Co może zaskoczyć podatnika?

Przypomnijmy, że rozporządzeniem MF z dnia 22 listopada 2018 r. w sprawie określenia niektórych wzorów deklaracji wprowadzono do stosowania przez podatników nowe wzory PIT-11 oraz PIT-8C, które według cytowanego przepisu mają zastosowanie także do PIT-ów składanych za rok 2018.

PIT-8C – nowe zasady

PIT-8C jest obecnie informacją o wartości dochodów z kapitałów pieniężnych; chodzi o dochody z giełdy, o dochody ze zbycia udziałów i praw, jak też o dochody z objęcia udziałów (akcji) w spółkach, spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część (część D informacji PIT-8C). Dodatkowo, składający PIT-8C jest obowiązany wykazać w części E informacje o wysokości przychodów niewykazywanych w części poprzedniej, tj. o przychodach z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, „tylko, co do których nie jest w stanie określić czy podlegają czy nie opodatkowaniu na podstawie art. 19 ustawy z dnia 12 listopada 2003r. (DzU poz. 195, ze zm.)”.

Obecna nazwa PIT-8C to informacja o niektórych dochodach z kapitałów pieniężnych, sporządzana na podstawie art. 39 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

PIT-8C przekazuje się do końca stycznia do urzędu skarbowego po roku podatkowym, a do końca lutego roku następującego po roku podatkowym – przekazuje również podatnikowi. PIT-8C przekazuje się do urzędu skarbowego w formie elektronicznej (podstawowa forma), natomiast egzemplarz PIT-8C przekazywany podatnikowi, może mieć formę zarówno elektroniczną, jak i postać wydruku (może to być e-mail).

PIT-11 – jakie obowiązują nowe zasady?

PIT -11 stanowi za rok 2018 obecnie informację o przychodach z innych źródeł oraz o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy, sporządzaną w związku z przepisami art. 35 ust. 10, art. 39 ust. 1, art. 42 ust. 2 pkt 1, art. 42a ust. 1, art. 42e ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Składający PIT-11 to płatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych, a także niebędący płatnikami: rolnicy, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej. Zakres informacji PIT-11 obejmuje dochody podatników, osób fizycznych, w tym umów o dzieło, umów zlecenia, z praw autorskich, oraz innych źródeł.

O jakie „inne źródła” chodzi? 

Przypomnijmy: w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (UPDOF) wymienione zostały różne źródła przychodów podatników – osób fizycznych, w tym pochodzące z tzw. innych źródeł, które z powodu braku ich ustawowej definicji wyjaśnia orzecznictwo i interpretacje podatkowe.

Wyjaśnienie zakresu tego pojęcia i stosowania tego przepisu odnajdziemy w art. 20 ust. 1 UPDOF, który do „przychodów z innych źródeł” zalicza różne wypłaty dokonywane na rzecz osób fizycznych, stanowiące dla nich przysporzenie korzyści ekonomicznych, w tym nieznajdujące pokrycia w innych źródłach.

Przykład:

1. Zwrot uzyskanej bez podstawy prawnej majątkowej korzyści na podstawie art. 405 KC (bezpodstawne wzbogacenie) nie stanowi po stronie osoby otrzymującej ten zwrot przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 11 ust. 1 oraz art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.^[1]

2. Zwrot środków za lokal sprzedany przez spółdzielnię na przetargu jest dla byłego jej członka przychodem z innych źródeł.^[2]

3. Do przychodów z innych źródeł takie przysporzenia ekonomiczne, jak:

• • umorzenie należności głównej lub odsetkowej, dłużnikowi – osobie fizycznej, w tym właścicielowi lokalu,
  • inne świadczenia związane z uznaniem kwotami bądź świadczenia nieodpłatne dokonane na rzecz osoby fizycznej.

4. Wynagrodzenie członka zarządu wspólnoty jest w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 UPDOF przychodem z innych źródeł, co wywołuje również skutki dla wspólnoty mieszkaniowej w związku z art. 42a UPDOF.

