Maksymalna wysokość kary umownej nie musi być wyrażona w kwocie pieniężnej; wystarczy, że można ją oznaczyć na podstawie umowy i w świetle okoliczności sprawy – stanowi uchwała Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2021 roku, sygn. III CZP 26/21.
Jak wyjaśnił to Sąd Najwyższy1), sprawy o uchylenie uchwał wspólnot mieszkaniowych toczące się na podstawie art. 25 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali2) są sprawami o prawa majątkowe,...
Jak wyjaśnił to Sąd Najwyższy1), sprawy o uchylenie uchwał wspólnot mieszkaniowych toczące się na podstawie art. 25 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali2) są sprawami o prawa majątkowe, jeżeli przedmiot uchwały dotyczy interesów majątkowych właściciela lokalu. Sprawa dotycząca zaskarżenia uchwały wspólnoty mieszkaniowej, która odnosi się do zobowiązań finansowych jej członków (co do przyjęcia planu finansowego i wysokości zaliczek), jest sprawą o prawo majątkowe.
Jak wyjaśnił NSA1), jeżeli wykonane w ramach przebudowy lokalu mieszkalnego, położonego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym roboty budowlane dotyczyły ściany nośnej, będącej jednym z elementów konstrukcyjnych...
Jak wyjaśnił NSA1), jeżeli wykonane w ramach przebudowy lokalu mieszkalnego, położonego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym roboty budowlane dotyczyły ściany nośnej, będącej jednym z elementów konstrukcyjnych obiektu, wchodzącego w skład nieruchomości wspólnej, na wykonanie tych robót inwestorzy powinni posiadać zgodę pozostałych członków wspólnoty, wyrażoną w obowiązujący przez przepisy prawa sposób.
Zamurowane okno, wyburzona ściana nośna, samowolnie dobudowana antresola, przebudowany układ ścian bez jednego podpisu na wniosku, a na zewnątrz zastawiony parkingiem trawnik, betonowe ogrodzenie postawione...
Zamurowane okno, wyburzona ściana nośna, samowolnie dobudowana antresola, przebudowany układ ścian bez jednego podpisu na wniosku, a na zewnątrz zastawiony parkingiem trawnik, betonowe ogrodzenie postawione bez zgłoszenia, przerobiona klatka schodowa. Samowola budowlana w blokach mieszkalnych to zjawisko stare jak polskie budownictwo wielorodzinne.
Kara umowna jest instytucją prawa zobowiązań chętnie wprowadzaną do umów cywilnoprawnych, która również ma istotne znaczenie w działalności spółdzielni mieszkaniowych oraz wspólnot mieszkaniowych. Dlatego konieczne jest przedstawienie aktualnej linii orzeczniczej w tym zakresie. Regulacja ta unormowana została dwoma przepisami Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny, tj. w art. 483 i art. 484.
Jak stanowią wskazane podstawy prawne, kara umowna może zostać zastrzeżona celem naprawienia szkody spowodowanej niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania o charakterze niepieniężnym poprzez obowiązek zapłaty, określonej wolą stron sumy pieniężnej. Tak kształtowana forma odszkodowania należna jest wierzycielowi w zastrzeżonej wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody.
Należy pamiętać, że wprowadzenie do umowy kary umownej bez zastrzeżenia możliwości dochodzenia odszkodowania ponad jej wysokość, pozbawia stronę tego uprawnienia. Kodeks cywilny wprowadza także uprawnienie do miarkowania kary umownej poprzez żądanie dłużnika do zmniejszenia jej wysokości w KC (art. 484 § 2).
Klauzula kary umownej
W praktyce kara umowna zastrzegana zostaje w trojaki sposób:
poprzez bezpośrednie jej wskazanie jako oznaczonej kwoty, np. określając ją na kwotę 10 000 PLN;
poprzez wskazanie % od określonej w umowie wysokości zobowiązania pieniężnego – np. wprowadzając karę umowną w wysokości 0,5% wynagrodzenia ustalonego za wykonanie umowy na wypadek niewykonania umowy w wyznaczonym terminie;
poprzez wskazanie % od określonej w umowie wysokości zobowiązania pieniężnego za każdy dzień zwłoki – np. wprowadzając karę umowną w wysokości 0,1% wynagrodzenia ustalonego za wykonanie umowy za każdy dzień zwłoki.
