To fiskus zyskuje na e-rozliczeniach

Organy podatkowe dysponują już wieloma źródłami wiedzy o podatnikach, a dzięki obowiązkowym e-fakturom, będą mieć ich jeszcze więcej. Już z tego punktu widzenia, rewolucją było wprowadzenie jednolitego pliku kontrolnego w VAT (JPK VAT).  Kolejne zmiany, włącznie z wprowadzeniem obecnej struktury obejmującej część deklaracyjną i ewidencyjną, zapewniały fiskusowi dodatkowe, bieżące informacje o podatnikach VAT. Nieustannie można więc było weryfikować rozliczenia firm.

Eksperci zauważają, że organy faktycznie z tego korzystały i czasami było to nawet korzystne dla samych podatników. Rzadkością stały się kontrole rutynowe, które zabierały czas urzędnikom i podatnikom, a w wielu przypadkach nie zmierzały do żadnych istotnych ustaleń. Dysponując szerszą wiedzą oraz możliwościami jej analizowania jeszcze przed wszczęciem kontroli, organy mogły przychodzić do podatników w konkretnym celu, ograniczając się do badania jedynie ściśle określonych transakcji.

Obowiązkowe wysyłanie ksiąg elektronicznych

Kolejnym krokiem będzie obowiązek przesyłania w formie elektronicznej ksiąg rachunkowych. Obejmie on również podatników innych niż VAT-owcy i zapewni fiskusowi dane o zdarzeniach gospodarczych wykraczających poza transakcje podlegające VAT. Mowa tu o wprowadzeniu dla podatników CIT obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych (ewidencji podatkowych) przy użyciu programów komputerowych, a także obowiązek ich przesyłania w formie ustrukturyzowanej na zasadach przewidzianych w przepisach ordynacji podatkowej, w terminie do upływu terminu dla złożenia zeznania za rok podatkowy. Takie same obowiązki czekają podatników PIT, także tych najmniejszych, czyli jednoosobowych działalności gospodarczych i samozatrudnionych. Stanie się to obowiązkowe już na początku 2024 r.

Może Cię zainteresuje: Ryczałt z najmu obowiązkowy od 2023 roku

Przedsiębiorcy będą mieli obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych, podatkowej księgi przychodów i rozchodów, a także ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (księgi podatkowe), przy użyciu programów komputerowych. Dodatkowo konieczne będzie także przesyłanie tych dokumentów do urzędu skarbowego w formie ustrukturyzowanej – w trakcie roku, a także po jego zakończeniu. Co miesiąc, na przykład, trzeba będzie przesłać księgi podatkowe, w przypadku, gdy na podstawie ksiąg i ewidencji jest ustalany dochód, od którego są wpłacane miesięczne zaliczki.

Od przyszłego roku obowiązkowe dla wszystkich przedsiębiorców będzie wystawianie faktur elektronicznych poprzez Krajowy System e-Faktur (KSeF), co ułatwi fiskusowi pozyskiwanie danych w czasie rzeczywistym. W interesie skarbówki jest zdobycie kolejnych instrumentów pozwalających na maksymalnie efektywną kontrolę podatników. Eksperci zwracają uwagę, że w praktyce jednak prowadzi to do stworzenia kolejnego swego rodzaju trybu kontroli, poza kontrolą podatkową, celno-skarbową i czynnościami sprawdzającymi: są to analizy dokonywane przez organy podatkowe w sposób częściowo zautomatyzowany.

Może to budzić wątpliwości, ponieważ nie zapewnia podatnikowi gwarancji takich, jak choćby kontrola podatkowa. Oczywiście przysługują mu one na kolejnym etapie, którym jest zwykle kontrola, jednak często wszczynając ją organ ma już wyrobiony pogląd co do sprawy, co znacznie utrudnia podatnikowi obronę. Eksperci mają też wątpliwości co do tego, czy faktury ustrukturyzowane powinny być przechowywanie w KSeF przez okres dłuższy niż okres przedawnienia zobowiązania podatkowego. Istnieje obawa, że może to prowadzić do prób obchodzenia przez organy przepisów o przedawnieniu.

Może Cię zainteresuje: Dwie trzecie mniej projektów deweloperskich w 2023 r.

Zdaniem prawników, cyfryzacja daje możliwość załatwiania różnego rodzaju spraw bez wychodzenia z domu, jednak bardzo ułatwia różnego rodzaju kontrole, pozwalając prowadzić je właściwie na bieżąco i bez wychodzenia z urzędu. Dobrym przykładem jest tu KSeF. Skarbówka zyskuje od razu bezpośredni dostęp do danych, co pozwala na kontrolowanie prawidłowości rozliczeń firmy bez formalnego wszczynania jakichkolwiek czynności kontrolnych. Dodatkowo, w systemie KSeF faktury są przechowywane aż 10 lat, czyli o pięć lat dłużej, niż termin przedawnienia zobowiązań podatkowych.

Wyzwanie i koszty dla przedsiębiorców

Samo wdrożenie KSeF będzie dla wielu firm kosztownym wyzwaniem. To nie tylko konieczność zmian informatycznych pozwalających na wysyłanie faktur w formacie XML, ale także potrzeba dokonania innych modyfikacji wewnątrz organizacji. W wielu przypadkach trzeba będzie poprawić obieg dokumentów, tak, aby uwzględnić, że faktury będą musiały być zatwierdzane przez narzędzie ministerstwa finansów. Do KSeF nie będą trafiały załączniki do faktur takie, jak np. protokoły odbioru usług, wiec takie zmiany będą musiały być odzwierciedlone w umowach między kontrahentami. Oprócz tego będą funkcjonowały dwie daty wystawienia faktury – ta z momentu „wystawienia” faktury w systemie fakturowo-księgowym oraz druga z dnia zaakceptowania faktury przez KSeF. Tylko ta druga będzie datą wystawienia faktury dla celów VAT i CIT. Pociągnie to za sobą zmiany w rozliczaniu podatków, stosowaniu kursu walutowego, liczenia terminów płatności i szereg innych problemów.

Źródło: prawo.pl

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!