#GorącaLinia – stawka podatku VAT

Odpowiedź eksperta:

O stawkach podatku VAT obniżonych do 8% mówią przepisy ustawy VAT, w tym w art. 41 ustaw VAT.  Ostatnia nowelizacja art. 41 ustawy nastąpiła z dniem 1 kwietnia 2020 r.

Stawka obniżona do 8% obejmuje tylko tzw. społeczne budownictwo mieszkaniowe [SPM], a nie dotyczy budynków niemieszkalnych i lokali niemieszkalnych. 

Według art. 41 ust. 12a ustawy VAT przez budownictwo objęte SPM rozumie się obiekty:

1. budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyłączeniem lokali użytkowych, 
2. lokale mieszkalne w budynkach niemieszkalnych sklasyfikowanych w PKOB w dziale 12,
3. obiekty sklasyfikowane w PKOB w klasie ex 1264 – wyłącznie budynki instytucji ochrony zdrowia świadczące usługi zakwaterowania z opieką lekarską i pielęgniarską, zwłaszcza dla ludzi starszych i niepełnosprawnych,
4. mikroinstalację, o której mowa w art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii, funkcjonalnie z nimi związaną.

Kiedy stawki obniżone nie mogą być stosowane?

Art. 41 ust. 12b ustawy VAT mówi, że do budownictwa objętego SPM [określonego w ust. 12a] nie zalicza się:

1. budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których powierzchnia użytkowa przekracza 300 m²;
2. lokali mieszkalnych, których powierzchnia użytkowa przekracza 150 m²

Jak stawki ustala się w wypadku przekroczenia limitów powierzchni?

W przypadku budownictwa mieszkaniowego o powierzchni przekraczającej ww. limity stawkę obniżoną podatku VAT stosuje się tylko do części podstawy opodatkowania odpowiadającej udziałowi powierzchni użytkowej kwalifikowanej do SPM w całkowitej powierzchni użytkowej, z zastrzeż. art. 41 ust. 12 pkt 2 ustawy.

Do jakich robót stosuje się stawkę obniżoną?

Stawkę obniżoną podatku VAT stosuje się głównie do robót budowlanych, tj. do dostawy, budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji, przebudowy ale także do robót konserwacyjnych dotyczących obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym.

W znowelizowanej ustawie doprecyzowano, że w przypadku robót konserwacyjnych chodzi tylko o obiekty budownictwa mieszkaniowego lub ich części, ale z wyłączeniem lokali użytkowych; chodzi także o lokale mieszkalne w budynkach niemieszkalnych sklasyfikowanych w PKOB w dziale 12, o ile roboty te nie są objęte już taką stawką.

Cytowane przepisy o obniżonej stawce podatku VAT używają pojęć m.in. budowa, remont, przebudowa, i dlatego powstaje pytanie, czy w tym zakresie odniesienie mają odpowiednie przepisy art. 3 pr. bud. definiujące budowę, przebudowę, remonty, itp.

Kwestię tę w aspekcie ustawy VAT zinterpretowano m.in. w piśmie KIS z dnia 31 stycznia 2020 r., 0113-KDIPT1-1.4012.744.2019.2.MG, w którym wyjaśniono, że w myśl art. 41 ust. 12 ustawy VAT – obniżoną stawkę podatku VAT stosuje się do dostawy, budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji lub przebudowy obiektów budowlanych lub ich części zaliczanych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym. W tym zakresie istotne znaczenie mają definicje budynków mieszkalnych i niemieszkalnych określone w PKOB [Polska Klasyfikacja Obiektów Budowlanych]. 

KIS przypomniał, że do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym, nie zalicza się jednak:

1. budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których powierzchnia użytkowa przekracza 300 m²,
2. lokali mieszkalnych, których powierzchnia użytkowa przekracza 150 m²

W przypadku budownictwa mieszkaniowego o powierzchni przekraczającej ww. limity obniżoną stawkę podatku VAT stosuje się tylko do części podstawy opodatkowania odpowiadającej udziałowi powierzchni użytkowej budynku zakwalifikowanej do budownictwa objętego SPM – w jego całkowitej powierzchni użytkowej [art. 41 ust. 12c ustawy VAT]. Na mocy art. 2 pkt 12 ustawy VAT przez obiekty budownictwa mieszkaniowego rozumie się budynki mieszkalne stałego zamieszkania sklasyfikowane w PKOB w dziale 11.