Podstawę wskazanych wątpliwości przedstawia trzeci z opisanych sposobów określania wysokości kary, przy jednoczesnym braku zapisów ustalających górną granicę jej naliczania. Strony sporu prezentują bądź stanowisko uznające takie zapisy za nieważne, bądź uznają ważność tej konstrukcji jako zgodną z zasadą swobody stron w kształtowaniu zobowiązania umownego. Na przestrzeni lat zgromadzone zostało bogate orzecznictwo uznające słuszność każdego z opisanych stanowisk.
Zwolennicy nieważności tak konstruowanych zapisów umownych na potwierdzenie słuszności swojego poglądu prezentują uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2015 roku, sygn. akt IV CSK 687/14, w którym Sąd uznał, iż „nie określenie w umowie końcowego terminu naliczania kar umownych ani ich kwoty maksymalnej, prowadzi do obciążenia zobowiązanego tym świadczeniem w nieokreślonym czasie, a więc w istocie tworzy zobowiązanie wieczne, niekończące się. Takie ukształtowanie zobowiązania zapłaty kary umownej, nie spełnia należącego do jego istoty wynikającego z art. 483 § 1 KC wymagania określenia sumy pieniężnej podlegającej zapłacie w związku z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania pieniężnego. Wymóg ten jest spełniony, gdy strony z góry określają wysokość kary umownej albo gdy w treści umowy wskazują podstawy do definitywnego określenia jej wysokości.” Podobne stanowisko wyraził Sąd Okręgowy w Siedlcach w wyroku z dnia 22 października 2020 roku, sygn. akt I C 679/19, podając: „Sąd doszedł do przekonania, że aby zastrzeżenie takiej kary umownej uznać za skuteczne, strony winny określić w umowie maksymalną wysokość kary umownej, bądź też termin, do którego najpóźniej może ona być naliczana.”
Pod rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego poddanych zostało w roku 2021 kilka sporów związanych z określeniem sumy kary umownej. Zapadłe orzeczenia aprobują przeciwne stanowisko do przedstawionego powyżej, uznając ważność klauzuli kary umownej nawet mimo braku wskazania jej górnej granicy. Sąd Najwyższy zdaje się przychylać ku pozostawieniu stronom dużej swobody ustalania tych zapisów zobowiązań umownych. Za konieczne uznawane jest przy tym wprowadzenie w umowie niespornego i jednoznacznego miernika wyliczenia ostatecznej kwoty pieniężnej, oznaczonej tak, aby przy spełnieniu przesłanki do naliczenia kary wymagane było wyłącznie podjęcie działań arytmetycznych do jej wyliczenia (za wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2019 roku, sygn. akt I CSK 280/18).
Swoboda w ustalaniu kary umownej
Zgodnie ze wskazaną argumentacją orzekł Sąd Najwyższy w wyroku z 20 maja 2021 roku (sygn. akt IV CSKP 58/21), wskazując, że strony przy oznaczeniu sumy stanowiącej karę umowną korzystają na podstawie art. 353¹ Kodeksu cywilnego ze swobody. Sąd podał w uzasadnieniu, iż „dopuszczalne jest zastrzeganie kar umownych za zwłokę w spełnieniu świadczenia niepieniężnego w postaci ułamka (procentu) wartości świadczenia za każdą jednostkę czasu zwłoki, bez określenia z góry maksymalnej kwoty takiej kary umownej”.
Powyższą problematyką zajmował się także Sąd Najwyższy w sprawach o sygn. akt III CZP 16/21 i III CZP 26/21, wydając w obu uchwały dnia 9 grudnia 2021 roku. W pierwszej z przywołanych uchwał Sąd wskazał, że „Dopuszczalne jest zastrzeżenie kary umownej za zwłokę w wykonaniu zobowiązania w postaci określonego procentu ustalonego wynagrodzenia umownego za każdy dzień zwłoki”. W tezie drugiej uchwały Sąd Najwyższy uznał, iż „Dopuszczalne jest zastrzeżenie kary umownej na wypadek niewykonania albo nienależytego wykonania przez wierzyciela czynności, bez której świadczenie dłużnika w umowie o roboty budowlane nie może być spełnione. Maksymalna wysokość kary umownej nie musi być wyrażona w kwocie pieniężnej; wystarczy, ją oznaczyć na podstawie umowy i w świetle okoliczności sprawy”.
