Normy techniczno-budowlane dla garażowania aut w budynkach

Przez parking należy rozumieć „wydzieloną powierzchnię terenu przeznaczoną do postoju i parkowania samochodów, składającą się ze stanowisk postojowych oraz dojazdów łączących te stanowiska, jeżeli takie dojazdy występują”. Kwestie związane z projektowaniem i budową garaży, w tym garaży w budynkach, reguluje Prawo budowlane oraz przepisy odrębne. Każdy budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi powinien być wznoszony poza zasięgiem zagrożeń i uciążliwości określonych w przepisach odrębnych, z zachowaniem bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego, zgodnie z normami PN. Natomiast przepisy rozporządzenia MI z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem §135 ust. 10 oraz §207 ust. 2.

Po pierwsze, zagospodarowując działkę budowlaną, należy urządzić – stosownie do jej przeznaczenia i sposobu zabudowy – stanowiska postojowe dla samochodów użytkowników stałych i niestałych, w tym również stanowiska postojowe dla aut osób niepełnosprawnych. Zagospodarowanie musi być zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (MPZP), a liczbę stanowisk postojowych i urządzenia parkingów trzeba dostosować do wymagań ustalonych w MPZP albo decyzji o warunkach zabudowy (WZ), z uwzględnieniem potrzebnej liczby stanowisk dla osób niepełnosprawnych. W części rysunkowej i opisowej projektu zagospodarowania działki należy zawrzeć informację o lokalizacji stanowisk postojowych.

Parkingi w orzecznictwie sądowym

Urządzanie parkingów doczekało się orzecznictwa sądowego:

• WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 10 kwietnia 2024 r. (sygn. akt IV SA/Po 124/24) stwierdza, że: „Co do zasady miejsca postojowe powinny być urządzone na terenie, na którym realizowana jest inwestycja. Ocena spełnienia wymogów tego przepisu przez pryzmat obowiązku określonego w art. 35 ust. 1 pkt 2 PB powinna uwzględniać w każdym przypadku konkretne okoliczności faktyczne dotyczące projektowanej inwestycji. Istotne jest założenie, by nowa inwestycja budowlana w zakresie parkowania nie obciążała wyłącznie dróg publicznych (miejsc postojowych na tych drogach), jak również miejsc postojowych zaprojektowanych dla sąsiednich nieruchomości. Poza tym w przypadku obowiązywania na terenie inwestycji planu miejscowego organy administracji architektoniczno-budowlanej powinny ocenić przedstawiony przez inwestora projekt pod kątem przesłanek określonych w §18 ust. 1 i 2 warunków technicznych. W określonych okolicznościach dopuszcza się odstępstwo od tej zasady, gdy w konkretnych warunkach sprawy przeznaczenie i sposób zabudowy działki wskazują na taką konieczność”.
• Natomiast WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 10 stycznia 2024 r. (sygn. akt II SA/Gd 1091/23) w uzasadnieniu wyroku odnosi się do ograniczeń w zabudowie: „Pojęcie ograniczeń w zabudowie terenu”, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, obejmuje analizę zachowania warunków technicznych, a zatem również wynikających z przepisów rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny podlegać budynki i ich usytuowanie (DzU z 2022 r. poz. 1225) odległości miejsc parkingowych pomiędzy sąsiadującymi nieruchomościami.”

Po drugie, obowiązują normy co do usytuowania odległości miejsc postojowych od okien budynków oraz od granicy działki budowlanej, tj. odległość stanowisk postojowych, w tym również zadaszonych, oraz otwartych garaży wielopoziomowych od placu zabaw dla dzieci, boiska dla dzieci i młodzieży, okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku opieki zdrowotnej, w budynku oświaty i wychowania, w budynku mieszkalnym, w budynku zamieszkania zbiorowego, (z wyjątkiem hotelu, motelu, pensjonatu, domu wypoczynkowego, domu wycieczkowego, schroniska młodzieżowego i schroniska), nie może być mniejsza niż:

• dla aut osobowych:
  • 7 m – w przypadku parkingu do 10 stanowisk postojowych włącznie,
  • 10 m – w przypadku parkingu od 11 do 60 stanowisk postojowych włącznie,
  • 20 m – w przypadku parkingu > 60 stanowisk postojowych;
• dla aut innych niż samochody osobowe:
  • 10 m – w przypadku parkingu do 4 stanowisk postojowych włącznie,
  • 20 m – w przypadku parkingu powyżej 4 stanowisk postojowych.

