Reforma przestrzenna już w II kwartale 2022

Dyskusje nad ustawą trwają od dawna. Prace nad zmianą przepisów i przyjęcie reformy, zgodnie z kalendarzem legislacyjnym, zapowiedziane są na drugi kwartał 2022 roku. Według Ministerstwa Rozwoju i Technologii powody, jakie przyświecają nowelizacji to między innymi:

• przewlekłość procedur planistycznych,
• niepewność procesu inwestycyjnego,
• przewagą lokalizacji inwestycji w drodze decyzji o warunkach zabudowy, czyli tzw. WZ
• niewystarczającym współudziałem społecznym.
• niepewnością procesu inwestycyjnego.

Jakie zmiany w planowaniu przestrzennym?

W kwestii geodezji i kartografii najważniejszą zmianą jest wprowadzenie tzw. Rejestru Urbanistycznego. Ma to być zintegrowany system informatyczny, służący też jako bezpłatne źródło danych i informacji przestrzennych z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego. Znajdą się tam:

• dokumenty powstające w trakcie sporządzania aktów planistycznych,
• raporty z konsultacji społecznych,
• decyzje administracyjne związane z planowaniem przestrzennym
• rozstrzygnięcia organów nadzoru.

Szczegóły, co do finalnego kształtu i funkcji Rejestru Urbanistycznego, dyskutowane były już w ubiegłym roku, a także podczas tegorocznego posiedzenia Rady Infrastruktury Informacji Przestrzennej.

W projekcie reformy można również znaleźć następujące propozycje:

• Plan ogólny czyli nowe narzędzie planistyczne uchwalane obowiązkowo dla całej gminy w randze aktu prawa miejscowego. Będzie on dokumentem o krótkiej liście ustaleń, co umożliwi na jego sprawne procedowanie i przyjmowanie.
• Zmiany w przepisach dotyczących wydawania warunków zabudowy, tzw. „wuzetek”, czyli np. związanie treści tej decyzji z ustaleniami planu ogólnego.
• Wprowadzenie nowego aktu planowania przestrzennego, czyli Zintegrowanego Planu Inwestycji (ZPI). Procedura uchwalenia ZPI będzie przewidywać znaczącą rolę inwestora i ma być poprzedzona negocjacjami z władzami gminy. Wzajemne zobowiązania gminy i inwestora będą zagwarantowane umową.
• Zmiany w przepisach dotyczących procedury planistycznej obejmujące m.in. większy współudział społeczny oraz wprowadzenie uproszczonych procedur.
• Uchylenie przepisów upoważniających do wydawania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. W zakresie określenia kierunków polityki przestrzennej rolę studium pełnić będzie strategia rozwoju gminy.

Może Cię zainteresuje: Rząd przyjął projekt nowelizacji Prawa ochrony środowiska dotyczący hałasu

Koniec z bezterminowymi warunkami zabudowy

Jedną ze zmian budzących największe kontrowersje jest wydawanie warunków zabudowy ważnych trzy lata. Według inwestorów i przedsiębiorców budowlanych zablokuje to możliwość zmiany uzyskanego wcześniej pozwolenia na budowę. Ma też swoich zwolenników, zwłaszcza po stronie samorządowej. Eksperci wskazują, że ukróci to istnieniu w obrocie prawnym w nieskończoność wielu niezrealizowanych decyzji o warunkach zabudowy, które dotyczą tej samej nieruchomości. Rzecz polega na tym, że nabywcy nieruchomości, przed przeniesieniem własności, występują o WZ, żeby rozpoznać potencjał nieruchomości. Otrzymane decyzje są później w większości przypadków niewykorzystywane. Stare warunki zabudowy nie mogą obowiązywać bezterminowo, ponieważ bardzo często są podstawą roszczeń odszkodowawczych. A te nie zawsze są zasadne. Niestety zdarzają się przypadki, że właściciel nieruchomości nie chce budować, ale wymusza na gminie wypłatę odszkodowania. Z tego powodu samorządy nie chcą uchwalać miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dla terenów, gdzie istnieje ryzyko wystąpienia tego typu roszczeń.

Prawnicy podkreślają jeszcze jedną istotną kwestię związaną z trzyletnim obowiązywaniem decyzji o warunkach zabudowy i konsekwencje takiego rozwiązania. Według nich złożenie wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę powinno zawieszać bieg trzyletniego terminu. W innym wypadku decyzja WZ mogłaby stracić ważność w przypadku zaskarżenia ostatecznej decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę do sądu administracyjnego, gdzie postępowanie przed obiema instancjami trwa zwykle dłużej niż trzy lata. Gdy NSA uchyliłby decyzję o udzieleniu pozwolenia na budowę, to przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji nie miałby podstaw do wydania decyzji, ponieważ nie obowiązywałaby już decyzja WZ. Dlatego zawieszenie powinno trwać aż do prawomocnego zakończenia postępowania sądowo-administracyjnego.

Źródło: Rządowe Centrum Legislacji; prawo.pl

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!