Walka z barierami architektonicznymi – zwiększanie dostępności do budynków mieszkalnych

Pierwszym krokiem, od którego należy zacząć przygotowując się do poprawienia dostępności do budynków jest przeprowadzenie audytów architektonicznych, które pozwolą zidentyfikować istniejące na osiedlu przeszkody. Wiele budynków mieszkalnych, szczególnie tych starszych, nie zostało zaprojektowanych z myślą o osobach z niepełnosprawnościami. Schody, brak wind czy zbyt wąskie korytarze i drzwi to tylko niektóre z problemów, które należy rozwiązać. Dlatego tak ważne jest, aby deweloperzy i zarządcy nieruchomości podejmowali działania mające na celu modernizację i dostosowanie tych obiektów.

Również samorządy mają do odegrania kluczową rolę w tym procesie. Wprowadzenie regulacji prawnych, które obligują inwestorów do projektowania budynków zgodnie z zasadami dostępności, może przyczynić się do znacznej poprawy dostępności do budynków. Dofinansowania oraz ulgi podatkowe dla projektów uwzględniających potrzeby osób z niepełnosprawnościami to kolejne narzędzia, które mogą wspierać rozwój dostępnych osiedli.

Pierwszy krok do windy 

Warto wspomnieć o akcji pn. „Pierwszy krok do windy”, w ramach której zorganizowano szereg projektów, które miały na celu dostosowanie budynków do potrzeb osób o ograniczonej mobilności. Projekty te obejmowały m.in. instalację zewnętrznych wind hydraulicznych, a także modernizację przestrzeni wspólnych, takich jak wejścia, przedsionki czy korytarze. Kluczowym elementem tych działań jest analiza i dostosowanie budynków do współczesnych standardów dostępności, co w rezultacie ma podnieść komfort i jakość życia mieszkańców.

Uwięzieni we własnym domu 

Pamiętajmy, że starsze budynki do czterech pięter nie musiały być wyposażone w dźwigi osobowe. Stąd istnieje wiele nieruchomości, w których jedyną drogą prowadzącą na poszczególne piętra są schody. Podobnie w budynkach z wielkiej płyty, wzniesionych w latach 60. i 70., projektanci rzadko przewidywali instalację wind. Modernizacja takich budynków wymaga kreatywnego podejścia, jak np. wykorzystanie nieczynnych zsypów śmieciowych jako szybu dla nowoczesnych wind. Poprawa dostępności architektonicznej w takich budynkach jest kluczowa, aby umożliwić osobom starszym i niepełnosprawnym swobodne poruszanie się między piętrami.

Poprawa dostępności

Pierwszą barierą nie do pokonania dla osób z niepełnosprawnością lub trudnością w samodzielnym poruszaniu się, osób starszych, ale nie tylko – także osób z ciężkimi zakupami czy w przypadku transportu np. mebli, są schodki prowadzące do klatki schodowej. Często te kilka stopni jest barierą utrudniającą wyjście na spacer, nawet jeśli w budynku jest winda.

W takiej sytuacji, aby poprawić dostępność do budynku, rozwiązaniem będzie zastosowanie rampy czy podjazdu lub zamontowanie windy, która zatrzymuje się na poziomie terenu, umożliwiając dostęp do budynku bez konieczności pokonywania schodów.

Poprawa dostępności budynków: 
nie tylko windy

Adaptacja budynków do potrzeb osób o ograniczonej mobilności nie ogranicza się tylko do instalacji wind. Dostępność to także modernizacja istniejących urządzeń. Firmy dźwigowe oferują kompleksowe modernizacje wind, w tym instalację wind bez maszynowni, co pozwala na odzyskanie przestrzeni w istniejących budynkach. 

Aby poprawić dostępność, kluczowe jest również dostosowanie wejść do budynków, poszerzenie korytarzy, instalacja odpowiednich pochylni i przedsionków. Wprowadzenie kontrastowych oznaczeń na stopniach schodów, instalacja systemów automatycznego otwierania drzwi oraz montaż przegród i drzwi przeciwpożarowych to tylko niektóre z działań podejmowanych w celu usunięcia barier architektonicznych.

Tańsza alternatywa

W niektórych budynkach, gdzie z przyczyn konstrukcyjnych nie można zainstalować klasycznej windy, rozwiązaniem są podnośniki pionowe, które umożliwiają poruszanie się między piętrami osobom mającym trudności z przemieszczaniem się. Urządzenia te, mimo swoich mniejszych rozmiarów, nadal umożliwiają transport osób z niepełnosprawnościami oraz rodziców z wózkami dziecięcymi. Istnieją różne typy podnośników pionowych, w tym hydrauliczne, elektryczne i mechaniczne. Wybór odpowiedniego typu zależy od specyfiki miejsca, w którym ma być zainstalowany. Podnośniki są również bardziej przystępne cenowo, co czyni je idealnym rozwiązaniem dla budynków o ograniczonych możliwościach przestrzennych.

W przypadku podnośników pionowych kluczowe jest bezpieczeństwo, stąd wiele z nich jest wyposażonych w systemy awaryjne, takie jak hamulce, alarmy czy systemy kontroli przeciążenia.

Kolejnym rozwiązaniem są platformy schodowe, które umożliwiają osobom z ograniczoną mobilnością pokonywanie schodów. Urządzenia te mogą być zainstalowane na zewnątrz lub wewnątrz budynków. Istnieją różne typy platform schodowych, w tym platformy pionowe, które poruszają się w górę i w dół, oraz platformy nachylone, które poruszają się po schodach. Składają się z platformy, która porusza się wzdłuż torów zamontowanych wzdłuż schodów. I tu uwaga: platformy schodowe można dostosować do różnych rodzajów schodów, w tym schodów prostych, zakręconych czy spiralnych.

Innym rozwiązaniem, tym razem architektonicznym, są podjazdy i rampy. Są to konstrukcje stosowane na zewnątrz i wewnątrz budynków, które ułatwiają dostęp dla osób z ograniczoną mobilnością. Podjazdy muszą być odpowiednio zaprojektowane, aby spełniały normy dotyczące nachylenia i szerokości. Zazwyczaj nachylenie podjazdu nie powinno przekraczać 5%, aby było komfortowe i bezpieczne dla użytkowników.

Osiedle dla każdego

Podsumowując, walka z barierami architektonicznymi w budynkach mieszkalnych to obowiązek społeczny, także dotyczący m.in. zarządców, którzy doskonale znają lokalne wyzwania w zakresie dostępności, a także potrzeby mieszkańców. Zwiększenie dostępności to krok ku bardziej przyjaznej infrastrukturze i przestrzeni publicznej, w której, każdy ma prawo do pełnego uczestnictwa w życiu codziennym. Wspólnymi siłami możemy stworzyć przestrzeń, w której każdy, niezależnie od swoich możliwości, będzie mógł czuć się komfortowo i bezpiecznie.