Ciepła woda użytkowa

Wyposażenie budynku w instalację centralnej ciepłej wody stało się standardem, bowiem taki sposób przygotowania ciepłej wody użytkowej i jej rozprowadzenia do punktów poboru w całym budynku to system stosunkowo tani, bezpieczny i niezawodny.

Jeśli nie ma (z różnych przyczyn) możliwości zapewnienia dostawy ciepłej wody do lokalu z jednego wspólnego źródła zasilania, stosowane są inne rozwiązania techniczne gwarantujące użytkownikom komfort użytkowania, bezpieczeństwo sanitarne, optymalne koszty eksploatacji oraz inwestycji przy budowie budynku lub modernizacji instalacji w starych zasobach.

Zgodność z przepisami prawa

Prawidłowo zaprojektowana instalacja musi uwzględniać obowiązujące normy i przepisy prawne zawarte m.in. w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. (DzU nr 75 z dn. 15.04.2002 r. z późn. zm.) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Rozporządzenie to mówi, że instalacja ciepłej wody powinna być zaprojektowana i wykonana w taki sposób, aby ilość energii cieplnej potrzebna do przygotowania tej wody była utrzymywana na racjonalnie niskim poziomie a urządzenia do przygotowania ciepłej wody instalowane w budynkach powinny odpowiadać wymaganiom dotyczącym efektywności energetycznej.

Ilość energii cieplnej potrzebna do przygotowania c.w.u. powinna być utrzymywana na racjonalnie niskim poziomie (§ 118, pkt. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2002 r. – DzU nr 75 z dn. 15.04.2002 r. z późn. zm.).

Ponadto w budynkach, w których do przygotowania ciepłej wody korzysta się z instalacji ogrzewczej, należy w okresie przerw w jej działaniu, tzn. poza sezonem grzewczym, zapewnić inny sposób podgrzewania wody.

Zadzwoń i skorzystaj ze sprawdzonej niemieckiej metody VULCAN - IMPULS +48 22 621 10 45

Spółdzielnie mieszkaniowe i inni administratorzy budynków mieszkalnych dokonały już (lub są w trakcie) inwestycji zmierzających do ograniczenia energii zużywanej na ogrzewanie lokali. Wymieniono już bądź wymienia się okna, docieplono ściany, zmodernizowano węzły i instalacje. Efekty są odczuwalne i wymierne. Radykalnie wzrosło także bezpieczeństwo dostaw energii, opanowano jej właściwy rozdział i zmniejszono zużycie.

Jednym z ostatnich elementów wyposażenia budynku, w którym możliwe są dalsze oszczędności energii jest instalacja c.w.u.

W budynkach, z wyjątkiem jednorodzinnych, zagrodowych i rekreacji indywidualnej, w instalacji ciepłej wody powinien być zapewniony stały obieg wody, także na odcinkach przewodów o objętości wewnątrz przewodu powyżej 3 m3 prowadzących do punktów czerpalnych (jw. § 120, pkt 1).

Powyższe wymaganie zabezpiecza dwa ważne aspekty funkcjonowania instalacji:

a) wynikający z dalszych przepisów obowiązek stosowania wodomierzy mieszkaniowych na instalacji ciepłej wody i naliczanie wyższej opłaty za wodę podgrzaną (skądinąd logiczne) to sytuacja akceptowana przez lokatorów bez zastrzeżeń pod jednym warunkiem – że ciepła woda popłynie z kranu niezwłocznie po jego odkręceniu. Jedną z najczęstszych przyczyn skarg w administracji jest długie oczekiwanie lokatora na ciepłą wodę i jego irytacja wywołana faktem doliczenia zimnej wody (rejestrowanej na „ciepłym” wodomierzu) do rachunku wody ciepłej;

b) krążąca w rurach woda zapobiega zastoinom, które są ulubionym miejscem rozmnażania się kultur bakterii, w tym najgroźniejszej legionelli, oraz innych zanieczyszczeń biologicznych i mechanicznych.

