Podatkowa rewolucja coraz bliżej

Prace nad zmianami podatkowymi nabrały tempa. 5 listopada 2026 roku Sejm ponownie przyjął ustawę zmieniającą zasady opodatkowania dochodów osób fizycznych i prawnych oraz przychodów objętych ryczałtem ewidencjonowanym. Już 6 listopada ustawą zajął się Senat, który zdecydował o jej przyjęciu bez poprawek. Oznacza to zakończenie parlamentarnego etapu prac nad nowelizacją. Do wejścia nowych regulacji w życie potrzebne są jeszcze podpis prezydenta i publikacja w Dzienniku Ustaw. Planowany termin obowiązywania zasadniczych zmian to 1 stycznia 2027 roku.

Trzy stawki PIT zamiast dwóch

Jedną z najważniejszych zmian jest przebudowa skali podatku dochodowego od osób fizycznych. Obecnie obowiązują dwie stawki: 12 proc. dla dochodów do 120 tys. zł oraz 32 proc. od nadwyżki ponad tę kwotę. Nowelizacja przewiduje podniesienie pierwszego progu podatkowego i wprowadzenie dodatkowej stawki w wysokości 24 proc.

Nowe stawki będą stosowane progresywnie, czyli wyższe opodatkowanie obejmie wyłącznie część dochodu przekraczającą odpowiedni próg, a nie całość zarobków. Bez zmian pozostanie kwota wolna od podatku, wynosząca 30 tys. zł rocznie.

Wprowadzenie dodatkowego przedziału ma złagodzić gwałtowny wzrost opodatkowania po przekroczeniu dotychczasowego progu 120 tys. zł. Zamiast bezpośredniego przejścia ze stawki 12 proc. na 32 proc. podatnicy będą rozliczać część dochodów według pośredniej stawki 24 proc.

Może Cię zainteresuje: Rosną ceny materiałów budowlanych

Wyższa danina solidarnościowa dla najlepiej zarabiających

Nowelizacja przewiduje podniesienie daniny solidarnościowej z obecnych 4 proc. do 5 proc. Obowiązek jej zapłaty nadal będzie dotyczył osób, których dochody uwzględniane przy obliczaniu daniny przekraczają 1 mln zł rocznie. Wyższa stawka obejmie nadwyżkę ponad ten limit. Według danych za 2024 rok daninę solidarnościową płaciło około 39 tys. podatników. Nowa, 5-procentowa stawka ma znaleźć zastosowanie po raz pierwszy do daniny rozliczanej za 2027 rok, której termin zapłaty przypada 2 maja 2028 roku.

CIT wzrośnie do 22 proc., ale nie dla wszystkich firm

Istotna zmiana dotyczy także podatku dochodowego od osób prawnych. Podstawowa stawka CIT dla określonej grupy największych przedsiębiorstw ma wzrosnąć o 3 punkty procentowe: z 19 proc. do 22 proc. Podwyżka obejmie podatników, których przychody w poprzednim roku podatkowym przekroczyły równowartość 50 mln euro, a także podatkowe grupy kapitałowe. Oznacza to, że wyższa stawka nie będzie obowiązywać automatycznie wszystkich przedsiębiorstw rozliczających CIT. Dla podmiotów nieobjętych nowymi regulacjami dotychczasowe zasady opodatkowania pozostaną bez zmian.

Ryczałt dostępny dla znacznie mniejszej grupy przedsiębiorców

Szczególnie dotkliwe dla części osób prowadzących działalność gospodarczą może okazać się ograniczenie możliwości korzystania z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Obecny limit przychodów uprawniający do wyboru tej formy opodatkowania wynosi 2 mln euro. Zgodnie z nowelizacją zostanie obniżony do 250 tys. euro, czyli aż o 87,5 proc. Według kursu euro z 1 października 2026 roku nowy limit odpowiada kwocie 1 094 250 zł.

Przy ustalaniu prawa do ryczałtu w 2027 roku znaczenie będą miały przychody osiągnięte w 2026 roku. Przedsiębiorcy przekraczający nowy próg stracą możliwość stosowania tej formy opodatkowania i będą musieli rozliczać działalność na innych zasadach.

Nowelizacja przewiduje ponadto zastosowanie 17-procentowej stawki ryczałtu do nadwyżki przychodów przekraczającej 300 tys. euro osiągniętych w trakcie roku, na zasadach określonych w ustawie.

Dlaczego Sejm musiał ponownie uchwalić ustawę?

Obecne głosowanie było kolejną próbą przyjęcia reformy podatkowej. W październiku 2026 roku Sejm uchwalił już podobne przepisy, jednak w trakcie prac parlamentarnych pojawiły się wątpliwości dotyczące prawidłowości procesu legislacyjnego. Podczas rozpatrywania poprzedniego projektu posłowie przyjęli dwie istotne poprawki. Pierwsza zakładała coroczną waloryzację progów podatkowych, druga usuwała proponowaną przez rząd podwyżkę CIT.

Senat zdecydował następnie o przywróceniu podwyżki CIT oraz wykreśleniu mechanizmu waloryzacji progów PIT. Problem polegał na tym, że ponowne wprowadzenie wyższego CIT przez izbę wyższą mogło wykraczać poza konstytucyjnie dopuszczalny zakres poprawek senackich.

Zgodnie z art. 121 Konstytucji RP Senat może przyjąć ustawę bez zmian, uchwalić poprawki albo zdecydować o jej odrzuceniu. Prawo do zgłaszania poprawek nie oznacza jednak możliwości dowolnego rozszerzania zakresu regulacji uchwalonej przez Sejm. Granice ingerencji Senatu były przedmiotem orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, między innymi w wyroku z 19 czerwca 2002 r., sygn. K 11/02.

Aby uniknąć ryzyka zakwestionowania nowych przepisów, rząd przygotował kolejne przedłożenie, obejmujące rozwiązania podatkowe w zamierzonym kształcie.

Przeczytaj także: Koniec podwójnych prowizji przy sprzedaży mieszkań

Czy nowe podatki zaczną obowiązywać od stycznia 2027 r.?

Choć parlament zakończył prace nad nowelizacją, ustawa nie jest jeszcze obowiązującym prawem. Zgodnie z art. 122 Konstytucji RP prezydent ma co do zasady 21 dni na podjęcie decyzji w sprawie przedstawionej mu ustawy. 

Istotne znaczenie ma termin jej ogłoszenia. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, w tym w wyroku z 15 lutego 2005 roku, sygn. K 48/04, wskazywano na konieczność zachowania odpowiedniego okresu między publikacją a wejściem w życie niekorzystnych zmian w podatkach dochodowych. Co do zasady przyjmuje się wymóg co najmniej miesięcznego wyprzedzenia przed początkiem roku podatkowego.

Dlatego zakończenie prac parlamentarnych na początku listopada ma szczególne znaczenie dla planowanego wejścia większości zmian w życie 1 stycznia 2027 roku.

Ostateczny termin obowiązywania nowych regulacji będzie zależał od dalszego przebiegu procedury legislacyjnej i ogłoszenia ustawy w Dzienniku Ustaw.

Źródło: Sejm i Senat RP; PAP.