Na przykładzie powyższego przeglądu orzecznictwa widoczna jest panująca w nim rozbieżność. Wyraźnie rysuje się jednak rosnąca w ostatnim czasie przewaga stanowiska za ważnością kar umownych zastrzeganych bez określenia końcowego terminu naliczenia kary bądź bez wskazania wprost jej maksymalnej kwoty. Dokonanie szczegółowej analizy w tym przedmiocie powinno poprzedzać wstąpienie w stosunek umowny. Poprawne skonstruowanie klauzuli kary umownej może uchronić przed długotrwałym sporem sądowym.
Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2021 roku (sygn. III CZP 26/21)
Przeniesienie istniejącego już na działce przyłącza gazowego w inne miejsce na tej samej działce należy uznać za jego przebudowę. Przeniesienie takie nie może być natomiast uznane za budowę obiektu budowlanego,...
Przeniesienie istniejącego już na działce przyłącza gazowego w inne miejsce na tej samej działce należy uznać za jego przebudowę. Przeniesienie takie nie może być natomiast uznane za budowę obiektu budowlanego, ponieważ nie jest to wykonywanie nowego obiektu, który wcześniej nie istniał, jak również nie jest to odbudowa, rozbudowa, czy też nadbudowa takiego obiektu – orzekł Naczelny Sąd Administracyjny.
18 października 2023 roku Trybunał Konstytucyjny ogłosi orzeczenie w sprawie skargi konstytucyjnej dotyczącej naliczania podatku od nieruchomości za garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności.
18 października 2023 roku Trybunał Konstytucyjny ogłosi orzeczenie w sprawie skargi konstytucyjnej dotyczącej naliczania podatku od nieruchomości za garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności.
Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyroki, na mocy których trzy stołeczne budynki: Kino Relax, gmach dawnej cenzury przy ul. Mysiej 3 oraz willa przy ul. Pogonowskiego 10 na Żoliborzu, muszą zostać usunięte...
Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyroki, na mocy których trzy stołeczne budynki: Kino Relax, gmach dawnej cenzury przy ul. Mysiej 3 oraz willa przy ul. Pogonowskiego 10 na Żoliborzu, muszą zostać usunięte z gminnej ewidencji zabytków (GEZ) – poinformował stołeczny konserwator zabytków i zaapelował o pilną zmianę przepisów.
Jak wyjaśnił to NSA, przepisy art. 2 ust. 1a i art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, odnoszące się do zagadnienia samodzielności lokalu, należy odczytywać łącznie. Jedynie lokale, które spełniają łącznie...
Jak wyjaśnił to NSA, przepisy art. 2 ust. 1a i art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, odnoszące się do zagadnienia samodzielności lokalu, należy odczytywać łącznie. Jedynie lokale, które spełniają łącznie określone w obu tych przepisach przesłanki, mogą zostać uznane za lokale samodzielne.
Nakaz rozbiórki części obiektu jest dopuszczalny, jeśli część ta jest na tyle samodzielna, że może być rozebrana bez istotnej ingerencji w część pozostałą – orzekł Naczelny Sąd Administracyjny.
Nakaz rozbiórki części obiektu jest dopuszczalny, jeśli część ta jest na tyle samodzielna, że może być rozebrana bez istotnej ingerencji w część pozostałą – orzekł Naczelny Sąd Administracyjny.
Dla wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu koniecznie jest zweryfikowanie nie tylko, czy dany lokal spełnia warunki samodzielnego lokalu w znaczeniu technicznym i funkcjonalnym, ale także w sensie...
Dla wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu koniecznie jest zweryfikowanie nie tylko, czy dany lokal spełnia warunki samodzielnego lokalu w znaczeniu technicznym i funkcjonalnym, ale także w sensie prawnym. Jeżeli prezydent miasta ustalił, że wskazane przez inwestora pomieszczenia jako lokale użytkowe, w pozwoleniu na budowę i zatwierdzonym projekcie budowlanym nie miały charakteru samodzielnego i traktowane były jako komórki przynależne do konkretnych lokali mieszkalnych, to prawidłowo odmówił...
