Globalne ocieplenie: najbliższe lata mogą być najgorętszymi w historii

Najnowsze wiadomości od Światowej Organizacji Meteorologicznej (WMO) potwierdzają obawy klimatologów. Do 2027 roku średnia temperatura globu ma pobić dziejowy rekord. Według najnowszego, rocznego raportu WMO (Global Annual to Decadal Climate Update), istnieje aż 98 proc. szans, że przynajmniej jeden rok z najbliższych pięciu lat będzie najgorętszym w historii pomiarów. Co więcej, podobnie prawdopodobne jest to, że lata 2023-2027 okażą się gorętsze niż minione pięć lat. 

W 2022 roku średnia temperatura Ziemi była wyższa o około 1,15°C względem pomiarów z okresu preindustrialnego. Jednak wkrótce ten wskaźnik może znacznie wzrosnąć i przekroczyć próg krytyczny wyznaczony przez porozumienie paryskie. Według raportu, roczne średnie temperatury w latach 2023-2027 mogą wynieść od 1,1°C do nawet 1,8°C (90 proc. prawdopodobieństwa). 

Może Cię zainteresuje: Nowe technologie pomagają segregować odpady

Próg krytyczny coraz bliżej

W 2015 roku, gdy podpisywano porozumienie paryskie, szanse przekroczenia ocieplenia globu o 1,5°C w ciągu najbliższych lat były prawie zerowe. Jednak z każdym kolejnym rokiem rekordowych emisji próg krytyczny jest coraz bliżej. W 2022 roku WMO informowała, że prawdopodobieństwo ocieplenia klimatu o 1,5°C w ciągu najbliższych pięciu lat (2022-2026) zwiększyło się do 48 proc. Obecnie wynosi ono aż 66 proc. i cały czas rośnie.

Sprawa nie jest przegrana, gdyż wyżej wspomniany raport nie oznacza, że poziom 1,5°C zostanie przekroczony nieodwracalnie i na stałe. Określony w porozumieniu paryskim, wskazuje on o długotrwałe ocieplenie na przestrzeni wielu lat. WMO alarmuje, że z coraz większą częstotliwością będzie on tymczasowo przekraczany – wyjaśnił prof. Petteri Taalas, sekretarz generalny Światowej Organizacji Meteorologicznej. 

Rosnące emisje gazów cieplarnianych

Jako powody najbliższych wzrostów temperatur, WMO wskazuje na dwa zjawiska, które w połączeniu tworzą prawdziwą bombę klimatyczną. Pierwsza przyczyna to stale rosnące antropogeniczne emisje gazów cieplarnianych, które wpływają na efekt cieplarniany. Przez ostatnie kilka lat (za wyjątkiem 2020 roku, na co wpłynęła pandemia) globalne emisje CO₂ biją rekordy z każdym kolejnym rokiem. W 2022 roku suma emisji dla sektora energetycznego wyniosła 36,8 mld ton. 

Global Carbon Budget szacuje, że w budżecie węglowym pozostało około 380 mld ton CO₂ – oznacza on próg możliwych do wytworzenia emisji, pozwalający na zatrzymanie globalnego ocieplenia poniżej 1,5°C względem epoki preindustrialnej. Jednak w ciągu najbliższych lat, efekt cieplarniany wywołany przez antropogeniczne emisje będzie wzmocniony przez naturalne zjawisko zwane El Niño. 

Może Cię zainteresuje: Polacy nie mają wystarczającej świadomości ekologicznej

Czego spodziewać się po El Niño?

Na początku maja ONZ wraz z WMO wydały komunikat, który informuje o wysokim ryzyku rozwinięcia się zjawiska o nazwie El Niño. Oznacza to, że aktualne wzorce pogodowe mogą ulec radykalnej zmianie. Od 2020 roku obserwowano odwrotne zjawisko, czyli La Niña. Jest ona związana z ujemnymi anomaliami temperatury powierzchni Pacyfiku. W konsekwencji, po jej zaistnieniu temperatura powietrza powinna być niższa.

Od lutego 2023 roku WMO obserwuje jednak znaczny wzrost temperatury w równikowej części Pacyfiku, a także wzdłuż wybrzeży Ameryki Południowej. Zjawisko nadal podlega pilnej obserwacji, jednak wszystko wskazuje na to, że na oceanie pojawiły się wyraźne sygnały zwiastujące pojawienie się El Niño, czyli dodatniej anomalii. 

Anomalie temperatury związane ze zjawiskiem oscylacji południowej (El Niño i La Niña) mają wpływ na warunki pogodowe i klimatyczne całego globu. Mowa o zmianie obszarów i występowania opadów czy okresowych temperaturach, ale również o średniej temperaturze powietrza, która jest kluczowym wskaźnikiem dla obserwowanych zmian klimatu. Oczekuje się, że w najbliższych miesiącach nastąpi ocieplenie El Niño, które w połączeniu z wywołanymi przez człowieka zmianami klimatycznymi popchnie globalne temperatury na “niezbadane terytorium”. Będzie to miało silne konsekwencje dla zdrowia, bezpieczeństwa żywnościowego, gospodarki wodnej i środowiska. Światowa Organizacja Meteorologiczna podaje, że El Niño wpłynie na globalne temperatury rok po rozwinięciu się zjawiska, czyli w 2024 roku. 

Źródło: swiatoze.pl