Kontrowersje wokół projektu ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych

Nowa wersja projektu nowelizacji ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz niektórych innych ustaw, przygotowana przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii, została opublikowana przez Rządowe Centrum Legislacji.

Jakie zmiany w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych?

Projekt zakłada, że zniknie przepis dodany w trakcie epidemii koronawirusa, który umożliwia organizowanie zdalnych walnych zgromadzeń w spółdzielniach, a dziś jest nadużywany. Dodany ma zostać przepis, zgodnie z którym członka spółdzielni w posiedzeniach walnego zgromadzenia będą mogły reprezentować: osoba bliska członka, adwokat lub radca prawny, bądź inny członek tej samej spółdzielni mieszkaniowej. W uzasadnieniu projektu wskazano, że osoby bliskie członka to: zstępny, wstępny, rodzeństwo, dzieci rodzeństwa, małżonek, osoba przysposabiająca i przysposobiona oraz osoba, która pozostaje faktycznie we wspólnym pożyciu. Możliwe ma też być zrealizowanie przed sądem roszczenia o ustanowienie odrębnej własności lokalu w przypadku, gdy spółdzielnia nie reaguje na wniosek o wydzielenie własności lokalu, np. z uwagi na braki kadrowe.

Projekt po konsultacjach społecznych i opiniowaniu w nowej wersji, uwzględniającej niektóre ze zgłoszonych propozycji zmian, jest na etapie Stałego Komitetu Rady Ministrów.

Może Cię zainteresuje: 760 mln więcej na mieszkania komunalne i społeczne

Wybór członków rady nadzorczej lub członków zarządu spółdzielni bez pełnomocnika

Nowy projekt wprowadza przepis, zgodnie z którym pełnomocnik nie będzie mógł brać udziału w głosowaniu, którego przedmiotem jest wybór członków rady nadzorczej lub członków zarządu spółdzielni. Zostało to skrytykowane przez seniorów, gdyż ogranicza ich prawa. Według prawników projekt zakłada między innymi całkowite pozbawienie członków możliwości udzielenia pełnomocnictwa na walnym zgromadzeniu, gdy dokonywane są wybory do rady nadzorczej. Projekt ustawy nie uwzględnia więc interesu członków spółdzielni mieszkaniowych, którzy nie mogliby – na przykład ze względu na stan zdrowia – uczestniczyć w walnym zgromadzeniu, a wystarczyłoby zapisać w projekcie, że członek uczestniczy w walnym zgromadzeniu osobiście, chyba że statut stanowi inaczej albo ograniczyć instytucję pełnomocników tylko do członków spółdzielni mieszkaniowej.

Przedstawiciele organizacji wspierających seniorów podkreślają, że zaproponowane w pierwotnej wersji projektu ograniczenie możliwości udzielania pełnomocnictwa na walnych zgromadzeniach wyłącznie do osób bliskich członka spółdzielni oraz radców prawnych lub adwokatów oznaczałoby, że samotni seniorzy, którzy nie mają bliskiej rodziny ani środków na pomoc prawną, zostaliby pozbawieni możliwości wpływania na decyzje dotyczące ich spółdzielni, czyli miejsca, w którym żyją, a które ma bezpośredni wpływ na jakość ich życia.

Oczekiwali w związku z tym, aby projekt został zmieniony tak, aby umożliwiał udzielenie pełnomocnictwa zaufanym sąsiadom, będącym członkom tej samej spółdzielni. Opublikowany na ten temat artykuł w magazynie "Głos Seniora" członkowie stowarzyszenia przekazali posłom, senatorom, marszałkom, wojewodom i wielu radnym w Polsce. Ich apel został wysłuchany – w odpowiedzi na oczekiwanie resort rozwoju i technologii wprowadził taką zmianę w najnowszym projekcie nowelizacji. 