W przypadku, gdy inwestor dokonał zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych dla inwestycji, która wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a organ administracji architektoniczno-budowlanej...
W przypadku, gdy inwestor dokonał zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych dla inwestycji, która wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a organ administracji architektoniczno-budowlanej wadliwie nie wniósł sprzeciwu, obowiązkiem organu nadzoru budowlanego jest wszczęcie postępowania legalizacyjnego. Organ nadzoru budowlanego powinien podjąć w takiej sytuacji postępowanie w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ponieważ brak sprzeciwu nie legalizuje inwestycji,...
Obciążenie sąsiedniej nieruchomości służebnością drogi koniecznej jest wyłączone, jeśli można nieruchomość władnącą połączyć z drogą publiczną po ewentualnym wybudowaniu np. zjazdu z nieruchomości na drogę...
Obciążenie sąsiedniej nieruchomości służebnością drogi koniecznej jest wyłączone, jeśli można nieruchomość władnącą połączyć z drogą publiczną po ewentualnym wybudowaniu np. zjazdu z nieruchomości na drogę publiczną. W sytuacji, gdy dostęp do drogi publicznej nie jest odpowiedni, zainteresowani właściciele nieruchomości powinni najpierw podjąć działania zmierzające do jego zapewnienia, zamiast żądać od razu obciążenia nieruchomości sąsiedniej, chyba, że uczynienie dostępu do drogi publicznej jest...
Jeżeli spadkobierca obejmuje w drodze dziedziczenia wszelkie prawa i obowiązki związane z ulgą mieszkaniową, to – zgodnie z art. 97 §1 Ordynacji podatkowej – przysługują mu te same prawa i obowiązki, jakie...
Jeżeli spadkobierca obejmuje w drodze dziedziczenia wszelkie prawa i obowiązki związane z ulgą mieszkaniową, to – zgodnie z art. 97 §1 Ordynacji podatkowej – przysługują mu te same prawa i obowiązki, jakie przysługiwały spadkodawcy. Nie oznacza to jednak, że spadkodawca musiał skonkretyzować swój zamiar i ponieść już jakieś nakłady na nową nieruchomość. Stawianie takiego warunku uzależniałoby nabycie prawa do ulgi od sytuacji losowej – orzekł Naczelny Sąd Administracyjny.
Jak wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny, fakt podnajęcia lokalu wynajętego pierwotnie od spółdzielni mieszkaniowej dla potrzeb prowadzenia w tym lokalu usług gastronomicznych, w celu ustawienia automatów...
Jak wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny, fakt podnajęcia lokalu wynajętego pierwotnie od spółdzielni mieszkaniowej dla potrzeb prowadzenia w tym lokalu usług gastronomicznych, w celu ustawienia automatów do gier, nie powoduje przeniesienia odpowiedzialności wynikającej z tego tytułu z najemcy głównego na inny podmiot.
14 grudnia 2023 roku TSUE orzekł, że bieg przedawnienia nie może rozpoczynać się dopiero od dnia, w którym umowa kredytowa staje się trwale bezskuteczna.
14 grudnia 2023 roku TSUE orzekł, że bieg przedawnienia nie może rozpoczynać się dopiero od dnia, w którym umowa kredytowa staje się trwale bezskuteczna.
Realizacja inwestycji przesyłowej celu publicznego lub przewidzianej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i związana z tym wycinka drzew lub krzewów może nastąpić bez zgody właściciela nieruchomości...
Realizacja inwestycji przesyłowej celu publicznego lub przewidzianej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i związana z tym wycinka drzew lub krzewów może nastąpić bez zgody właściciela nieruchomości po uzyskaniu zezwolenia starosty. Natomiast wycinka drzew już po zrealizowaniu tego rodzaju inwestycji przesyłowej, w sytuacji, gdy drzewa lub krzewy zagrażają funkcjonowaniu urządzeń, może nastąpić na podstawie wniosku właściciela urządzeń (bez zgody właściciela nieruchomości), ale już...
Podział mieszkania po rozwodzie wywołuje wiele emocji. Jak podzielić mieszkanie z kredytem? Czy jeden z małżonków może spłacić drugiego? Co z nieruchomością kupioną za gotówkę?
