Przeniesienie przyłącza gazowego na działce w inne miejsce

W sprawie rozpoznanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 czerwca 2023 r. (sygn. akt II OSK 2463/20), powiatowy inspektor nadzoru budowlanego umorzył postępowanie administracyjne, dotyczące zgodności z przepisami inwestycji polegającej na budowie przyłącza gazu do budynku handlowo-usługowego.

Wnioskodawca chciał wszczęcia postępowania w sprawie zgodności z przepisami budowy przez Polską Spółkę Gazownictwa sp. z o.o. przyłącza gazowego dla budynku handlowo-usługowego. Wskazywał, że roboty budowlane (instalacyjne) realizowane są niezgodnie z przepisami, bez zatwierdzonego projektu, bez nadzoru kierownika robót sanitarnych i inspektora nadzoru, bez oznakowania robót znakami bezpieczeństwa.

Przebudowa to nie budowa 

W ocenie inspekcji nadzoru budowlanego poruszane przez wnioskodawcę zastrzeżenia nie znalazły potwierdzenia w faktach. Zgodnie z §2 pkt 24 rozporządzenia ministra gospodarki z 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie, przyłączem gazowym jest odcinek od gazociągu zasilającego do kurka głównego, służący do przyłączenia instalacji gazowej, którego częścią może być zespół gazowy, w tym punkt gazowy lub stacja gazowa. Z konieczności uzyskania pozwolenia na budowę zwolniona jest budowa przyłączy elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych i telekomunikacyjnych (art. 29 ust. 1 pkt 23 Prawa budowlanego). Inwestorowi przysługuje możliwość wyboru procedury dotyczącej budowy przyłączy: może dokonać zgłoszenia właściwemu organowi na podstawie art. 30 Prawa budowlanego, może też skorzystać z wprowadzonego trybu realizacji, czyli bez zgłoszenia, przy zastosowaniu art. 29a Prawa budowlanego.

Zgodnie z 29a ust. 1 Prawa budowlanego budowa przyłączy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 23, wymaga sporządzenia planu sytuacyjnego na kopii mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

W ocenie powiatowego inspektora nadzoru budowlanego w omawianej sprawie nie doszło do budowy nowego przyłącza gazu do budynku (przyłącze już istniało), a jedynie do jego przebudowy, tj. przeniesienia skrzynki z gazomierzem w inne miejsce, które to roboty zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt. 2b Prawa budowlanego zostały zwolnione z obowiązku zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W związku z tym organ nadzoru budowlanego nie ma podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie wniosku skarżącego. Powiatowy inspektor nadzoru budowlanego stwierdził więc, że postępowanie w tej sprawie jest bezprzedmiotowe i urząd ma obowiązek, na podstawie art. 105 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego, umorzyć postępowanie administracyjne.

Skarżący odwołał się od decyzji organu pierwszej instancji, ale wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego utrzymał w mocy decyzję urzędu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że nie podziela poglądu skarżącego, że „usytuowanie przyłącza gazu w innym miejscu (przeniesienie skrzynki z gazomierzem w inne miejsce) to nie przebudowa, ale budowa nowego przyłącza”. Z przeprowadzonych w sprawie ustaleń wynika, że na terenie nieruchomości przyłącze gazowe już istniało, zatem nie może być mowy o jego budowie. Ustawodawca w żaden sposób nie wskazał w ustawie – Prawo budowlane, aby do dokonania przebudowy istniejącego przyłącza gazowego inwestor musiał uzyskać pozwolenie na budowę, a tym bardziej dokonać zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej.

Wnioskodawca odwołał się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który uznał skargę za uzasadnioną i uchylił decyzję o umorzeniu postępowania.

W ocenie sądu wnioskodawca ma rację, że przeniesienie przyłącza gazowego w inne miejsce nie mieści się w pojęciu przebudowy, lecz roboty takie należy zakwalifikować jako budowę. W orzecznictwie przyjmuje się, że wykonanie określonego obiektu budowlanego w znacznej części lub nawet w całości w innym miejscu, a następnie przeniesienie i usytuowanie w innym miejscu, nie może uzasadniać wniosku, że nie jest to budowa rozumiana jako wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu. W takim przypadku wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu polega na usytuowaniu obiektu w określonym miejscu z zamiarem korzystania z niego (tak orzekł np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 31 sierpnia 2005 r., sygn. akt OSK 1922/04 i z 14 kwietnia 2004 r., sygn. akt II OSK 104/04).

Nie było zmiany parametrów użytkowych

Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego złożył skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego. NSA uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i podkreślił, że zgodnie z art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego.

W ocenie NSA organy nadzoru budowlanego słusznie uznały, że przeniesienie istniejącego już na działce przyłącza gazowego w inne miejsce na tej samej działce należy uznać za jego przebudowę. Nie powodowało to zmiany charakterystycznych parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego już przyłącza gazowego. Przeniesienie takie nie może być uznane, jak stwierdził to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, za budowę obiektu budowlanego, ponieważ nie jest to wykonywanie nowego obiektu budowlanego, to jest obiektu, który wcześniej nie istniał, jak również nie jest to odbudowa, rozbudowa, czy też nadbudowa takiego obiektu.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego

z 28 czerwca 2023 r. (sygn. akt II OSK 2463/20)