MKiŚ: Import odpadów pod lupą

Dnia 18 listopada 2021 podczas konferencji prasowej wiceminister klimatu i środowiska Jacek Ozdoba zwrócił uwagę, że obrót odpadami wiąże się ze znacznymi przychodami finansowymi w momencie ich przyjmowania przez zbierającego odpady, ale równocześnie wymaga ogromnych nakładów finansowych na dalsze ich zagospodarowanie. Stawarza to pole do nadużyć dla nieuczciwych przedsiębiorców, co w konsekwencji utrudnia uzyskiwanie dochodów i utrzymanie się na rynku osobom działającym zgodnie z prawem.

Może Cię zainteresuje: Śmieci na osiedlu to nie problem!

Istotnym problemem rynku gospodarowaniu odpadami jest nielegalny przywóz do Polski odpadów z krajów sąsiednich, w tym szczególnie odpadów niebezpiecznych.

– Szczególnie te ostatnie generują szereg problemów dla samorządów i wydatków poniesionych z budżetu Skarbu Państwa na ich usunięcie lub naprawę szkody powstałej w środowisku. W ostatnim czasie zarejestrowano na terenie całego kraju, a w szczególności na terenie województwa pomorskiego oraz kujawsko-pomorskiego, znaczny wzrost przypadków związanych z porzuceniem takich odpadów w miejscach na ten cel nieprzeznaczonych – powiedział minister Ozdoba.

Z uwagi na fakt, że były to miejsca ogólnodostępne, w wielu przypadkach spełniające rolę miejsc o charakterze rekreacyjno-wypoczynkowym, przyczyniały się one nie tylko do zagrożenia zanieczyszczenia przyrody czy generowania kosztów związanych z ich unieszkodliwieniem, lecz także bezpośrednio powodowały zagrożenie dla zdrowia i życia osób, które potencjalnie mogły mieć z nimi kontakt.

Na tę chwilę nie można jednoznacznie wskazać ich wytwórców, lecz również nie można wykluczyć, iż nie pochodziły one z Polski i do kraju wwiezione zostały nielegalnie. Uwzględniając konieczność „uszczelnienia” rynku gospodarowania odpadami oraz przeciwdziałania uszczupleniom w zakresie podatku od towarów i usług związanych z obrotem odpadami, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wspólnie z Krajową Administracją Skarbową opracowali nowelizację przepisów wykonawczych do ustawy z 9 marca 2017 roku o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów. Będzie ona polegała na zobowiązaniu przedsiębiorstw zajmujących się transgranicznym obrotem odpadami do rejestrowania każdego przewozu odpadów poprzez elektroniczną platformę PUESC Ministerstwa Finansów (w ramach Platformy PentaTAX – modułu SENT).

Efektem współpracy Krajowej Administracji Skarbowej z Ministerstwem Klimatu i Głównym Inspektorem Ochrony Środowiska będzie objęcie systemem SENT odpadów przywożonych do Polski. Skuteczność SENT została potwierdzona w praktyce, szczególnie w zakresie zmniejszenia szarej strefy w branżach paliwowej i tytoniowej.

Konsekwencją wprowadzonych przepisów będzie nałożenie odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający oraz przewoźnika w obrocie odpadami w momencie rozpoczęcia przewozu odpadów obowiązków w zakresie dokonania zgłoszenia przewozu, jego uzupełnienia i aktualizacji. Dodatkowo przewoźnik zostanie zobowiązany do zapewnienia przekazywania danych geolokalizacyjnych, a kierujący do posiadania numeru referencyjnego oraz uruchomienia lokalizatora.

– Rozwiązania te usprawnią kontrolę nad transgranicznym przemieszczaniem odpadów, w tym niebezpiecznych, wpłyną na ograniczenie zjawiska „szarej strefy” oraz przyczynią się do wzrostu wpływów do Skarbu Państwa z tytułu podatków od towaru i usług, wynikających ze zdarzeń gospodarczych, które dotychczas były zatajane przez nieuczciwych przedsiębiorców – zaznaczył wiceminister Ozdoba.

Michał Mistrzak, p.o. Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, podkreślił rolę systemu SENT:
– Wykorzystanie systemu SENT wpłynie na efektywność naszych wspólnych akcji kontrolnych. Nielegalny przywóz odpadów do Polski będzie znacznie bardziej utrudniony i wysoce ryzykowny. Liczę, że znacznie ograniczy to przestępczość w tym obszarze.

Może Ci się spodoba: Kiedy nadzór budowlany może żądać ekspertyzy?

– Kontrola przywozu i tranzytu odpadów do Polski przy zastosowaniu systemu SENT nie ogranicza działalności gospodarczej, nie jest zagrożeniem dla konkurencyjności na tym rynku i nie wymaga od przedsiębiorców ponoszenia dodatkowych nakładów finansowych. A faktycznie przyczyni się do ułatwienia funkcjonowania na rynku podmiotów, które prowadzą działalność z zachowaniem wszystkich wymagań określonych w przepisach prawa – wyjaśnił wiceminister klimatu i środowiska.

Źródło: PAP/MKiŚ