Najnowszy wyrok TSUE dotyczący kredytów hipotecznych

12 lutego 2026 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej rozstrzygnął sprawę C-471/24, wszczętą na skutek pytań prejudycjalnych skierowanych przez Sąd Okręgowy w Częstochowie. Dotyczyła ona oceny klauzuli zmiennego oprocentowania kredytu hipotecznego, której konstrukcja odwoływała się do wskaźnika WIBOR.

W toku sporu konsument zakwestionował skuteczność postanowienia umownego regulującego wysokość oprocentowania, twierdząc, że zostało ono ukształtowane w sposób sprzeczny z wymogami uczciwości kontraktowej. W szczególności, że bank nie przekazał mu informacji pozwalających na realne zrozumienie mechanizmu ustalania stawki WIBOR 6M, czynników wpływających na jej zmienność ani udziału instytucji finansowych w procesie jej kształtowania. W ocenie kredytobiorcy brak tych danych uniemożliwiał racjonalną ocenę ekonomicznych konsekwencji zawartej umowy, prowadząc do przerzucenia na niego całego ryzyka związanego ze zmianami poziomu stóp procentowych.

Może Cię zainteresuje: Koniec płacenia za niewykorzystane metry mieszkania

Sąd Okręgowy pyta TSUE

Sąd Okręgowy w Częstochowie zawiesił rozpoznanie sprawy i skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prejudycjalne na temat dopuszczalności oraz granic kontroli abuzywności postanowień umownych odnoszących się do zmiennego oprocentowania opartego na wskaźniku referencyjnym WIBOR.

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości nie doprowadził do systemowego wyeliminowania WIBOR-u z umów kredytowych. Zamiast tego pozostawił możliwość powstawania dalszych sporów, zwłaszcza w odniesieniu do zarzutów dotyczących braku przejrzystości w umowach zawartych przed 2018 rokiem, czyli przed wejściem w życie rozporządzenia BMR. Radykalne postulaty uznania „z mocy prawa” za abuzywne wszystkich klauzul zmiennego oprocentowania opartych na WIBOR okazały się bezpodstawne.

TSUE jednoznacznie wskazał, że samo oparcie oprocentowania na regulowanym wskaźniku referencyjnym, nawet jeśli jego metodologia korzysta z danych nieodzwierciedlających rzeczywistych transakcji rynkowych, nie może prowadzić do uznania klauzuli za nieuczciwą. W konsekwencji odpada też argument o „zmowie bankowej”, czyli o jednostronnym kształtowaniu wysokości wskaźnika przez banki, co ogranicza potencjalne masowe kwestionowanie umów kredytowych w oparciu o WIBOR. Trybunał podkreślił znaczenie rozporządzenia BMR (2016/1011) jako instrumentu zapewniającego rzetelność i wiarygodność wskaźników referencyjnych, co pośrednio wzmacnia argumentację banków w sporach dotyczących obiektywnego charakteru WIBOR.

Może Cię zainteresuje: Nowe kryteria dochodowe przy najmie komunalnym

TSUE wyraźnie zawęził także zakres obowiązków informacyjnych banków. Wymóg przejrzystości nie obliguje kredytodawcy do przekazywania konsumentom szczegółowych informacji technicznych o metodologii WIBOR, źródłach danych czy roli banków w jego ustalaniu. W praktyce oznacza to, że prawidłowe wykonanie obowiązków informacyjnych wynikających z dyrektywy 2014/17 w zasadzie wystarcza do spełnienia standardu przejrzystości.

Wyrok nie zamyka drogi konsumentom

Wyrok nie zamyka jednak konsumentom drogi do indywidualnej kontroli umów. Sądy krajowe dalej mogą badać, czy w konkretnych okolicznościach doszło do naruszenia zasady dobrej wiary lub powstania znaczącej nierównowagi kontraktowej. Trybunał podkreślił jednak, że taka ocena musi opierać się na całokształcie okoliczności sprawy, a nie na abstrakcyjnych zarzutach dotyczących konstrukcji wskaźnika referencyjnego.

W konsekwencji orzeczenie sprzyja równowadze między ochroną konsumenta a bezpieczeństwem obrotu. Ogranicza ryzyko destabilizacji sektora bankowego poprzez masowe unieważnianie umów i usunięcie WIBOR-u, pozostawiając też sądom krajowym narzędzia do reagowania na rzeczywiste przypadki nadużyć. Wyrok ten można zatem postrzegać jako próbę przywrócenia proporcji w sporach dotyczących kredytów hipotecznych o zmiennym oprocentowaniu.

Źródło: infor.pl