Często osoby fizyczne, które uzyskały jakieś przysporzenia mogą sobie nie zdawać sprawy z tego, że uzyskały korzyść podatkową, czyli przychód innych źródeł.

Interesujące w tej sprawie orzeczenie wydał WSA we Wrocławiu (w wyroku z dnia 28 lutego 2018 r., I SA/Wr 1223/17), które wyjaśnia, że dłużnik usatysfakcjonowany z sytuacji, gdy jego zobowiązanie wobec wierzyciela uległo przedawnieniu, jednak uzyskuje korzyść podatkową w związku z przepisami art. 9 ust. 1 pkt 9 i art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W wyroku wrocławskiego sądu wyjaśniono:

1. Użyte w art. 20 ust. 1 UPDOF sformułowanie „w szczególności” świadczy o tym, że katalog przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty, co powoduje, że do tej kategorii przychodów można zaliczyć również inne przychody niż te, których przykłady wymienione zostały w niniejszym przepisie.

2. Przychód o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 UPDOF, w przypadku przedawnienia zobowiązania powstaje z momentem upływu terminu przedawnienia. Nie sposób w tym zakresie poszukiwać innej chwili powstania przychodu niż ta, która wynika z obowiązujących przepisów prawa (termin przedawnienia). Przedawnione zobowiązanie staje się bowiem zobowiązaniem naturalnym, którego wierzyciel nie będzie mógł wyegzekwować pod przymusem.

3. Upływ terminu przedawnienia eliminuje po stronie dłużnika obowiązek wykonania świadczenia wzajemnego. Podstawą powstania przychodu jest zatem brak konieczności świadczenia na rzecz wierzyciela w związku z upływem czasu, skutkującym przedawnieniem zobowiązania.

4. Okoliczność, iż dłużnik po upływie terminu przedawnienia może dobrowolnie wykonać przedawnione zobowiązanie, nie ma znaczenia dla oceny, czy ta przedawniona należność stanowi przychód. Nie ma również znaczenia, że korzyść dłużnika nie ma charakteru trwałego, gdyż po przedawnieniu zobowiązania, może je dobrowolnie wykonać. Przedmiotową korzyść ocenia się według kryteriów ustawy podatkowej, a nie według przepisów Kodeksu cywilnego.

5. Jeżeli zaś chodzi o porównanie sytuacji dłużnika, któremu dług został umorzony z sytuacją dłużnika, którego dług uległ przedawnieniu to należy wskazać, że ich sytuacja jest tożsama. W obydwu przypadkach, po stronie dłużnika brak jest obowiązku uregulowania należności.

Obecnie, informacje o takich m.in. przychodach/dochodach podatników – osób fizycznych muszą być ujęte w PIT-11, ponieważ zakres jego został rozszerzony o treść zawartą do tej pory w informacji PIT-8C; tym samym PIT-11 stał się obecnie kompleksową informacją podatkową zawierającą dane o:

• przychodach, które wypłacane są przez płatników, czyli osoby odpowiedzialne za obliczenie, pobór i wpłatę zaliczek na podatek oraz
• przychodach wypłacanych przez inne podmioty, które nie pełnią roli płatników a jedynie przekazują wynagrodzenie; chodzi o osoby fizyczne, prawne i jednostki niemające osobowości prawnej, prowadzące działalność gospodarczą, które wypłat dokonują bez pomniejszania wynagrodzenia o zaliczki na podatek.

PIT-11 przekazuje się do urzędu skarbowego w terminie do końca stycznia w formie elektronicznej (podstawowa forma); egzemplarz przekazywany podatnikowi może mieć formę zarówno elektroniczną, jak i postać wydruku (może to być e-mail) przekazywaną w terminie do końca lutego.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

^[1] por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 2 marca 2017 r., II FSK 164/15
^[2] wyrok WSA w Gliwicach z 5 lipca 2016 r., I SA/Gl 64/16