Jaki domofon wybrać do budynku wielolokalowego?

Wydaje się, że wybór domofonu to prosta sprawa. Zanim jednak podejmiemy decyzję dotyczącą zakupu, warto ten temat nieco zgłębić. Na początku, rozważając montaż lub wymianę domofonu, powinniśmy się zastanowić, jakie funkcje ma spełniać urządzenie:

• skąd i dokąd ma się łączyć?
• czy ma być kluczem do drzwi?
• czy ma spełniać dodatkowe funkcje, np. monitorujące, z systemem alarmowo-przyzywającym?
• czy ma być wyposażone w oprogramowanie pozwalające na zdalne sterowanie (np. ogrzewaniem w mieszkaniu), a wtedy musi być połączony ze smartfonem
• i inne.

Na początku warto określić konkretnie skąd i dokąd domofon się łączy. W większości systemów domofonowych podstawowy kierunek łączności jest jeden: z wejścia do budynku – do lokalu. Jeżeli jednak przewidujemy konieczność połączenia się z portierem – to potrzebna będzie dodatkowa funkcja w urządzeniach, a nie każdy producent ją oferuje. Należy zatem zapoznać się z ofertą dostępną na rynku, dopasowując oferowane rozwiązania do potrzeb danego budynku.

Jaki domofon wybrać?

System telefonii domowej, powszechnie zwany domofonem, w rzeczywistości jest wieloelementowy. Jego podstawowy element – to unifon, czyli słuchawka bądź terminal montowany w domu.

W systemie simplex działa naprzemiennie, tj. osoba mówiąca przy wejściu nie słyszy osoby odbierającej połączenie w mieszkaniu czy domu; w domofonach systemu duplex rozmowa może być prowadzona jednocześnie. Terminal taki może być głośnomówiący, pozbawiony słuchawki.

Obecnie na rynku dostępnych jest wiele typów unifonów, pochodzących od różnych producentów, zarówno firm polskich, jak i zagranicznych. W budownictwie z lat 90. najczęściej spotykanym rozwiązaniem są cyfrowe instalacje domofonowe, oparte o linię dwuprzewodową, jednak sporo budynków jest jeszcze wyposażonych w instalacje analogowe, starszego typu.

Domofon analogowy charakteryzuje się prostszą konstrukcją, ale jego funkcjonalność w większości przypadków będzie zupełnie wystarczająca. Wybierając odpowiedni system domofonowy dla lokali czy całego osiedla, niekoniecznie musimy decydować się na wariant najtańszy, analogowy.

Urządzeniami bardziej zaawansowanymi technologicznie, które nie powielają wad urządzeń analogowych (takich jak niski komfort użytkowania oraz przerwa w działaniu instalacji, gdy słuchawka jest źle odłożona) są domofony cyfrowe. I to one lepiej sprawdzają się w domach wielorodzinnych. Systemy cyfrowe składają się z centrali i mikrofonów wyposażonych w dekodery, na których wstukujemy kod dostępu, otwierający furtkę lub drzwi. Cyfrowa technologia pozwala dodatkowo na ustawienie czasu wejścia, a także długości dzwonienia czy rozmowy. Jej niewątpliwą zaletą jest wyższa jakość połączeń aniżeli w aparatach analogowych. Ponadto w systemie cyfrowym, nawet po złym odłożeniu słuchawki, unifon działa prawidłowo. Liczba przewodów nie zależy przy tym od tego, ile osób korzysta z jednego urządzenia, a sama centralka może być przyłączona do systemu ochrony budynku. System cyfrowy może też działać jako hybrydowy, jeśli do cyfrowego terminala bramowego zostaną podłączone analogowe unifony, ale funkcjonalność takiego rozwiązania jest mniejsza. Instalując unifony warto pamiętać, że muszą być kompatybilne z resztą systemu, czyli istniejącą lub planowaną centralką domofonową.

Na rynku dostępne są także domofony analogowo-cyfrowe. Zazwyczaj są to analogowe unifony, które łączy się z cyfrową kasetą bramową. Dzięki temu możliwe jest wejście do obiektu przez wpisanie kodu lub przybliżenie specjalnej karty. To rozwiązanie zostało stworzone jednak przede wszystkim z myślą o domach jednorodzinnych.