KIS wyjaśnił także, że ustawa VAT nie odesłała w tej materii do stosowania definicji zawartych w innych ustawach, w szczególności w Prawie budowlanym. Dlatego należy przyjąć, że czynności wymienione w art. 41 ust. 12 ustawy VAT, w tym pojęcie remontu i budowy, zostały wprowadzone do tej ustawy w rozumieniu przyjętym w języku powszechnym.

Budowa, remont, modernizacja, termomodernizacja i przebudowa powinny zatem dotyczyć elementów konstrukcyjnych obiektów lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym, aby mogły korzystać z preferencyjnej stawki podatku na podstawie art. 41 ust. 12 ustawy VAT.

Wobec tego warunkiem zastosowania 8% stawki VAT jest spełnienie dwóch przesłanek określonych w ustawie VAT. Po pierwsze, zakres wykonywanych czynności musi dotyczyć budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji lub przebudowy budynków lub ich części. Po drugie, budynki lub ich części, których dotyczą ww. czynności, muszą być zaliczane do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym. Niespełnienie chociażby jednej z ww. przesłanek powoduje, że transakcja nie może korzystać z preferencyjnej (8%) stawki podatku.

Zatem, jeśli roboty budowlane wykonywane są w budynku mieszkalnym objętym SPM, i te roboty mieszczą się w ramach czynności wymienionych w art. 41 ust. 12 ustawy VAT, to podlegają one opodatkowaniu preferencyjną stawką podatku w wysokości 8%.

Opodatkowanie miejsc postojowych w garażach wielostanowiskowych 

Miejsca postojowe w garażu wielostanowiskowym, jako odrębny, samoistny przedmiot własności nie wyczerpują dyspozycji przepisu art. 41 ust. 12a u.p.t.u. przez co zastosowanie powinna znaleźć stawka 23%. Decydujące znaczenie ma tu okoliczność, że przedmiotowe garaże, zostały wyodrębnione prawnie i nie stanowią wraz z odpowiadającymi im lokalami mieszkalnymi nierozerwalnej całości, przez co właściwość lokalu mieszkalnego, od której uzależnione jest stosowanie preferencyjnej stawki podatku nie rozciąga się na garaże. Por.: wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 października 2014 r., I SA/Gd 1011/14, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 24 października 2018 r., I SA/Bk 569/18.

Obniżona stawka podatku od towarów i usług nie może mieć zastosowania do robót dotyczących obiektów budownictwa mieszkaniowego wykonywanych poza budynkiem niezależnie od tego, czy odrębne budynki lub infrastruktura są funkcjonalnie z budynkiem mieszkaniowym powiązane i czy mogą być przedmiotem odrębnej czynności prawnej. Gdy garaże wzniesione zostały poza bryłą budynku, nie ma podstaw do zastosowania preferencyjnej stawki podatkowej –  wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 maja 2017 r., I SA/Po 1091/16. 

Jaka stawka podatku VAT dla budowy pergoli?

Kwestię tę wyjaśnił w piśmie z dnia 28 stycznia 2020 r., 0113-KDIPT1-1.4012.769.2019.2.ŻR, Dyrektor KIS stwierdzając:

Po pierwsze, 

 czynności związane z montażem pergoli przyściennej są w istocie zaopatrywaniem obiektu budownictwa mieszkaniowego w elementy wyposażenia i nie powodują one  obciążenia w sposób istotny elementów konstrukcyjnych budynku. 

Po drugie, 

 zamontowana pergola przyścienna nie staje się integralną częścią budynku, gdyż jako wyposażenie budynku może być w każdym czasie zdemontowana lub wymieniona. Ponadto trwałe połączenie pergoli przyściennej z konstrukcją budynku powinno oznaczać, że ich demontaż jest faktycznie niemożliwy bez znaczącego zniszczenia montowanej części i budynku. 

