Dane z Rejestru Cen Nieruchomości bez opłat

Rejestr Cen Nieruchomości (RCN) to centralna baza danych prowadzona przez Głównego Geodetę Kraju, gdzie zgromadzone są informacje o cenach transakcyjnych nieruchomości z aktów notarialnych. Rejentów obowiązek przekazywania tych danych do rejestru obejmuje od lat, co sprawia, że RCN jest źródłem wiarygodnych, aktualnych informacji o wartościach rynkowych lokali mieszkalnych, gruntów i obiektów komercyjnych. Dotąd dostęp do szczegółowych wyciągów z RCN był odpłatny – od kilku do kilkudziesięciu złotych za jeden dokument, w zależności od zakresu danych. To ograniczało wykorzystanie rejestru, szczególnie dla osób prywatnych szukających informacji przed zakupem mieszkania. Nowelizacja całkowicie znosi te opłaty.

Kluczowe zmiany w nowelizacji

• Zniesienie opłat za wyciągi i raporty – każda osoba będzie mogła pobrać dane o cenach transakcyjnych bezkosztowo. Dane obejmują między innymi adres nieruchomości, powierzchnię, cenę sprzedaży, datę transakcji oraz cechy techniczne (np. rok budowy).
• Uproszczenie procedur – dostęp do RCN będzie możliwy online poprzez portale geodezyjne, bez konieczności składania wniosków papierowych lub wizyty w urzędzie.
• Zachowanie struktury danych – ustawa nie wprowadza zmian w sposobie gromadzenia informacji, co minimalizuje obciążenie dla administracji. Dane pozostaną aktualizowane w czasie rzeczywistym na podstawie notarialnych wpisów.

Rekompensata dla gmin

Podczas prac nad ustawą PIS wprowadziła poprawkę, zakładającą rekompensaty dla gmin i powiatów za utratę wpływów z opłat za RCN. Dotąd dawały im one około 10-15 mln zł rocznie. Poprawka przewidywała, że pieniądze te miałyby być uzupełniane z budżetu państwa. Sejm ją odrzucił. Zwolennicy ustawy tłumaczyli, że darmowy dostęp do danych to inwestycja w rynek i w gospodarkę, zyskać mają na tym wszyscy, a korzyści przewyższą potencjalne straty samorządów. Opozycja z PiS przestrzegała przed „dziurą budżetową” na poziomie lokalnym, ale ich argumenty nie przeważyły.

Może Cię zainteresuje: Ograniczenia w dziedziczeniu taniego najmu

Zdaniem ekspertów uwolnienie danych z RCN to nie tylko ulga finansowa dla obywateli. To także szansa na rzetelne wyceny – kupujący i sprzedający zyskają narzędzie do sprawdzenia realnej wartości mieszkań, co ograniczy zawyżanie cen nawet o kilkanaście procent. Otwarte dane utrudnią unikanie podatków i pomogą uszczelnić system, likwidując fikcyjne transakcje. Deweloperzy, banki i analitycy będą mogli trafniej oceniać rynek i szybciej reagować na zmiany, planując i oceniając inwestycje. Z kolei młodzi ludzie i osoby szukające pierwszego mieszkania łatwiej sprawdzą, czy oferta dewelopera faktycznie jest rynkowa.

Nowelizacja powędrowała do Senatu. Jeśli nie będzie poprawek, nowe przepisy wejdą w życie wiosną 2026 roku, równolegle z uruchomieniem portalu DOM. Eksperci podkreślają, że to ogromne ułatwienie dla milionów Polaków szukających mieszkania lub domu, jak również krok w stronę większej przejrzystości całego rynku nieruchomości i wpisanie się w szerszy trend cyfryzacji usług publicznych.

Źródło: blog.ongeo.pl