Poznaliśmy zwycięzców ogólnopolskiego konkursu „Budynki z wielkiej płyty na nowo – rewitalizacja części wspólnych z poprawą dostępności”

Organizatorami przedsięwzięcia byli: Polski Związek Inżynierów i Techników Budownictwa Oddział w Poznaniu, Stowarzyszenie Architektów Polskich Oddział Poznań, Wydział Architektury Politechniki Poznańskiej oraz Towarzystwo Miłośników Miasta Poznania im. Cyryla Ratajskiego.

Konkurs skierowany był do architektów i projektantów z całej Polski. Zadaniem uczestników było opracowanie modelowych koncepcji rewitalizacji części wspólnych budynków z wielkiej płyty z naciskiem na poprawę dostępności dla osób z niepełnosprawnościami, seniorów oraz rodzin z małymi dziećmi.

Do konkursu zaproszono 105 zespołów projektowych, złożono 50 prac konkursowych, z których 49 podlegało ocenie merytorycznej przez Sąd Konkursowy w składzie:

• arch. Bartłomiej Bajon – przewodniczący Sądu Konkursowego, przedstawiciel SARP Poznań,
• dr inż. Marcin Kanoniczak – przedstawiciel PZITB, TMMP i PP,
• dr arch. Jędrzej Suchecki – sędzia referent, przedstawiciel WA PP, SARP Poznań,
• arch. Piotr Bartosik – przedstawiciel WAPP,
• dr hab. arch. Agata Gawlak – ekspert ds. dostępności, przedstawiciel WA PP,
• Andrzej Goroński – przedstawiciel spółdzielni mieszkaniowych,
• dr inż. Piotr Knyziak – specjalista od wielkiej płyty, przedstawiciel uczelni (PW).

Po wnikliwej ocenie Sąd Konkursowy do finału zakwalifikował 14 najlepszych opracowań.

Nagrody

I Nagroda – 20 000 zł
Praca 014 (numer porządkowy 019)
Autorka: Dominika Bednarek
Lokalizacja bloku: Osiedle Kopernika, Poznań

Uzasadnienie Sądu Konkursowego:

Spośród wszystkich ocenianych merytorycznie zgłoszeń praca zdaniem Sądu najlepiej odpowiedziała na warunki konkursu. Koncepcja łączy głębokie zrozumienie potrzeb społecznych z inżynieryjnym i ekonomicznym pragmatyzmem. Zamiast proponować oderwaną od realiów, spektakularną wizję, autorzy zaprezentowali model modernizacji, który jest gotowy do masowego wdrożenia w budynkach mieszkalnych zrealizowanych w systemie szczecińskim, a także w innych typowych polskich osiedlach.

Projektanci dobrze zidentyfikowali największą barierę budynku - brak dostępu do windy z poziomu chodnika (konieczność pokonania ośmiu stopni). Zastosowanie windy dwustronnej to decyzja kluczowa. Rozwiązuje ona fundamentalny problem komunikacyjny, dając realny dostęp do mieszkań osobom z niepełnosprawnościami, seniorom i rodzicom. W przeciwieństwie do wielu koncepcji konkursowych projekt świadomie unika głębokich ingerencji w konstrukcję elewacji czy układ mieszkań. Zaproponowane działania w strefach wspólnych (korytarze, schody) opierają się na powtarzalnych, racjonalnych finansowo schematach. Dzięki temu koncepcja ta nie jest tylko teoretyczną wizją, ale gotowym „przepisem na modernizację” dla każdej wspólnoty mieszkaniowej czy spółdzielni.

Cały koncept zachowuje charakter budynków z wielkiej płyty: nie koloruje i nie ozdabia ich - ale mimo wszystko subtelnie je uczłowiecza i udomawia. Prostym zabiegiem, jakim jest długa ławka przed wejściem połączona z wypełnioną zielenią donicą, autorzy sprawiają, że każde wejście do klatki schodowej zyskuje nową, trochę swojską i domową jakość. Wielka płyta przestaje je być monumentalna i odhumanizowana a staje się bardziej ludzka – w skali człowieka.