Wielu seniorów z powodu dysfunkcji ruchowych nie wychodzi z domu, zatem wyjście na trwające kilka godzin walne zgromadzenie jest często niemożliwe. W sytuacji, gdyby senior nie miał osób bliskich, poprzedni projekt zakładał, że przekazanie pełnomocnictwa byłoby możliwe jedynie adwokatom lub radcom prawnym. Najpierw jednak seniorzy musieliby do nich dotrzeć, a później zapłacić im za usługę i spędzenie godzin podczas "walnego". Te okoliczności spowodowałyby, że wielu seniorów zostałoby wykluczonych z możliwości głosowania w trakcie walnego zgromadzenia.

W ocenie Krajowego Związku Rewizyjnego Spółdzielni Mieszkaniowych w Warszawie bardzo ważne jest, aby pełnomocnictwo było udzielane osobom, którym nie jest obojętne, co zostanie uchwalone podczas "walnego", jak odwołanie zarządu, powołanie nowego czy sprzedaż majątku spółdzielni. Obecne przepisy dotyczące przekazywania pełnomocnictw obcym osobom, które nie mają pojęcia, czym jest spółdzielnia i jak funkcjonuje, pozwalają podejmować im w sprawie danej spółdzielni ważne decyzje. Te przepisy wymagają regulacji.

Projekt nowelizacji, zgodnie z zapowiedziami, ma zostać przyjęty dopiero pod koniec pierwszej połowy 2026 roku, więc wiele jeszcze może się w nim zmienić. Trzeba pamiętać, że spółdzielnie już obecnie mogą wprowadzić w swoich statutach ograniczenia w udzielaniu pełnomocnictw, jednak wiele z nich czeka na ruch i wytyczne ze strony parlamentu. Nie chcą być posądzone o ograniczanie praw członków spółdzielni.

Może Cię zainteresuje: Wyrok NSA ważny dla wspólnot

Ponieważ możliwa będzie obecność pełnomocników podczas głosowania, będą oni mogli zakłócać jego przebieg. Nadal będą oni mogli podejmować uchwały o wyprowadzeniu majątku w postaci wyrażenia zgody na zbycie nieruchomości czy odwołaniu aktualnego składu rady nadzorczej. Warto więc zauważyć, że tacy pełnomocnicy będą mogli przejąć kontrolę nad walnym zgromadzeniem wobec wyboru przez nich składu jego prezydium i przewodniczącego walnego zgromadzenia, a przez to wpływać na jego przebieg, który nie musi być zgodny z interesem członków spółdzielni mieszkaniowej.

Co oświadczył spółdzielni pełnomocnik?

Projekt nowelizacji ustawy zakłada, że do pełnomocnictwa udzielonego osobie bliskiej członkowi spółdzielni należy załączyć oświadczenie pełnomocnika, że spełnia wymogi dotyczące pozostawania osobą bliską dla mocodawcy. Według ekspertów konstrukcja tego proponowanego przepisu jest wadliwa, ponieważ zakłada złożenie oświadczenia do spółdzielni na temat stosunku bliskości z członkiem wyłącznie przez pełnomocnika, a więc członek spółdzielni mieszkaniowej może zostać w całości pozbawiony informacji na temat tego, co oświadczył pełnomocnik w spółdzielni mieszkaniowej. Projekt dopuszcza sytuację, w której takie oświadczenie na temat stosunku bliskości złoży pełnomocnik jedynie wobec spółdzielni mieszkaniowej, bez wiedzy członka.

Wątpliwości budzi także fakt, że złożonego przez członka spółdzielni będącego osobą fizyczną lub pełnomocnika spółdzielni mieszkaniowej w terminie trzech dni przed terminem posiedzenia walnego zgromadzenia, lub jego pierwszej części pełnomocnictwa, wraz z oświadczeniem pełnomocnika, spółdzielnia nie będzie mogła weryfikować.

Resort rozwoju tłumaczy, że ewentualna weryfikacja udzielonego pełnomocnictwa będzie dokonywana dopiero przez organy ścigania i jedynie w sytuacji, gdy policja otrzyma zgłoszenie o możliwości złożenia fałszywego oświadczenia.

Źródło: portalsamorzadowy.pl