Po trzecie, 

 nawet jeżeli zamontowana pergola przyścienna spełniałaby przede wszystkim funkcję przeciwsłoneczną czy przeciwdeszczową (a więc zwiększa jego użyteczność i funkcjonalność), to nie można by z tego wyciągać wniosku, że dochodzi do zmiany parametrów tego budynku.

Po czwarte,

w związku z powyższym, biorąc pod uwagę charakter robót związanych z montażem pergoli przyściennej, niewskazujący na trwałe połączenie montowanych elementów z konstrukcją obiektu budowlanego, a także fakt, że wskutek jej montażu nie dochodzi do zmiany parametrów użytkowych lub technicznych budynku, nie ma podstaw do zastosowania stawki podatku w wysokości 8% w oparciu o art. 41 ust. 12 ustawy VAT. 

Wniosek końcowy interpretacji KIS – świadczone usługi dostawy i montażu pergoli przyściennej, podlegają opodatkowaniu stawką podstawową, w wysokości 23%, zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy VAT.

Per analogiam w wyroku WSA w Olsztynie z dnia 10 października 2019 r., I SA/Ol 508/19, którym orzeczono: "Instalacja pergoli nie stanowi modernizacji w rozumieniu przepisów u.p.t.u. W konsekwencji instalacja pergol podlega opodatkowaniu podstawową stawką podatku od towarów i usług".

Czy dostawa lokalu mieszkalnego z udziałem w nieruchomości wspólnej podlega opodatkowaniu stawką obniżoną podatku VAT?

"Jeżeli w ramach jednej nieruchomości następuje sprzedaż na odrębną własność lokalu mieszkalnego wraz z prawem udziału w gruncie, na którym posadowiony jest budynek, udziałem w nieruchomości wspólnej oraz udziałem w infrastrukturze towarzyszącej, to sprzedaż ta ma charakter jednej transakcji i podlega jednej stawce podatku od towarów i usług właściwej dla lokalu mieszkalnego.

Zatem dla ustalenia właściwej stawki podatku VAT dla zbycia lokalu mieszkalnego wraz z udziałem w gruncie, udziałem w nieruchomości wspólnej oraz udziałem w infrastrukturze towarzyszącej wskazanej w opisie sprawy, wymagana jest analiza okoliczności, w których dochodzić będzie do tego zbycia.

Istotne znaczenie dla ustalenia właściwej stawki VAT ma sposób sprzedaży prawa do korzystania ze składników infrastruktury i przynależność ich do lokalu mieszkalnego. Analizie poddać należy okoliczność, czy dany udział w gruncie, jak również składniki infrastruktury towarzyszącej oraz nieruchomości wspólnej są, czy też nie mogą być przedmiotem odrębnej własności, a przez to, czy mogą stanowić przedmiot samodzielnego obrotu, a więc czy udział w gruncie oraz wymienione we wniosku składniki infrastruktury towarzyszącej i nieruchomości wspólnej mogą być sprzedawane i nabywane tylko i wyłącznie z lokalem mieszkalnym, do którego zostały przypisane, czy też odrębnie".

Skoro "nabycie lokalu mieszkalnego bez udziału w częściach wspólnych budynku oraz w gruncie i infrastrukturze towarzyszącej nie jest możliwe", to "dostawa lokali mieszkalnych, zaliczonych do budownictwa objętego SPM, wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej, udziałem w gruncie oraz udziałem w infrastrukturze towarzyszącej opisanej we wniosku – objętych jedną księgą wieczystą oraz jednym aktem notarialnym – jest opodatkowana obniżoną stawką podatku VAT wynoszącą 8%, na podstawie art. 41 ust. 12 ustawy VAT (...), gdyż sprzedaż ta ma charakter jednej transakcji" – por. pismo KIS z dnia 18 marca 2020 r., 0112-KDIL3.4012.20.2020.2.WB. 

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!