Coraz więcej zalegalizowanych samowoli budowlanych
Z danych Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego (GUNB) wynika, że w 2024 r. inspektorzy nadzoru budowlanego wydali 189 nakazów rozbiórki budynków mieszkalnych, fot. Pixabay
Według Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego w 2024 r. inspektorzy nadzoru budowlanego wydali 189 nakazów rozbiórki budynków mieszkalnych. Coraz częściej jednak samowola budowlana uchodzi na sucho.
Zobacz także
Sika Poland Sp. z o.o. 20 lat współpracy, która zmienia oblicze bloków mieszkalnych
Spółdzielnia Mieszkaniowa w Śremie działa nieprzerwanie od 1951 roku, zarządzając dziś blisko 6 tysiącami mieszkań w Śremie, Kórniku i Książu Wielkopolskim. Od dwóch dekad możemy pochwalić się współpracą...
Spółdzielnia Mieszkaniowa w Śremie działa nieprzerwanie od 1951 roku, zarządzając dziś blisko 6 tysiącami mieszkań w Śremie, Kórniku i Książu Wielkopolskim. Od dwóch dekad możemy pochwalić się współpracą w zakresie termomodernizacji i remontów balkonów, realizując projekty, które realnie poprawiają komfort życia mieszkańców. Współpraca ze spółdzielnią mieszkaniową została zainicjowana jeszcze przez firmę będącą wówczas właścicielem marki PCI. Od 2023 roku marka PCI znajduje się w portfolio koncernu...
Mieszkanie na sprzedaż: Kompletny przewodnik po procesie zakupu mieszkania
Kupno mieszkania to nie tylko transakcja finansowa – to wybór miejsca, które będziesz nazywać domem przez lata. Dowiedz się, jak przejść przez ten proces krok po kroku, unikając kosztownych błędów i niepotrzebnego...
Kupno mieszkania to nie tylko transakcja finansowa – to wybór miejsca, które będziesz nazywać domem przez lata. Dowiedz się, jak przejść przez ten proces krok po kroku, unikając kosztownych błędów i niepotrzebnego stresu.
GoWork.pl Serwis Pracy Sp. z o.o Praca w biurze nieruchomości – jak zacząć bez doświadczenia?
Branża nieruchomości wciąż się rozwija, a nowe osoby mogą w niej znaleźć miejsce dla siebie. Nie potrzebujesz kierunkowego wykształcenia ani bogatego CV – wystarczy odrobina odwagi i gotowość do nauki....
Branża nieruchomości wciąż się rozwija, a nowe osoby mogą w niej znaleźć miejsce dla siebie. Nie potrzebujesz kierunkowego wykształcenia ani bogatego CV – wystarczy odrobina odwagi i gotowość do nauki. Jeśli interesuje Cię praca w nieruchomościach, zacznij działać!
Prawo budowlane pod pewnymi warunkami dopuszcza legalizację samowoli budowlanych. Eksperci z zespołu deregulacyjnego Rafała Brzoski postulują jednak, aby uprościć przepisy w tej kwestii. Inni eksperci wskazują, że samowoli budowlanych notuje się w Polsce coraz mniej, jednak niepokoi fakt, że tym, którzy decydują się na budowę domu bez pozwolenia lub zgłoszenia, coraz częściej odpuszcza się ten proceder.
Nakaz rozbiórki a legalizacja samowoli
Z danych Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego (GUNB) wynika, że w 2024 r. inspektorzy nadzoru budowlanego wydali 189 nakazów rozbiórki budynków mieszkalnych. 153 z nich wznoszono bez zgłoszenia lub pozwolenia, a 36 - niezgodnie z jego warunkami. Nakazy rozbiórki samowoli budowlanych rzadko dotyczą gotowych domów. Nadzór budowlany dowiaduje się o samowolach najczęściej na etapie budowy z donosów sąsiadów, którym działania nieuczciwego inwestora mogą przeszkadzać. Ujawnionych przypadków łamania prawa budowlanego jest jednak coraz mniej. W 2024 roku wydano więcej pozwoleń na budowę domów, a w przeliczeniu na tysiąc z nich, nakazów rozbiórki było mniej niż rok wcześniej.
Z drugiej strony, niepokoi duży wzrost liczby zalegalizowanych samowoli budowlanych. W 2024 r. procedurę legalizacyjną przeszły pomyślnie 704 budynki mieszkalne (w tym 693 domy jednorodzinne) - prawie czterokrotnie więcej niż ukaranych rozbiórką. GUNB nie podaje, czy decyzje legalizacyjne były wydane w trybie zwykłym czy uproszczonym.
Może Cię zainteresuje: Odmrożenie cen prądu w 2026 roku
W pierwszym przypadku legalizacja dotyczy budynków stawianych bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia w miejscu dozwolonym przez plan zagospodarowania przestrzennego. Przyłapany na samowoli inwestor dostarcza w określonym terminie wszystkie wymagane dokumenty i uiszcza opłatę legalizacyjną, która np. w przypadku domu jednorodzinnego wynosi 50 tys. zł. Jeśli zaś inwestorowi uda się ukryć samowolę przez co najmniej 20 lat, co nie jest szczególnie trudne wtedy uniknie on nie tylko opłaty legalizacyjnej. Nadzoru budowlanego nie interesuje już, czy budynek powstał na terenie wyłączonym z zabudowy. Istotne znaczenie ma ekspertyza techniczna, która ma wykazać, że nadaje się on do użytkowania oraz nie stwarza zagrożenia dla zdrowia i życia przebywających w nim ludzi.
Uproszczona ścieżka legalizacyjna
Zespół deregulacyjny Rafała Brzoski postuluje, żeby procedurą legalizacyjną objąć także budowy realizowane niezgodnie z warunkami pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, np. gdyby inwestor zbudował siedmiopiętrowy dom, choć miałby pozwolenie na pięciopiętrowy (dziś legalizacja takich samowoli nie jest możliwa). Dodatkowo, inwestorzy łamiący prawo budowlane mieliby korzystać z uproszczonej ścieżki legalizacyjnej już po 10 latach. Byłoby to korzystne dla tych, którzy dopuścili się samowoli lub kupili nieruchomość z naruszeniami prawa i teraz czekają w milczeniu na objęcie ich abolicją. Inni eksperci komentują, że wykrywane samowole to wierzchołek góry lodowej. Na Podhalu poczucie bezkarności jest tak duże, że mówi się nawet, że tam prawo budowlane się nie przyjęło.
Przypominają też, że rok 1994 był ostatnim, w którym legalizacja samowoli była formalnością. Nadzór budowlany wykrył wówczas ponad 27 tys. nielegalnych budów. Przez kolejnych osiem lat nie było możliwości ich legalizacji, ale przywrócono ją na skutek licznych protestów i apeli, m.in. rzecznika praw obywatelskich. - Obecne przepisy, mające charakter zarówno represyjny, jak i prewencyjny, być może należałoby je doprecyzować. Trzeba jednak pamiętać, że są one wyrazem kompromisu między przeciwnikami i zwolennikami karania samowolek nakazem rozbiórki.
Źródło: portalsamorzadowy.pl