Podział mieszkania po rozwodzie wywołuje wiele emocji. Jak podzielić mieszkanie z kredytem? Czy jeden z małżonków może spłacić drugiego? Co z nieruchomością kupioną za gotówkę?
Rzecznik Praw Obywatelskich zaskarżył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w którym sąd oddalił skargi spółdzielni mieszkaniowej na dwie uchwały rady miasta uzależniające wysokość opłaty za śmieci...
Rzecznik Praw Obywatelskich zaskarżył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w którym sąd oddalił skargi spółdzielni mieszkaniowej na dwie uchwały rady miasta uzależniające wysokość opłaty za śmieci od zużycia wody.
Nakaz zaniechania dalszych robót może być wydany, gdy nie ma możliwości doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych może być wydany w wypadku...
Nakaz zaniechania dalszych robót może być wydany, gdy nie ma możliwości doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych może być wydany w wypadku stwierdzenia, że doszło jedynie do wykonania robót początkowych, przygotowawczych. Wydanie decyzji o zaniechaniu dalszych robót bez weryfikacji, czy inwestor wywiązał się z nałożonego obowiązku, a co za tym idzie, czy stan zagrożenia został usunięty, stanowi rażące naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego...
Niemal w każdym budynku znajdują się lokale lepiej lub gorzej usytuowane z punktu widzenia rozmaitych walorów użytkowych i technicznych, w tym również z punktu widzenia kosztów ogrzewania. Nie upoważnia...
Niemal w każdym budynku znajdują się lokale lepiej lub gorzej usytuowane z punktu widzenia rozmaitych walorów użytkowych i technicznych, w tym również z punktu widzenia kosztów ogrzewania. Nie upoważnia to jednak ich właścicieli do żądania wyrównania im przez pozostałych współwłaścicieli kosztów, jakie w związku z tym ponoszą w drodze uchwał wspólnoty mieszkaniowe – wynika z wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach.
Inwestor, w stosunku do którego nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, jest obowiązany zawiadomić – zgodnie z właściwością wynikającą z przepisów szczególnych – m.in....
Inwestor, w stosunku do którego nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, jest obowiązany zawiadomić – zgodnie z właściwością wynikającą z przepisów szczególnych – m.in. organ Państwowej Straży Pożarnej (PSP) o zakończeniu budowy obiektu budowlanego i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania. Natomiast obowiązkiem organu jest zajęcie stanowiska w sprawie zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym – orzekł Naczelny Sąd Administracyjny.
Uchwała właścicieli lokali powinna mieć jak najbardziej precyzyjną treść, tak by właściciele mieli zapewnione realne prawo do kontroli prawidłowości jej wykonania, ale wymóg ten należy odnosić do okoliczności...
Uchwała właścicieli lokali powinna mieć jak najbardziej precyzyjną treść, tak by właściciele mieli zapewnione realne prawo do kontroli prawidłowości jej wykonania, ale wymóg ten należy odnosić do okoliczności konkretnej sprawy, podlegającej analizie z punktu widzenia zasad prawidłowego zarządzania nieruchomością i interesów właścicieli. Niedopełnienie obowiązku doprecyzowania czynności powoduje, że sens i istota zgody stają się jedynie iluzoryczne – wynika z wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie.
Tylko legalnie istniejący budynek może być kontrolowany pod względem prawidłowego realizowania obowiązków z zakresu utrzymania obiektu budowlanego w odpowiednim stanie technicznym. Jeżeli budynek lub jego...
Tylko legalnie istniejący budynek może być kontrolowany pod względem prawidłowego realizowania obowiązków z zakresu utrzymania obiektu budowlanego w odpowiednim stanie technicznym. Jeżeli budynek lub jego część zostały wybudowane w warunkach samowoli budowlanej, to w stosunku do tego budynku lub jego części powinny być zastosowane procedury legalizacyjne lub naprawcze przewidziane w przepisach Prawa budowlanego – orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
Przy ustalaniu kręgu stron postępowania o budowę na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego należy uwzględnić okoliczności związane z potencjalnym zagospodarowaniem i zabudową działek sąsiednich. W...