II Nagroda – 15 000 zł
Praca 100 (numer porządkowy 005)
Autorzy: Gabriela Majdańska, Łukasz Król, Błażej Krakowski, Przemysław Sioma
Lokalizacja bloku: Osiedle Kopernika, Poznań

Uzasadnienie Sądu Konkursowego:

Praca otrzymała II Nagrodę za konsekwentne rozwiązania technologiczne, funkcjonalne i estetyczne. W odróżnieniu od innych prac, nie tylko zlikwidowano barierę dostępu do półpiętra poprzez zastosowanie kabiny dwustronnej, ale bez daleko idących ingerencji w konstrukcję budynku zaprojektowano przebudowę szybu dźwigu osobowego. Umożliwia to wprowadzenie wydłużonej, w porównaniu do stanu istniejącego, kabiny dźwigu osobowego. Przyjęte rozwiązanie zapewnia komfortowy dostęp z poziomu ulicy na każdą kondygnację mieszkalną. Zapewniono odpowiednie przestrzenie manewrowe zgodnie z zasadami projektowania uniwersalnego. Dla przeprowadzonej analizy dostępności przedstawiono konkretne rozwiązania projektowe, które są realne do wdrożenia pod względem technologicznym i zgodności z obowiązującymi przepisami.

Walorem pracy jest także relatywnie przystępny sposób powiększenia powierzchni balkonów. Te, podczas skądinąd koniecznej termomodernizacji "Wielkiej płyty", tracą swoją funkcjonalność poprzez zawężenie ich głębokości. Dodanie konstrukcji stalowej z przesłonami, wychodzące ponad dach, w rytmiczny sposób różnicuje monumentalną bryłę budynku mieszkalnego umożliwiając także aktywizację dachów na potrzeby przestrzeni wspólnych. Z kolei zastosowanie elewacyjnych paneli fotowoltaicznych uzupełnia katalog rozwiązań na rzecz poprawy efektywności energetycznej, dając możliwość redukcji kosztów eksploatacyjnych części wspólnych.

Zaproponowane materiały i stonowana kolorystyka subtelnie łączy współczesne trendy z językiem architektury polskiego modernizmu. W opini Sądu Konkursowego praca konkursowa w tym zakresie stanć może wzorzec dla przedsięwzięć związanych z szeroko pojętą modernizacją zasobów mieszkaniowych powstałych w systemie szczecińskim.

W ocenie Sądu Konkursowego, w przypadku aplikacji w obrębie stefy wejśćiowej warto rozważyć redukcję powierzchni wiatrołapu na rzecz wózkarni (korekta przebiegu ścianki z metalowej siatki na stelażach) oraz lokalizację drzwi wejściowych wiatrołapu bliżej ulicy mając na uwadze bliskość okien pierwszej kondygnacji mieszkalnej.

III Nagroda – 10 000 zł
Praca 025 (numer porządkowy 034)
Autorzy: Dymitr Ignatiuk, Moritz Lehner
Lokalizacja bloku: Osiedle B. Chrobrego, Poznań

Uzasadnienie Sądu Konkursowego:

Rozwiązania projektowe zawarte w pracy zostały nagrodzone za racjonalność, subtelność oraz minimalizm środków wyrazu. Główny cel projektu, polegający na zapewnieniu dostępności budynku dla osób z niepełnosprawnościami, zrealizowano przy najmniejszej ingerencji w istniejącą bryłę budynku. Dobudowanie zewnętrznego szybu dźwigowego przed klatką schodową – uprzednio przebudowaną z układu dwubiegowego na jednobiegowy – skutecznie zapewnia obsługę komunikacyjną poziomów mieszkalnych.

Sąd Konkursowy poddał analizie nadesłane projekty w zakresie doświetlenia, nasłonecznienia oraz przesłaniania lokali mieszkalnych, jak również ochrony ich prywatności. Rozwiązania przedstawione w nagrodzonej pracy wykazują najmniejszy, neutralny wpływ na powyższe aspekty. Na uznanie zasługuje dbałość o detal architektoniczny, prostotę oraz spójną kolorystykę strefy komunikacji wewnętrznej, utrzymaną w konsekwentnej, współczesnej stylistyce. Proponowana rozbudowa stref wejściowych nie dominuje, zachowuje skalę i pierwotny charakter zabudowy. Ujednolicona stylistyka budynku istniejącego oraz części dobudowywanych tworzy przyjazny, łatwo identyfikowalny dla mieszkańców klimat.

