Problemy z przyłączeniami do sieci OZE

Zgodnie z przepisami przedsiębiorstwa energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją energii są zobowiązane do zawarcia umowy ze starającymi się o przyłączenie do sieci pod warunkiem, że istnieją ku temu techniczne i ekonomiczne warunki, a wnioskujący spełnia warunki przyłączenia do sieci i odbioru po swojej stronie. Jeśli nie ma możliwości ekonomicznych (lub inwestor chce zmodernizować infrastrukturę), przyłączenie może odbyć się na zasadach komercyjnych, wtedy inwestor pokrywa wszystkie koszty.

Prawie osiem tysięcy odmów

W 2024 roku operatorzy sieci elektroenergetycznych (OSD) wydali rekordową liczbę - 7817 odmów wydania warunków przyłączenia. Zawarta w nich skumulowana moc co prawda okazała się niższa od ujętej w poprzednim roku (73,58 GW wobec 83,51 GW). Częściej (4443 odmowy) czynili to z powodu braku warunków technicznych niż ze względów ekonomicznych (2196 odmów). W 1178 przypadkach wspomniane braki wystąpiły jednocześnie. Najwięcej z nich dotyczyło elektrowni fotowoltaicznych. Poza farmami PV odmówili oni przyłączenia 134 farm wiatrowych, 100 biogazowni, 7 elektrowni wodnych i 3 elektrowni biomasowych.

Problem dla przedsiębiorstw ciepłowniczych

To duży problem między innymi dla przedsiębiorstw ciepłowniczych, które chcą i muszą się dekarbonizować, a transformacja sektora ma bazować przede wszystkim na elektryfikacji. Dodatkowo państwo zapowiada regulacje w kierunku jeszcze bardziej intensywnego inwestowania w OZE.

Może Cię zainteresuje: Mieszkania ogrzewane ciepłem z metra

Jednym z założeń aktualizowanego Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu jest przyspieszony rozwój OZE na terenach wiejskich i miejskich. Chodzi o tzw. obszary przyspieszonego rozwoju odnawialnych źródeł (OPRO), które wynikają także z unijnej dyrektywy RED III.

Podczas ostatniego posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. Ciepłownictwa, wiceminister energii zwrócił uwagę, że duży nacisk będzie kładziony na elektryfikację ciepłownictwa systemowego i ogrzewnictwa oraz integrację międzysektorową ciepłownictwa z elektroenergetyką, a także rozwój magazynowania ciepła. Mówił też o zapewnieniu dostępu do sieci elektroenergetycznej dla pomp ciepła i kotłów elektrodowych ze strony Polskich Sieci Elektroenergetycznych oraz umożliwienie pracy źródeł kogeneracyjnych w systemach ciepłowniczych na rzecz PSE.

Poprawa wdrażania źródeł elektrycznych w ciepłownictwie

Nie ma wątpliwości, że sektor ciepłowniczy niecierpliwie oczekuje działań i zmian, które ułatwiłyby podłączanie nowych instalacji do sieci elektroenergetycznych. Istnieje wiele trudności w zakresie wdrażania elektryfikacji i OZE, wykorzystania pomp ciepła i kotłów elektrodowych, w tym między innymi jeśli chodzi o dostęp do sieci elektroenergetycznych. To powoduje, że projekty są trudniejsze do realizacji. Jednak widać dużą szansę na poprawę możliwości wdrażania źródeł elektrycznych w ciepłownictwie. Pomóc mają zmiany procedowane w ramach ustawy deregulacyjnej oraz te, które powinny pojawić się w osobnym projekcie dotyczącym zawierania bardziej elastycznych umów pomiędzy odbiorcą energii a dostawcą. Resort dostrzega tu możliwości stabilizacji krajowego systemu elektroenergetycznego przez ciepłownie.

Łatwiejsze przyłączenia i niższe opłaty za dystrybucję energii

Ułatwienie przyłączeń power to heat (proces, w którym energia elektryczna jest przekształcana w ciepło, między innymi przy wykorzystaniu nadwyżek z OZE) do sieci elektroenergetycznej to bardzo ważna sprawa, gdyż dotyczy wszystkich wytwórców. Według ekspertów ważne jest też obniżenie opłat za przesyłanie i dystrybucję energii elektrycznej dla power to heat.

Stowarzyszenie Elektryków Polskich zwraca uwagę, że należy postawić na nowo system elektroenergetyczny. Do jego stabilizacji trzeba podchodzić systemowo jak do układu wzajemnie połączonych urządzeń czy relacji, uwzględnić rozwój i zmiany. Konieczne jest uelastycznienie tak, żeby OSD zauważyli, że muszą także uwzględniać interesy interesariuszy dodatkowych, którzy będą zwiększali swój udział, jak między innymi ciepłownictwo.

Może Cię zainteresuje: 80 proc. zadowolonych użytkowników pomp ciepła

Widać już jednak pozytywne zmiany po stronie OSD, co jest wynikiem wielokrotnych monitów ze strony branży ciepłowniczej. Chodzi o możliwość przekroczenia mocy umownej w określonych warunkach, czyli wtedy, kiedy występuje nadwyżka energii, przykładowo z OZE. Do niedawna jeszcze operatorzy usztywniali się, argumentując, że moc umowna jest mocą graniczną. Jednak w przypadku magazynu ciepła lub kotłów elektrodowych, gdy jest nadwyżka w określonych nawet godzinach i ze względów technicznych jest to możliwe, to dlaczego nie przekroczyć tej mocy i nie spożytkować czegoś, co już jest dostępne. Co najmniej dwóch OSD już wprowadziło takie usługi elastyczności, gdzie w określonych warunkach można moc umowną przekroczyć.

Według szefowej URE trzeba zacząć myśleć o tym, jak wprowadzać rozwiązania systemowe, które spowodują ogólną obniżkę tych cen, a nie tylko obniżkę dla konkretnego rozwiązania czy konkretnego podmiotu.

Prace nad nowelizacją ustawy o odnawialnych źródłach energii

We wrześniu 2025 roku rząd przedstawił założenia nowelizacji ustawy o OZE. Mają się w niej znaleźć zapisy przyspieszające procedury wydawania zezwoleń w procesie inwestycji w OZE poza obszarami przyspieszonego rozwoju, dla instalacji modernizowanych oraz dla fotowoltaiki i pomp ciepła. Rozważana jest też modyfikacja przepisów dotyczących obowiązku zakupu ciepła oraz przyłączenia dostawców energii ze źródeł odnawialnych, z ciepła odpadowego i chłodu odpadowego.

Źródło: portalsamorzadowy.pl