Rosja zakręciła kurek z gazem. Co to oznacza dla polskiej gospodarki?

W ostatni wtorek spółka PGNiG poinformowała, że od godz. 8.00 czasu polskiego w środę, 27 kwietnia, nastąpi wstrzymanie dostaw gazu ziemnego od rosyjskiego Gazpromu, dostarczanego w ramach kontraktu jamalskiego.  W informacji można przeczytać, że "spółka odmówiła Gazpromowi zapłaty za gaz z kontraktu jamalskiego w rublach".

Zapasy gazu w Polsce na wysokim poziomie

Z zestawienia opublikowanego przez Aggregated Gas Storage Inventory (AGSI) wynika, że polskie magazyny gazu wypełnione są aktualnie w 75 proc. To zdecydowanie więcej niż w krajach Unii Europejskiej, gdzie średnia wartość wynosi prawie 32 proc.  Takie zapasy oznaczają, że sytuacja ta nie wpłynie od razu na podaż surowca.

Analitycy rynku potwierdzają, że tak wysokie stany magazynowe to dobra informacja. Jednak to nie oznacza braku konsekwencji dla polskich odbiorców. Według nich gaz będzie stopniowo uwalniany z magazynów, ale prawdopodobne są ograniczenia dla firm w dostępie do tego surowca. Sytuacja nie powinna jednak mieć bezpośredniego wpływu na dostawy gazu do klientów indywidualnych.

Czy Polska jest gotowa na odcięcie gazu z Rosji?

Piotr Naimski, pełnomocnik rządu do spraw strategicznej infrastruktury energetycznej zapewnił w trakcie wtorkowej konferencji, że wszyscy odbiorcy gazu w Polsce będą go otrzymywać w niezmiennej wielkości. Zgodnie ze strategią dywersyfikacji, Gaz-System wariant, który zakładał odcięcie dostaw rosyjskich. Resort klimatu i środowiska potwierdza gotowość na pełną niezależność od rosyjskich surowców. Zgodnie zaś z zaleceniami Komisji Europejskiej, Polska solidarnie zastosowała się do odmowy zapłaty za gaz w rublach. Prezydent Federacji Rosyjskiej Władimir Putin podpisał dekret nakazujący od 1 kwietnia br. zagranicznym kontrahentom Gazpromu z tzw. krajów nieprzyjaznych, zapłatę za rosyjski gaz tylko w rublach. Zgodnie z otrzymanym pismem muszą one płacić za gaz w rublach pod groźbą "zakręcenia kurka".

Zdaniem Piotra Naimskiego zatrzymanie przez Gazprom dostaw gazu do Polski może wpłynąć na rynek europejski, a zawirowania na rynku gazu w Europie mogą potrwać dwa lata. Rynek ustabilizuje się wtedy, gdy odbiorcy europejscy będą mieć możliwość dostarczenia do Europy podobnej ilości gazu spoza Rosji.

Może Cię zainteresuje: Wątpliwości przy obliczaniu stawek WIBOR - czy kredytobiorcy złotowi pozwą banki?

Jakie alternatywy dla gazu z Rosji?

Spółka PGNiG poinformowała również w komunikacie, że "krajowy system przesyłowy jest zasilany na bieżąco za pomocą także innych wejść do systemu gazowego, zatłaczane są podziemne magazyny gazu, a przesył paliwa do odbiorców jest realizowany zgodnie z bieżącym zapotrzebowaniem. Dzięki realizacji rządowej strategii dywersyfikacji źródeł zaopatrzenia w paliwo gazowe PGNiG jest przygotowane do pozyskania gazu z różnych kierunków, m.in. poprzez połączenia gazowe na granicy zachodniej i południowej oraz Terminal LNG w Świnoujściu, który sukcesywnie zwiększa liczbę obsługiwanych metanowców”. Eksperci twierdzą, że gazu w Polsce wystarczy do jesieni, do czasu uruchomienia Baltic Pipe.  Zgodnie z deklaracjami rządu, w październiku 2022 roku zostanie oddany do użytku gazociąg, który łączy Polskę z Norwegią. Gazoport został rozbudowany już w pierwszym etapie i ma możliwość przyjmowania 6,3 mld m sześc. gazu rocznie. -  gazociąg z Norwegii to 10 mld m sześc. 

Brak gazu z Rosji to wyższa inflacja

Według ekonomistów brak dostaw rosyjskiego gazu oznacza impuls dla jeszcze wyższej inflacji i kolejnego  podniesienia stóp procentowych w Polsce. Analitycy bankowi podkreślają, że doraźne skutki ekonomiczne zakręcenia kurka z gazem z Rosji będą raczej ograniczone. Jak dotąd polski złoty zareagował osłabieniem, a na giełdzie odnotowano spadki. Zgodnie z analizami gaz ziemny w Polsce jest zużywany głównie przez elektrociepłownie i przetwórstwo przemysłowe — po ok. 30 proc. Bezpośrednie zużycie przez gospodarstwa domowe to ok. 27 proc. całkowitego zużycia gazu w kraju. Gdyby nastąpiło ograniczenie podaży,  w pierwszej kolejności będą zapewnione dostawy dla gospodarstw domowych, a racjonowanie dotyczyłoby wybranych gałęzi przemysłu.

Eksperci twierdzą, że ceny gazu mogą wzrosnąć w całej Europie. Kontrakty gazowe w Rotterdamie zdrożały o jedną czwartą. W Polsce przewidywany jest najpierw wzrost cen dla odbiorców przemysłowych, a później korektę taryf dla odbiorców detalicznych. Obawiają się oni jednak, że powyższa sytuacja może dodatkowo skłaniać RPP do kolejnej dużej podwyżki stóp na najbliższym posiedzeniu. W marcu dynamika cen sięgnęła już 11 proc. w ujęciu rok do roku, zaś prognozy wskazują na inflacyjny szczyt na jeszcze wyższym poziomie za kilka miesięcy.

Źródło: Business Insider

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!