Mieszkanie na własność marzeniem 60 proc. młodych Polaków

Mieszkania komunalne przeznaczone są dla ludzi w różnych kryzysach życiowych, w tym bezdomności. Takich mieszkań nie wolno wyprzedawać za tanio, z bonifikatą. Ministra funduszy i polityki regionalnej podkreśla, że gmina powinna sprzedać je po cenie rynkowej, a uzyskane środki zainwestować w mieszkania. Drugim rodzajem jest budownictwo społeczne, przeznaczone dla ludzi, których nie stać na kupno mieszkania, jednak mogą płacić niekomercyjny czynsz. W małych miastach budownictwo społeczne powinno przyzwalać na dojście do własności, co oznacza, że ludzie, którzy wynajmują, mogą, jeżeli zechcą, wykupić po cenie komercyjnej to mieszkanie, w którym mieszkają, a pieniądze muszą być zainwestowane w kolejne mieszkania.

Co trzeci Polak narzeka na złe warunki mieszkaniowe

Sytuacja mieszkaniowa to jeden z najbardziej dotkliwych problemów społecznych w Polsce. Według raportów Fundacji Habitat for Humanity Poland problemy mieszkaniowe były w 2020 roku trzecim największym problemem Polaków (za płacami i służbą zdrowia). W badaniu z 2023 roku inflacja zepchnęła problem mieszkań na czwarte miejsce, jednak na brak mieszkania lub złe warunki mieszkaniowe wciąż narzekał co trzeci Polak (27 proc.).

Młodzi ludzie chcą posiadać mieszkania, i to powtarza się już cyklicznie. To drugie badanie, gdzie młodzi ludzie wykazują ogromne zainteresowanie własnością, bo jest to ok. 60 proc. W poprzednim 97 proc. młodych osób wykazało chęć posiadania mieszkania – mówi dr Izabela Rudzka ze Szkoły Głównej Handlowej, współautorka badania, którego wyniki zaprezentowano podczas międzynarodowej konferencji SGH „Mieszkanie: własne czy wynajmowane – polityka mieszkaniowa w dobie zmian klimatycznych i społecznych”. – Młodzi ludzie wykazali, że nawet byliby chętni kupić to mieszkanie, gdyby rata kredytu była wyższa o 50 proc. niż comiesięczny czynsz za mieszkanie, które w tej chwili wynajmują. To pokazuje ich determinację.

Może Cię zainteresuje: Na horyzoncie wysyp nowych budów

Młodzi ludzie chcą posiadać nieruchomość

Dane z powyższego badania wskazują, że ponad 80 proc. osób nieposiadających obecnie mieszkania stwierdziło, że w przyszłości chciałoby zakupić nieruchomość na kredyt, gdyby miesięczna rata była równa kosztowi najmu. Ratę wyższą o połowę od wysokości czynszu jest gotowych zapłacić 60 proc. badanych. Najważniejsze bariery powstrzymujące respondentów przed zakupem mieszkania to czynniki finansowe – brak wkładu własnego (55 proc. odpowiedzi), zbyt wysoka rata w stosunku do zarobków (49 proc.) oraz brak zdolności kredytowej (45 proc.).

Warto zauważyć, że prawie jedna czwarta ankietowanych była przeciwna jakimkolwiek programom publicznym wspierającym zakup mieszkań. Takie opinie wyrażały przede wszystkim osoby już posiadające nieruchomość na własność. Z kolei instrumenty polityki mieszkaniowej wspierające regularne oszczędzanie na mieszkanie popierało 65 proc. osób. W odpowiedziach otwartych na pytania o politykę mieszkaniową pojawiało się wiele postulatów dotyczących wsparcia w zakresie podaży mieszkań, w tym dostępnych cenowo mieszkań na wynajem, przykładowo przez rozwój Towarzystw Budownictwa Społecznego.

