Najem alternatywą dla własności

Wydarzenie ostatnich lat odcisnęły piętno na rynku najmu mieszkań. Wzrost oprocentowania kredytów hipotecznych, połączony z inflacją, stał się czynnikiem kształtującym dynamikę popytu na wynajem, szczególnie w metropoliach. Ponadto wojna w Ukrainie, a w konsekwencji napływ uchodźców do Polski, tworzą wyraźny nacisk na rynek najmu.

W publikacji „Najem 2030: Kierunki rozwoju najmu mieszkań w Polsce” przygotowanej przez ThinkCo, eksperci prognozują zmiany. Między innymi dostrzegają potencjał rozwoju wynajmu instytucjonalnego w dużych polskich miastach.

Może Cię zainteresuje: Ile osób kupuje nowe mieszkanie bez kredytu?

Potrzeby pokolenia Z

Pokolenie Z wkraczające na rynek pracy już teraz kształtuje przyszłość mieszkalnictwa.

Firma CBRE prognozuje, że w 2030 pokolenie Z stanie się pokoleniem młodych, doświadczonych specjalistów, którzy preferują elastyczność i unikanie długoterminowych zobowiązań finansowych. Coraz wyraźniejsza jest zmiana preferencji mieszkaniowych młodych Polaków. Sharing economy pokazuje korzyści wolnego od zbędnych zobowiązań i elastycznego stylu życia.

Rozwój PRS

Private Rental Sector (PRS), czy instytucjonalny najem prywatny, stawia na podniesienie standardów budownictwa, dbałość o atrakcyjność oferowanych mieszkań i obsługę najmu.

W raporcie „Private Rented Sector in Poland” przygotowanym przez JLL wskazano kilka aspektów napędzających rozwój PRS. Należą do nich: deficyt mieszkaniowy, ograniczone zasoby lokali najmowanych prywatnie oraz zmiany pokoleniowe w podejściu do posiadania własnego mieszkania i migracji do większych miast.

Szacuje się, że w 2024 udział PRS w rynku najmu będzie wzrastał. Powodem są rosnące ceny zakupu mieszkania.

Mieszkalnictwo społeczne

Społeczne Inicjatywy Mieszkaniowe (SIM) mają za zadanie wyrównywać dostęp do mieszkań. Oferta SIM-ów skierowana jest do osób o niższych dochodach. Niestety takich mieszkań i instytucji nie ma wiele. Gminno-państwowe joint ventures mające na celu rozwój mieszkalnictwa społecznego ogłaszają plan budowy 25 tysięcy lokali. W rzeczywistości budowanych jest zaledwie 1,8 tysiąca mieszkań, a prawie 25 tysięcy jest w fazie przygotowania. W 2023 roku oddano do użytku 40 mieszkań.

Być może taki stan rzeczy wiąże się ze sposobem przygotowania procesu inwestycyjnego przez SIM-y. – Podstawową bolączką jest działanie w oparciu o Prawo zamówień publicznych, w którym kluczowe jest kryterium ceny. Zarówno w odniesieniu do projektu, jak i realizacji – mówi Łukasz Tondel, dyrektor inwestycyjny z SRDK Studio Projekt, który współpracował z SIM Wrocław.

Słyszy się głosy ekspertów, którzy twierdzą, że korzystne byłoby wprowadzenie dodatkowych wysoko ocenianych kryteriów. Chodzi m.in. o doświadczenie w projektowaniu zespołów mieszkalnych o potencjale społecznym czy wykazanie zasobów osobowo-technicznych pracowni, które są w stanie szybko i efektywnie przeprowadzić proces formalno-prawny oraz projektowy inwestycji.

Kluczowe jest też podejście do kosztów inwestycji. Przy budownictwie społecznym szczególnie istotne są koszty eksploatacji i przyszłego utrzymania. A zatem niezbędne są rozwiązania, które dają długoterminowe korzyści. 

Transformacja mieszkalnictwa 

Rozwijające się społeczne inicjatywy mieszkaniowe (SIM) oraz instytucjonalny najem mieszkaniowy (PRS) stają się ważnymi filarami w budowaniu równości dostępu do mieszkań, mają na względzie potrzeby różnorodnych grup społecznych i zapewniając stabilność mieszkaniową na rynku. 

Niezbędna jest współpraca między różnymi podmiotami – lokalnymi samorządami, społecznymi inicjatywami mieszkaniowymi oraz innymi partnerami. Współpraca taka może zapewnić skuteczność i trwałość programów mieszkaniowych. Dalsze postępowanie powinno sprowadzać się do tworzenia zasobów mieszkań na wynajem, które będą stanowiły własność samorządów, przynosząc długoterminowe korzyści społeczne i przyczyniając się do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych społeczności lokalnych.

Źródło: SRDK