Do 20 lutego 2024 trzeba wybrać formę opodatkowania

W 2024 roku wybór powinien być prostszy, gdyż nie zaistniały tak dynamiczne zmiany podatkowe, jak w poprzednich latach.

Nie zmienia się zasada, że opłacalność danej formy opodatkowania zależy od kilku czynników: rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej, wysokości przychodów z działalności gospodarczej, wysokości ponoszonych kosztów i dostępnych ulg podatkowych.

Prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą mają do wyboru trzy formy opodatkowania:

• rozliczenie według skali podatkowej (ze stawkami 12 i 32 proc.),
• podatek liniowy 19 proc.,
• ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, którego stawki wynoszą od 2 do 17 proc. – w zależności od rodzaju prowadzonej działalności.

Kiedy należy wybrać formę opodatkowania?

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym oraz art. 9a ust. 2 ustawy o PIT, prowadzący firmę może wybrać formę opodatkowania na 2024 r. tylko do 20. dnia miesiąca, następującego po miesiącu, w którym uzyskał pierwszy przychód z działalności gospodarczej. Zatem, jeśli pierwszy przychód przedsiębiorca uzyskał w styczniu, to formę opodatkowania może zmienić do 20 lutego 2024 r. Jeśli nadal chce być opodatkowany tak, jak w roku poprzednim, nie musi nic robić, będzie automatycznie opodatkowany na takich samych zasadach.

Może Cię zainteresuje: Kolejna podwyżka płacy minimalnej

Według przepisów, podstawową formą opodatkowania jest skala podatkowa. Rozliczają ją osoby, które nie wybiorą innego podatku lub zrobią to po terminie (art. 9a ust. 1 ustawy o PIT). Kto w 2023 r. rozliczał się według skali, a w 2024 r. chce płacić podatek liniowy lub ryczałt od przychodów, musi złożyć odpowiednie oświadczenie naczelnikowi urzędu skarbowego (lub dokonać odpowiedniego wpisu do CEIDG). Przedsiębiorcy nie mogą wybrać rozliczenia kartą podatkową, z którego w 2024 r. można skorzystać na zasadzie praw nabytych. Jeśli korzystali z niej w poprzednim roku, nie muszą nic robić. Ten kto chce zrezygnować z karty podatkowej, ma czas do 20 stycznia 2024 r.

Dla kogo skala podatkowa?

Przy wyborze formy opodatkowania przedsiębiorcy powinni wziąć pod uwagę całokształt czynników, które wpływają na opłacalność prowadzonej przez nich działalności. Po pierwsze, należy zastanowić się nad podstawową formą, czyli skalą podatkową. Może to być najkorzystniejsze rozwiązanie przy dochodach wynoszących ok. 10 tys. zł miesięcznie, czyli 120 tys. zł rocznie. Przedsiębiorca zapłaci podatek według stawki 12 proc. i skorzysta z kwoty wolnej od podatku 30 tys. zł. Skalę podatkową na pewno powinni rozważyć ci podatnicy, którym przysługuje rozliczenie wspólnie z małżonkiem lub mogą złożyć PIT jako samotni rodzice. Należy pamiętać, że po przekroczeniu progu 120 tys. zł wysokość obciążeń na skali podatkowej znacząco rośnie – stawka PIT wynosi już 32 proc. 

Minusem skali podatkowej jest również 9-procentowa składka na ubezpieczenie zdrowotne. Dlatego wspólne rozliczenie z małżonkiem jest opłacalne, gdy jeden z małżonków w ogóle nie ma dochodu albo zarabia mało, a drugi zarabia rocznie ponad 120 tys. zł. Dzięki preferencji, pierwszy z małżonków może zapłacić podatek według stawki 12 proc., właściwej dla pierwszego przedziału skali. Przypomnijmy, że polega ono na zapłacie podatku w podwójnej wysokości, ale obliczonego od połowy łącznych dochodów małżonków, a u osób samotnie wychowujących dzieci – w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów takiej osoby.

Wysokość składki zdrowotnej

Przy wyborze formy opodatkowania należy uwzględnić wysokość składki zdrowotnej, która może znacznie wpłynąć na opłacalność rozliczenia. Składkę na ubezpieczenie zdrowotne płaci się na różnych zasadach, w zależności od formy opodatkowania. Wynosi ona przy rozliczeniu:

• według skali PIT – 9 proc. dochodów,
• liniowym PIT – 4,9 proc. dochodów (nie mniej niż 9 proc. minimalnego wynagrodzenia),
• ryczałtem – zryczałtowaną kwotę.

Trzeba pamiętać, że przy skali podatkowej składki nie można odliczyć, podczas gdy ryczałtowcom i liniowcom przysługuje częściowe odliczenie. Firmy na ryczałcie zapłacą jedną z trzech kwot, w zależności od przedziału, w jakim kształtują się ich roczne przychody. W 2024 r. miesięczna składka na ryczałcie wynosi:

• przy przychodach poniżej 60 tys. zł – 425 zł,
• przy przychodach pomiędzy 60 tys. zł a 300 tys. zł – 710 zł,
• przy przychodach powyżej 300 tys. zł – 1280 zł.

Może Cię zainteresuje:  Zamrożenie cen prądu w 2024 roku

Kiedy ryczałt?

Przy prostej działalności usługowej, w której przedsiębiorca nie ponosi wysokich kosztów, warto rozważyć ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Zaletą tej formy rozliczenia jest jej prostota, w tym m.in. zryczałtowana, kwotowa składka zdrowotna. Dodatkowo od 2022 r. obniżce uległy niektóre stawki ryczałtu, np. dla informatyków do 12 proc. i dla zawodów medycznych do 14 proc. Jeśli przedsiębiorca ponosi wysokie koszty, np. leasingu samochodu czy wynajmu biura, korzystniejsza może być ta, która daje możliwość ich odliczenia.

Ryczałt płaci się od przychodów, bez możliwości odliczenia kosztów. Tę formę opodatkowania może wybrać niemal każdy przedsiębiorca (wyjątki dotyczą m.in. przedsiębiorców prowadzących apteki, handlujących dewizami czy częściami samochodowymi). Zasadniczym warunkiem jest, by przychody podatnika za poprzedni rok nie przekroczyły równowartości 2 mln euro. Na atrakcyjność ryczałtu wpływają też stawki. W zależności od rodzaju działalności może to być: 17 proc., 15 proc., 14 proc., 12,5 proc., 12 proc., 10 proc., 8,5 proc., 5,5 proc., 3 proc. i 2 proc.

Przedsiębiorca świadczący usługi budowlane płaci co do zasady 5,5-procentowy ryczałt. To na tyle niska stawka, że nawet przy stosunkowo wysokich kosztach, rozliczenie ryczałtowe może być bardziej opłacalne od innych form opodatkowania. Inaczej będzie w przypadku, gdy podatnik świadczy usługi opodatkowane np. 15 proc. 

Źródło: prawo.pl