Aktualnie standardem jest wbudowany w urządzenie czytnik identyfikatorów oraz indywidualne kody otwierania drzwi, m.in.: identyfikatory kontaktowe (tzw. pastylki DALLAS) oraz identyfikatory bezstykowe (zbliżeniowe, tzw. RFID), znacznie wygodniejsze.

W przypadku dużych osiedli, szczególnie tych, gdzie ilość wejść na teren jest większa niż jedno, warto sprawdzić, jak wzrosną koszty, jeżeli będziemy chcieli mieć każdą furtkę obsługiwaną niezależnie, czyli w ten sposób, aby użycie jednej nie blokowało następnej. Tutaj także należy rozważyć wymagane kierunki łączności. Zazwyczaj z furtki chcemy się połączyć z lokalem, ale warto zastanowić się, czy może przydatna byłaby możliwość połączenia z ochroną/portierem?

Coraz popularniejsze stają się także wideofony (zwane też wideodomofonami). Konstrukcyjnie przypominają domofon cyfrowy, ale dodatkowo wyposażone są w kamerę i ekran. Kamera uruchamia się wraz z naciśnięciem przycisku w bramofonie, zwykle istnieje także możliwość włączenia jej za pomocą unifonu.

Przegląd domofonów i wideodomofonów

Rozwiązania na miarę XXI wieku

Do tych bardziej zaawansowanych technicznie rozwiązań należą m.in. systemy „IP”, operujące w pełni cyfrowym przesyłaniem sygnałów zarówno audio, jak i wideo. Działają z wykorzystaniem sieci komputerowej, czy to lokalnej, czy zdalnej (WAN, czyli internet). Ich główną zaletą jest w praktyce nieograniczona możliwość konfiguracji, w tym połączeń interkomowych, wysoka i niezmienna jakość połączeń audio i wideo oraz łatwość montażu – pod warunkiem, że budynek jest wyposażony w sieć strukturalną.

Kolejnym nowoczesnym rozwiązaniem są domofony pracujące na podstawie infrastruktury sieci GSM. Wówczas urządzeniem wejściowym jest panel domofonowy, a aparatem domofonowym – telefon komórkowy lokatora. Wybranie numeru lokalu na klawiaturze wejściowej do budynku wywołuje połączenie ze zdefiniowanym wcześniej numerem telefonicznym. Niewątpliwą zaletą tego rozwiązania jest brak okablowania w budynku i na osiedlu, a wadą miesięczne koszty eksploatacji (abonament tel.), a także fakt iż telefon komórkowy lokatora najczęściej jest w jego kieszeni a nie na stałe w lokalu, zatem do rozważenia pozostaje, czy jest to funkcja zawsze wygodna.

Czy potrzebny jest „wodotrysk”?

Rzeczywiście obecnie na rynku wybór domofonów jest bardzo duży: od najprostszych systemów analogowych, poprzez cyfrowe podstawowe, do bardzo zaawansowanych systemów domofonowych IP, opartych o infrastrukturę sieciową. Mnogość dostępnych modeli sprawia, że jesteśmy w stanie zakupić odpowiednie urządzenie, dobrane indywidualnie, które będzie zaspokajało potrzeby danego budynku czy osiedla. Po poradę warto jednak zwrócić się bezpośrednio do dystrybutorów czy serwisantów systemów domofonowych, dopytując m.in. o czas montażu, awaryjność danego modelu i warunki gwarancji oraz serwisu. Zwłaszcza, że na nowo powstających osiedlach często montowane są dość rozbudowane instalacje, wyposażone w szereg funkcjonalności, często nigdy nie wykorzystywanych, a najczęściej bardzo drogich. Podejmując zatem decyzję o wymianie, czy udoskonaleniu instalacji domofonowej, warto zastanowić się nad niezbędną funkcjonalnością, dzięki czemu możemy zaoszczędzić pieniądze nie tylko na samym sprzęcie, ale także na instalacji i jej przyszłej konserwacji.