W zakresie zaleceń pokonkursowych Sąd Konkursowy wskazuje, że autorzy opracowania zdiagnozowali problem braku dostępności poziomu parteru, aczkolwiek nie przedstawili propozycji jego rozwiązania (np. od strony przeciwległej). Zaleca się zmianę stopnic schodowych z ażurowej kraty pomostowej na materiał lity, przy jednoczesnym utrzymaniu układu konstrukcyjnego opartego na belkach policzkowych. Dodatkowo weryfikacji wymaga zasadność lokalizacji zewnętrznych skrzynek pocztowych.

Pomimo wskazanych zaleceń, spójność rozwiązań architektonicznych, walory użytkowe, realność zmian konstrukcyjnych oraz efektywność ekonomiczna przesądzają o wysokim potencjale wdrożeniowym nagrodzonej pracy.

Sąd Konkursowy zdecydował także o przyznaniu 3 wyróżnień honorowych pracom:

WYRÓŻNIENIE HONOROWE – 1000 zł
praca nr 072 (numer porządkowy 022)
autorzy: Julia Błaszak, Magdalena Dobczyńska, Inga Gajewska

Uzasadnienie Sądu Konkursowego:

Praca otrzymała wyróżnienie za przemyślaną strategię etapowania modernizacji, umożliwiającą stopniową realizację inwestycji przy zachowaniu racjonalnych kosztów. Sąd docenił uporządkowanie przestrzeni wspólnych, czytelną hierarchię działań oraz rozwiązania poprawiające orientację i funkcjonalność stref wejściowych.

WYRÓŻNIENIE HONOROWE – 1000 zł
praca 085 (numer porządkowy 015)
autor: Monika Puchała

Uzasadnienie Sądu Konkursowego:

Praca została wyróżniona za umiejętne kształtowanie strefy wejściowej jako atrakcyjnej przestrzeni wspólnej, podnoszącej jakość codziennego życia mieszkańców. Sąd Konkursowy docenił spójność rozwiązań architektonicznych, ich racjonalność oraz potencjał wdrożeniowy, a także dążenie do tworzenia miejsc sprzyjających integracji i aktywności sąsiedzkiej.

WYRÓŻNIENIE HONOROWE – 1000 zł
praca 056 (numer porządkowy 048)
autor: Mateusz Poksiński AMP Architektura

Uzasadnienie Sądu Konkursowego:

Praca została wyróżniona za konsekwentnie opracowaną koncepcję modernizacji, opartą na rozwiązaniach o wysokim potencjale powtarzalności i możliwości adaptacji na różnych osiedlach wielkopłytowych. Sąd Konkursowy docenił systemowe podejście do problemu oraz uniwersalność proponowanych rozwiązań.

Konkurs odpowiadający na współczesne wyzwania

Jak podkreślali organizatorzy, celem konkursu było wypracowanie rozwiązań, które pozwolą poprawić jakość życia mieszkańców wielkopłytowych osiedli bez konieczności kosztownej przebudowy całych budynków. Szczególny nacisk położono na dostępność, bezpieczeństwo, funkcjonalność części wspólnych oraz możliwość wdrażania proponowanych rozwiązań przez spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe.

Organizatorzy:

Polski Związek Inżynierów i Techników Budownictwa (PZITB) Oddział w Poznaniu, Stowarzyszenie Architektów Polskich (SARP) Oddział Poznań, Wydział Architektury Politechnik Poznańskiej (WA PP), Towarzystwo Miłośników Miasta Poznania im. C. Ratajskiego (TMMP)

Patroni honorowi:

Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, Instytut Techniki Budowlanej, Marszałek Woj. Wielkopolskiego - Marek Woźniak

Sponsorzy:

PORTA KMI POLAND S.A., Spółdzielnia Mieszkaniowa Osiedle Młodych, Budopol-Poznań, firma Królczyk z Obornik, WOIIB- Wielkopolska Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa, ALURON, Ceresit, Spółdzielnia PSM

Partnerzy medialni:

Architektura i Biznes, Inżynieria i Budownictwo, Builder, Przegląd budowlany, Administrator24.info