Przy ustalaniu kręgu stron postępowania o budowę na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego należy uwzględnić okoliczności związane z potencjalnym zagospodarowaniem i zabudową działek sąsiednich. W takich przypadkach zachodzi potrzeba dokonania wyważenia interesów inwestora i właścicieli działek sąsiednich, a co za tym idzie – uwzględnienia zarówno istniejącej na tych działkach zabudowy, jak i możliwości ich zabudowy w przyszłości – orzekł Naczelny Sąd Administracyjny.
Ściana oddzielenia przeciwpożarowego powinna zostać wykonana z materiałów niepalnych, wymóg ten dotyczy wszystkich elementów takiej ściany, w tym także jej ocieplenia. Oznacza to, że także ocieplenie ściany...
Ściana oddzielenia przeciwpożarowego powinna zostać wykonana z materiałów niepalnych, wymóg ten dotyczy wszystkich elementów takiej ściany, w tym także jej ocieplenia. Oznacza to, że także ocieplenie ściany oddzielenia przeciwpożarowego musi zostać wykonane z materiałów niepalnych. Styropian nie może zostać zaliczony do grupy materiałów niepalnych. O tym, które z materiałów budowlanych można zaliczyć do materiałów niepalnych, decydują regulacje zawarte w załączniku nr 3 do rozporządzenia w sprawie...
Co zrobić w sytuacji, gdy we wspólnocie mieszkaniowej inwestor robiący adaptację strychu kamienicy wykonuje zgodnie z przepisami klapę oddymiającą, która ma stanowić jednocześnie wyłaz dachowy. (Przed adaptacją...
Co zrobić w sytuacji, gdy we wspólnocie mieszkaniowej inwestor robiący adaptację strychu kamienicy wykonuje zgodnie z przepisami klapę oddymiającą, która ma stanowić jednocześnie wyłaz dachowy. (Przed adaptacją wyjście na dach znajdowało się właśnie na strychu). Nowe wyjście na dach znajduje się już na częściach wspólnych budynku, czyli na klatce schodowej, jednak inwestor – pomimo pism – nie chce zamontować na stałe drabiny umożliwiającej wyjście na dach. Obecnie wszelkie czynności wymagające wyjścia...
Elementy betonowe takie jak daszki i bloczki, zostały stworzone z myślą o budowie ogrodzeń. Nie jest to jednak ich jedyne zastosowanie. Z racji na swój wygląd i wymiary mogą one posłużyć jako elementy...
Elementy betonowe takie jak daszki i bloczki, zostały stworzone z myślą o budowie ogrodzeń. Nie jest to jednak ich jedyne zastosowanie. Z racji na swój wygląd i wymiary mogą one posłużyć jako elementy ozdobne ogrodu, czy też uzupełnienie samodzielnej konstrukcji. Mnogość pomysłów i aranżacji jest uzależniona jedynie od naszej wyobraźni. W tym artykule przedstawimy kilka nietypowych rozwiązań, które z łatwością można wykorzystać i odwzorować we własnym ogrodzie.
Jeżeli we wspólnocie mieszkaniowej są same mieszkania (brak lokali usługowych), a właścicielem czterech mieszkań jest gmina, to czy faktura wystawiana na gminę w zakresie mediów wlicza się do wyczerpania...
Jeżeli we wspólnocie mieszkaniowej są same mieszkania (brak lokali usługowych), a właścicielem czterech mieszkań jest gmina, to czy faktura wystawiana na gminę w zakresie mediów wlicza się do wyczerpania kwoty wolnej? Czy też nie wlicza się z uwagi, iż mieszkania są własnością gminy, która wykorzystuje je na cele mieszkaniowe? To samo dotyczy AMW oraz deweloperów, którzy mają mieszkania we wspólnocie mieszkaniowej i którym wystawiamy faktury na media i działalność statutową?
Produkując odzież, artykuły przemysłowe, czy nawet żywność, producenci zastanawiają się, kto ma być nabywcą, użytkownikiem produkowanego wyrobu. Czy przyszły nabywca odzieży jest wysoki, czy niski, szczupły...