Szczególne zapisy dotyczą części składowych instalacji i zasad jej funkcjonowania. Oprócz rur zasilających punkty czerpalne, niezbędne jest zapewnienie stałego obiegu ciepłej wody.

Omawiana instalacja ciepłej wody powinna zapewnić uzyskanie w punktach czerpalnych temperatury wody nie niższej niż 55ºC i nie wyższej niż 60ºC, przy czym instalacja ta powinna umożliwiać przeprowadzenie jej okresowej dezynfekcji termicznej przy temperaturze wody nie niższej niż 70ºC (§ 120, pkt 2).

Ponadto instalacja powinna mieć zabezpieczenie przed przekroczeniem norm ciśnienia i temperatury, dopuszczalnych dla danych instalacji, zgodnie z wymaganiami Polskiej Normy oraz być odpowiednio izolowana.

W rozporządzeniu zawarte są też wskazania odnośnie do zasilania poszczególnych punktów czerpalnych. W armaturze mieszającej i czerpalnej przewód ciepłej wody powinien być podłączony z lewej strony.

W budynku mieszkalnym wielorodzinnym, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej należy stosować urządzenia do pomiaru ilości ciepła lub paliwa zużywanego do przygotowania ciepłej wody.

W budynku mieszkalnym wielorodzinnym do pomiaru ilości zimnej i ciepłej wody, dostarczanej do poszczególnych mieszkań oraz pomieszczeń służących do wspólnego użytku mieszkańców, należy stosować zestawy wodomierzowe, zgodnie z wymaganiami Polskich Norm. W zespołach budynków mieszkalnych wielorodzinnych, zaopatrywanych w ciepłą wodę ze wspólnej kotłowni lub grupowego węzła ciepłowniczego, urządzenie do pomiaru ilości ciepła lub paliwa zużywanego do przygotowania ciepłej wody może być umieszczone poza tymi budynkami pod warunkiem, że w budynkach tych są zastosowane odrębne zestawy wodomierzowe.

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych definiuje instalację ciepłej wody użytkowej jako układ przewodów wody ciepłej w budynku wraz z armaturą i wyposażeniem, mający początek w miejscu połączenia przewodu z zaworem odcinającym tę instalację od węzła cieplnego lub przyłącza i koniec w punktach czerpalnych ciepłej wody. Instalacją tą jest również miejscowa instalacja ciepłej wody użytkowej.

W rozdziale 8 pt.: „Użytkowanie instalacji ciepłej wody użytkowej” ustawodawca określił w jaki sposób należy użytkować instalacje c.w.u. w budynkach mieszkalnych. Instalacja ciepłej wody użytkowej powinna, w okresie jej użytkowania, zapewniać możliwość dostarczania wody, o temperaturze określonej odrębnymi przepisami, do punktów czerpalnych, zgodnie z warunkami jej użytkowania założonymi w projekcie.

W okresie użytkowania instalacji ciepłej wody użytkowej należy zapewniać:

• drożność instalacji i urządzeń, zgodnie z założeniami projektu tej instalacji,
• utrzymywanie wymaganej temperatury wody ciepłej dostarczanej do lokali,
• realizację planu napraw i wymian oraz robót konserwacyjnych,
• nadzór nad realizacją robót konserwacyjnych, napraw i wymian oraz nadzór nad wykonawstwem usług związanych z realizacją zaleceń wynikających z okresowych kontroli w lokalach,
• realizację zaleceń pokontrolnych wydawanych przez upoważnione organy kontroli i nadzoru,
• w razie uzasadnionej potrzeby – kontrolę stanu technicznego tej instalacji.

W przypadku gdy instalacja ciepłej wody użytkowej została wyposażona w wodomierze służące do rozliczeń zużycia tej wody w lokalach, właściciel tych urządzeń powinien zapewniać okresową ich legalizację.