Luka mieszkaniowa do zasypania dzięki REIT-om

Lukę mieszkaniową w porównaniu do krajów UE i OECD szacuje się na 1,8 mln mieszkań. Zdaniem ekspertów to REIT-y (Real Estate Investment Trust), czyli fundusze lub spółki, które inwestują w nieruchomości, mogłyby się przyczynić do zasypania tej luki. Prace nad uregulowaniem ich działalności w Polsce trwają od wielu lat.

Według raportu Pracodawców RP „Jak zaspokoić potrzeby mieszkaniowe Polaków”, zakup mieszkań na cele inwestycyjne przyczynia się do zwiększenia zasobu mieszkań i zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych Polaków. W ocenie autorów opracowania, polityka gospodarcza powinna dążyć do eliminacji problemów podażowych, tym samym zachęcając prywatnych nabywców, osoby fizyczne i instytucje do kupowania mieszkań na wynajem.

Przekonują oni, że REIT-y mogą wywołać zwiększoną podaż, więcej kapitału na budownictwo mieszkaniowe komercyjne, a jednocześnie mogłyby być alternatywy do inwestowania na rynku kapitałowym dla Polaków, nawet emerytów. Pojawia się wiele kontrowersji, że to spowoduje wzrost cen. Część ekspertów uważa, że nie, ponieważ w rękach prywatnych jest obecnie 1,5 mln mieszkań, a w rękach funduszy – 25 tys.

Mieszkaniowe zasoby gmin

Z danych GUS wynika, że na koniec 2024 roku w Polsce było 595,4 tys. lokali mieszkalnych, na które obowiązywały umowy na najem z mieszkaniowego zasobu gminy. W porównaniu z 2023 rokiem ich liczba zmniejszyła się o 1,3 proc. Z kolei na najem lokali mieszkalnych w Polsce oczekiwało 119,3 tys. gospodarstw domowych. W porównaniu z 2023 rokiem liczba ta zmniejszyła się w miastach o 3,5 proc., natomiast na obszarach wiejskich o 4,1 proc.

Może Cię zainteresuje: Świadczenie lokalowe dla powodzian

W ostatnich latach w ramach budownictwa społecznego i komunalnego przede wszystkim powstawały budynki na własne potrzeby Polaków, czyli domy jednorodzinne, szczególnie w mniejszych miejscowościach, i na rynku deweloperskim. Dysproporcja jest duża, dlatego przeznaczane są kolejne środki na budownictwo społeczne i powinny być zwiększane. Osoby, których nie stać na kredyt, a z drugiej strony zarabiają zbyt wiele na to, żeby było ich stać na mieszkania komunalne, powinny mieć możliwości korzystania z zasobu społecznego.

Według Raportu Pracodawców RP, spośród 220 tys. mieszkań oddanych do użytku w 2023 roku deweloperzy wybudowali 136,5 tys., a inwestorzy indywidualni 79,5 tys. lokali. W budownictwie wielorodzinnym rynek deweloperski odpowiada za budowanie  97 proc. mieszkań. Budownictwo społeczne, komunalne, czynszowe społeczne i zakładowe odpowiadały łącznie za powstanie 4 tys. lokali. To niecałe 2 proc. nowego zasobu. Dlatego w luce czynszowej jest około 35 proc. społeczeństwa i potrzebują oni oferty państwa.

Zgodnie z oceną ekspertów, sukcesem byłby 5-proc. udział tego typu budownictwa w liczbie mieszkań oddawanych do użytku przy równoczesnym dużym wzroście rynku mieszkaniowego w innych segmentach. Ma w tym pomóc projekt ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa zgłoszony przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii, który zakłada 2,5-krotne zwiększenie środków dla gmin na budownictwo społeczne i komunalne. Samorządy mogą się ubiegać o bezzwrotną dotację na budowę nowych mieszkań lub remont pustostanów. Rozwiązanie umożliwi sfinansowanie w tym roku do 15 tys. mieszkań komunalnych. Łącznie w latach 2025–2030 na mieszkalnictwo społeczne i komunalne może trafić w sumie do 45 mld zł.

Źródło: Newseria Biznes