Produkując odzież, artykuły przemysłowe, czy nawet żywność, producenci zastanawiają się, kto ma być nabywcą, użytkownikiem produkowanego wyrobu. Czy przyszły nabywca odzieży jest wysoki, czy niski, szczupły czy tęgi, nie mówiąc już o płci. Czy potencjalny nabywca samochodu to człowiek młody i pełen temperamentu, czy też człowiek dojrzały, mający rodzinę, czy może prowadzący przedsiębiorstwo, a samochód ma być używany również w celach gospodarczych. Czy konsument żywności ma preferencje dietetyczne,...
Ile kosztują kosze na śmieci? To pytanie zadaje sobie wiele osób urządzających dom, firmę czy ogród. I choć w pierwszej chwili można pomyśleć, że to tylko zwykły pojemnik na odpady, w praktyce wybór odpowiedniego...
Ile kosztują kosze na śmieci? To pytanie zadaje sobie wiele osób urządzających dom, firmę czy ogród. I choć w pierwszej chwili można pomyśleć, że to tylko zwykły pojemnik na odpady, w praktyce wybór odpowiedniego ma ogromne znaczenie. To, jakie kosze do segregacji śmieci wybierzesz, wpływa bowiem na wygodę ich codziennego użytkowania i możliwość utrzymania porządku w wybranej przestrzeni. Koszt ich zakupu zatem też może być zróżnicowany - zaczyna się od kilkudziesięciu złotych za małe pojemniki na...
Jeszcze kilka lat temu fotowoltaika na balkonie była ciekawostką techniczną i tematem dyskusji w wąskim kręgu entuzjastów energetyki odnawialnej. Dziś to zjawisko masowe i równie masowy problem dla zarządców...
Jeszcze kilka lat temu fotowoltaika na balkonie była ciekawostką techniczną i tematem dyskusji w wąskim kręgu entuzjastów energetyki odnawialnej. Dziś to zjawisko masowe i równie masowy problem dla zarządców nieruchomości. Mieszkańcy przychodzą z wnioskami, montują panele bez pytania o zgodę, a zarządca zostaje sam z pytaniem, na które każdy akt prawny daje inną odpowiedź i wątpliwości: czy mogę się na to zgodzić? Czy muszę? A może nie powinienem?
Zarządzanie nowoczesnym budynkiem wielorodzinnym to sztuka znajdowania balansu między komfortem mieszkańców, rosnącymi kosztami eksploatacji a zmieniającymi się wymogami prawnymi. Niniejszy e-book to kompleksowy...
Zarządzanie nowoczesnym budynkiem wielorodzinnym to sztuka znajdowania balansu między komfortem mieszkańców, rosnącymi kosztami eksploatacji a zmieniającymi się wymogami prawnymi. Niniejszy e-book to kompleksowy przewodnik dla zarządców, wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych, w którym zebraliśmy najważniejsze wyzwania dzisiejszego rynku nieruchomości. Od przejrzystości finansowej, przez bieżące utrzymanie...
Znaczna część domów w Polsce nadal jest nieocieplona lub niedostatecznie ocieplona. Takie budynki są narażone na bardzo szybkie wychładzanie się, a ich zapotrzebowanie na energię cieplną jest znacznie...
Znaczna część domów w Polsce nadal jest nieocieplona lub niedostatecznie ocieplona. Takie budynki są narażone na bardzo szybkie wychładzanie się, a ich zapotrzebowanie na energię cieplną jest znacznie wyższe niż w przypadku ocieplonych domów. Skutkuje to wysokimi rachunkami za ogrzewanie i znacznie większą emisją CO2 do atmosfery. Rozwiązaniem problemu może być termomodernizacja budynku. Aby poprawić sytuację w tym zakresie, rząd wprowadził m.in. program Czyste Powietrze. Dzięki niemu coraz więcej...
Klikacjąc "Zgoda" akceptujesz zapisywanie wszystkich danych na twoim urządzeniu. Kliknięcie "Odmowa" oznacza zapisywanie tylko danych niezbędnych do funkcjonowania strony. Administratorem danych jest Grupa Medium sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, ul. Karczewska 18. Dane są przetwarzane w celu zapewnienia funkcjonalności strony, analizy ruchu oraz dostosowania reklam. Masz prawo do wycofania zgody w dowolnym momencie. Dane przetwarzamy w celu realizxacji zamówienia (art. 6 ust. 1 lit. b RODO). Szczegółowe informacje o przetwarzaniu danych znajdziesz w
Polityce prywatności