony od 1 stycznia 2024 r. przez ustawę o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości. Wprowadza ona do prawa o ruchu drogowym art. 73aa, zgodnie z którym właściciel pojazdu jest obowiązany złożyć wniosek o jego rejestrację w terminie 30 dni od dnia:

• nabycia pojazdu na terytorium Polski,
• dopuszczenia do obrotu przez organ Krajowej Administracji Skarbowej pojazdu sprowadzonego z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej;
• sprowadzenia pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej.

Od tego obowiązku wprowadzono wyjątki:

• Obowiązku nie stosuje się, gdy właścicielem pojazdu jest przedsiębiorca prowadzący na terytorium Polski działalność gospodarczą w zakresie obrotu pojazdami lub produkcji pojazdów i pojazd ten jest pojazdem nowym.
• Obowiązku nie stosuje się do podmiotu uprawnionego posiadającego decyzję o profesjonalnej rejestracji pojazdów (tablice dealerskie) – w odniesieniu do pojazdów, dla których posiada on ważną decyzję o profesjonalnej rejestracji pojazdów. Oznacza to, że obowiązku przerejestrowania nie będzie stosować się dla pojazdów, które nie są już autami nowymi, dla których wypełniono wcześniej profesjonalny dowód rejestracyjny.
• Stosuje się go do pozostałych pojazdów i w przypadku gdy właścicielem takiego pojazdu jest przedsiębiorca prowadzący na terytorium Polski działalność gospodarczą w zakresie obrotu pojazdami, obowiązany jest on do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie 90 dni.

W praktyce klient nabywający auto, nie będzie miał już obowiązku zawiadamiania o jego nabyciu, ale obowiązek jego przerejestrowania i zależnie od tego, jaką kategorią podmiotu jest, będzie musiał to zrobić w terminie 30-dniowym albo 90-dniowym. Dla przedsiębiorcy zajmującego się obrotem pojazdami termin na złożenie wniosku o rejestrację wynosi 90 dni.

Źródło: businessinsider.com.pl