Po trzecie, obowiązują normy co do usytuowania stanowisk postojowych, w tym również zadaszonych, oraz otwartych garaży wielopoziomowych, które należy sytuować na działce budowlanej w odległości od jej granicy nie mniejszej niż:

• dla aut osobowych:
  • 3 m – w przypadku parkingu do 10 stanowisk postojowych włącznie,
  • 6 m – w przypadku parkingu od 11 do 60 stanowisk postojowych włącznie,
  • 16 m – w przypadku parkingu powyżej 60 stanowisk postojowych;
• dla aut innych niż osobowe – 6 m – w przypadku parkingu do 4 stanowisk włącznie, 16 m – w przypadku parkingu powyżej 4 stanowisk.

Normy takie obowiązują również do sytuowania wjazdów do zamkniętego garażu w stosunku do okien budynku opieki zdrowotnej, budynku oświaty i wychowania, a także placów zabaw i boisk dla dzieci i młodzieży. Jednakże nie jest to wymagane, gdy chodzi o zachowanie odległości przy sytuowaniu parkingów między liniami rozgraniczającymi ulicę.

Inne normy obowiązują, gdy chodzi o parkingi:

• niezadaszone składające się z 1–2 stanowisk postojowych dla aut osobowych/na 1 lokal mieszkalny w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, przy nim zlokalizowanym;
• składające się z 1–2 stanowisk postojowych dla aut osobowych w zabudowie jednorodzinnej lub zagrodowej, gdy stykają się z niezadaszonymi parkingami dla aut osobowych na sąsiedniej działce.

Po czwarte, po zmianie norm, stanowiska postojowe dla aut osobowych, z których korzystają wyłącznie osoby niepełnosprawne, powinny wynosić nie więcej niż 6% ogólnej liczby stanowisk (zaprojektowanych zgodnie z MPZP), ale nie mniej niż 1. Mogą być one zbliżone bez ograniczeń do okien budynków. Miejsca te wymagają odpowiedniego oznakowania.

Po piąte, obowiązują normy co do wymiarów stanowisk postojowych i tak stanowiska postojowe dla samochodów powinny mieć wymiary wynoszące co najmniej:

• 2,5 m x 5 m – dla aut osobowych;
• 3,6 m x 5 m – dla aut użytkowanych przez osoby niepełnosprawne;
• 3,5 m x 8 m – dla aut ciężarowych;
• 4 m x 10 m – w przypadku autobusów.

Przy usytuowaniu ich wzdłuż jezdni – stanowiska postojowe dla aut powinny mieć wymiary wynoszące co najmniej:

• szerokość 3,6 m, z możliwością ograniczenia do 2,5 m – gdy jest możliwość korzystania z przylegającego dojścia lub ciągu pieszo-jezdnego, i długość 6 m – w przypadku aut osobowych;
• szerokość 3,6 m i długość 6 m – w przypadku aut osobowych użytkowanych przez osoby niepełnosprawne;
• szerokość 3 m i długość 15 m – w przypadku aut ciężarowych;
• szerokość 3 m i długość 19 m – w przypadku autobusów.

Stanowiska postojowe i dojazdy manewrowe dla samochodów powinny mieć nawierzchnię utwardzoną lub co najmniej gruntową stabilizowaną, ze spadkiem zapewniającym spływ wody.

Normy szczegółowe dla garażowania aut osobowych

Po pierwsze, obowiązuje norma szczegółowa dla warunków technicznych garażu. Przepisy mówią, że garaż do przechowywania i bieżącej, niezawodowej obsługi aut osobowych, jako samodzielny obiekt budowlany lub jego część, będący garażem zamkniętym (z pełną obudową zewnętrzną i zamykanymi otworami), bądź będący garażem otwartym (bez ścian zewnętrznych albo ze ścianami niepełnymi lub ażurowymi), powinien mieć:

• wysokość w świetle konstrukcji min. 2,2 m i do spodu przewodów i urządzeń instalacyjnych 2 m;
• wjazdy lub wrota garażowe min. o szerokości 2,3 m i wysokości 2 m w świetle;
• elektryczną instalację oświetleniową;
• zapewnioną wymianę powietrza, zgodnie z §108 rozporządzenia (wentylacja);
• wpusty podłogowe z syfonem i osadnikami w garażu z instalacją wodociągową lub przeciwpożarową tryskaczową, w garażu podziemnym przed wjazdem do niego oraz w garażu nadziemnym dla > 25 aut;
• instalację przeciwpożarową, wymaganą przepisami dotyczącymi ochrony przeciwpożarowej, zabezpieczoną przed zamarzaniem.

Po drugie, obowiązuje norma co do dojazdu do garażu. Przepisy mówią, że do garażu położonego poniżej lub powyżej terenu należy zapewnić dojazd dla aut za pomocą pochylni o maksymalnym nachyleniu nie więcej niż norma PN według §70 lub odpowiednie urządzenia do transportu pionowego...