Rewolucja w blokach: nowe przepisy nakładają obowiązek dobudowy windy – ale czy to wykonalne?
Rewolucja w blokach: nowe przepisy nakładają obowiązek dobudowy windy – ale czy to wykonalne? Fot. Winda-Warszawa sp. z o.o.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii ogłosiło w czerwcu 2025 r. szerokie konsultacje projektu rozporządzenia szczegółowo uzupełniającego przepisy dotyczące „warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie”. Najgłośniejszym elementem jest zapowiedź, że od 20 września 2026 r. w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych o trzech i więcej kondygnacjach będzie trzeba dobudować dźwig osobowy lub osobowo towarowy – również do istniejących bloków powstałych w czasach PRL.
Skąd te zmiany i dla kogo ten obowiązek?
Nowe wymogi realizują politykę dostępności – chodzi przede wszystkim o uwolnienie tzw. „więźniów czwartego piętra” – czyli osób starszych lub niepełnosprawnych niemogących schodzić ze swoich mieszkań usytuowanych na wyższych kondygnacjach. Wszystkie nowe budynki mieszkalne mające powyżej 3-ech kondygnacji (i użyteczności publicznej – powyżej 2-óch kondygnacji) będą musiały być wyposażone w windę od samego początku projektu. Jeśli zaś chodzi o istniejące budynki, obowiązek montażu pojawia się tylko wtedy, gdy planowana jest przebudowa, nadbudowa lub zmiana sposobu użytkowania danego budynku lub jego części. Podkreśla to też resort – właściciele nie będą zobligowani do montażu windy „z urzędu” w istniejącym budynku, bez prowadzenia wyżej wymienionych prac. Dowiedz się więcej >>
Ile to kosztuje?
Cena zależy od liczby przystanków, typu szybu i koniecznej adaptacji elewacji. Oczywiście do kosztu całkowitego należy doliczyć cenę samego urządzenia dźwigowego oraz prac budowlanych, które będą musiały zostać wykonane. Ceny za takie przedsięwzięcie rozpoczynają się od ok. 550.000,00 złotych netto. Taka kwota być może akceptowalna dla deweloperów – ale dla wspólnot czy małych spółdzielni oznacza poważne obciążenie finansowe. Budżety, które często ledwo wystarczają na naprawy dachu czy remonty balkonów, nie udźwigną dodatkowego kosztu bez wsparcia zewnętrznego.
Skąd uzyskać dofinansowanie?
Wspólnoty i spółdzielnie mają szansę sięgnąć po dofinansowanie z Funduszu Dostępności BGK oraz Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). Środki te mogą pokryć jednak tylko część kosztów. Pozostałą część będą musieli ponieść mieszkańcy – np. w postaci podniesienia czynszu.
Bariery techniczne i prawne
Nie wszystkie budynki nadają się do montażu windy. W starych kamienicach czy budynkach z wielkiej płyty, często brakuje przestrzeni na wymiar szybu – szyb może kolidować z wewnętrznymi ciągami komunikacyjnymi, a dodanie zewnętrznego modułu bywa niemożliwe z uwagi na zapisy planu miejscowego i/lub decyzje konserwatora zabytków. Ostatnimi czasy jedna ze Wspólnot Mieszkaniowych znajdująca się na Służewiu w Warszawie, chciała wyposażyć budynek w zewnętrzny szyb – niestety plan zagospodarowania przestrzennego blokował tę możliwość. Dodatkowo niektórej inspekcje – np. straży pożarnej – mogą odrzucić plany zmiany zabudowy, jeśli nowe elementy zmniejszają np. szerokość dojść ewakuacyjnych.
Brak jednomyślności wśród mieszkańców to kolejna bariera – część lokatorów parterowych często się sprzeciwia, bo nie widzą bezpośrednich korzyści, a jednak będą musieli częściowo ponieść koszt całości inwestycji.
Znaczenie wind w eliminacji barier architektonicznych
Dobudowa szybów windowych stanowi jeden z kluczowych kroków w procesie eliminacji barier architektonicznych w starszych budynkach. Winda nie tylko poprawia komfort życia mieszkańców, ale również zwiększa wartość nieruchomości. Jest to inwestycja, która przyczynia się do poprawy jakości życia, zwłaszcza w kontekście starzejącego się społeczeństwa i rosnącej liczby osób z ograniczoną mobilnością. Dla osób starszych, niepełnosprawnych oraz rodziców z małymi dziećmi, montaż windy stanowi fundamentalne ułatwienie codziennego funkcjonowania. Brak konieczności pokonywania schodów oznacza nie tylko większą swobodę, ale również większe bezpieczeństwo.
Dzięki windom osoby starsze mogą dłużej cieszyć się niezależnością, a osoby z niepełnosprawnościami zyskują dostęp do mieszkań na wyższych kondygnacjach, które wcześniej były dla nich niedostępne. Dla rodziców z dziećmi, szczególnie matek z wózkami, winda eliminuje konieczność dźwigania ciężarów po schodach, co znacznie ułatwia codzienne życie.
Winda-Warszawa sp. z o.o. – lider w zakresie dobudowy szybów windowych
Jedną z firm, które specjalizują się w dobudowie szybów windowych na terenie całej Polski, jest Winda-Warszawa sp. z o.o. Firma ta ma wieloletnie doświadczenie w realizacji zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych szybów windowych, dostosowując rozwiązania do potrzeb klienta oraz specyfiki budynku. Dzięki nowoczesnym technologiom i elastycznemu podejściu, spółka pomaga eliminować bariery architektoniczne, oferując kompleksową obsługę – od projektowania, poprzez uzyskiwanie niezbędnych pozwoleń, aż po finalną instalację windy.
Firma Winda-Warszawa sp. z o.o. cieszy się uznaniem na rynku za solidne i terminowe realizacje oraz indywidualne podejście do każdego projektu. Zajmuje się zarówno budową szybów murowanych, żelbetowych, jak i konstrukcji stalowych obłożonych płytami gipsowo-kartonowymi lub szkłem, co daje możliwość dopasowania rozwiązania do specyficznych wymagań budynku i jego mieszkańców.
Podsumowując, planowane od września 2026 r. rozporządzenie do końca 2029 r. ma zmienić oblicze polskiego budownictwa – nawet 3,5 tys. wspólnot i spółdzielni w trakcie wykonywania przebudowy, nadbudowy lub zmiany sposobu użytkowania budynku, stanie przed wyborem: zainstalować windę albo inne urządzenia dostępnościowe. To krok w stronę społeczeństwa inkluzywnego – jednak wymaga kompromisu między ideą a rzeczywistością.
Z jednej strony mamy szansę poprawienia komfortu życia seniorów i osób z niepełnosprawnościami, z drugiej – realne wyzwania: od braku miejsca, przez barierę finansową, po brak zgody mieszkańców czy wymogi konserwatorskie.
Warto obserwować rozwój sytuacji – już teraz widać, że celem autorów projektu jest poprawa dostępności, ale wykonanie tego zadania będzie wymagało determinacji, współpracy i niemałych nakładów finansowych.