Widzimy więc, że funkcjonują dość konkretne zapisy ustawowe dotyczące nie tylko warunków projektowania i wykonania instalacji ale także odnośnie jej użytkowania.

Ciepła woda a jakość

Wszystkie instalacje i urządzenia muszą spełniać także normy sanitarne. Przy projektowaniu i użytkowaniu pamiętać należy, że we wszelkich zasobnikach, gdzie zalega ciepła woda, rozwijają się bakterie zwane legionella, które mogą wywoływać różne schorzenia z zapaleniem płuc na czele. Aby uniknąć zagrożenia należy podgrzewać wodę w zasobniku do temperatury około 60°C kilka razy w miesiącu. W tej temperaturze bakterie giną. Podgrzanie wody do temperatury powyżej 70°C powoduje szybkie tworzenie się kamienia w rurach i na ściankach zasobnika.

Projektanci i technolodzy stale poszukują rozwiązań minimalizujących namnażanie bakterii legionella. Komórki bakteryjne przenoszone są za pomocą kropelek o odpowiedniej temperaturze, szczególnie więc niebezpieczny dla zdrowia jest aerozol wodno-powietrzny (krople o średnicy mniejszej niż 5 μm), którego źródłem mogą być: prysznice i jacuzzi, klimatyzatory, nawilżacze, wieże chłodnicze, spryskiwacze ogrodowe i fontanny, wanny perełkowe, myjnie samochodowe, szklarnie.

Obowiązujące Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 29 marca 2007 roku w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (DzU nr 61 z 2007 r.), określa wymagania dotyczące między innymi miejsca pobierania próbek ciepłej wody w celu wykrywania bakterii legionella, minimalną częstotliwość pobierania próbek oraz procedury postępowania w zależności od wyników badania bakteriologicznego.

Występuje ok. 30 gatunków bakterii z rodzaju legionella. Groźne dla zdrowia i życia ludzi szczepy bakterii rozwijają się szczególnie silnie w źle zaprojektowanych instalacjach obiektów użyteczności publicznej. Jest to problem ogólnoświatowy.

Jedyny skuteczny sposób profilaktyki to stworzenie w instalacjach wodnych kryteriów, by bakterie z rodzaju legionella nie znajdywały sprzyjających warunków życiowych.

Można to osiągnąć poprzez:

• stosowanie systemu cyrkulacji wody ciepłej;
• dokładne wymiarowanie podgrzewacza pojemnościowego – stojąca woda o optymalnej dla nich temperaturze;
• okresowe przegrzewanie wody ciepłej do temperatury 70ºC na okres co najmniej 5 minut. Przegrzana woda powinna spłynąć z instalacji przed ponownym zastosowaniem wody użytkowej;
• okresowa dezynfekcja przewodów wody ciepłej – należy wyłączyć instalację z użytku i przepłukać ja wodą o temperaturze co najmniej 70ºC. Po obniżeniu temperatury należy zastosować dawkę środków dezynfekujących (chlor wolny, ozon) lub naświetlanie wody promieniami UV;
• w projekcie nowych instalacji unikać tzw. „martwych odgałęzień” – tj. takich, w których mogą wystąpić zastoiska wody. Często takimi odcinkami są długie rury spustowe albo długie podejścia do podgrzewacza;
• stosowanie baterii uniemożliwiających lub ograniczających powstanie aerozolu;
• izolowanie rur wody ciepłej od zimnej.

Przeciwdziałanie zagrożeniom infekcyjnym spowodowanym przez bakterie legionella wymaga przestrzegania określonych zasad postępowania zarówno w okresie projektowania i doboru urządzeń, jak również przy ich eksploatacji. Instalacja wodociągowa ciepłej wody powinna umożliwiać przeprowadzanie ciągłej lub okresowej dezynfekcji metodą chemiczną lub fizyczną (w tym okresowe stosowanie metody dezynfekcji cieplnej), bez obniżania trwałości instalacji i zastosowanych w niej wyrobów.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!