Czy budynek może pozostać bez dachu po rozbiórce samowoli?

W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie jednego z właścicieli domu jednorodzinnego pod Grodziskiem Mazowieckim, w okolicach Warszawy (wyrok z 25 września br., II OSK 653/23) sędziowie uznali, że można rozebrać część większego obiektu budowlanego, w tym zwłaszcza kondygnację, jeśli jest ona wystarczająco samodzielna i niezależna od reszty budynku, a wyburzenie odbędzie się bez istotnej ingerencji w pozostałą część obiektu. W efekcie obiekt budowlany może pozostać bez dachu. „Rozbiórka kondygnacji nie uniemożliwia w przyszłości późniejszej/następczej budowy dachu, np. w kształcie sprzed dokonania samowoli budowlanej, co oczywiście wymagać będzie uzyskania stosownej zgody budowlanej i jest wyłącznie uzależnione o woli i stosownych działań inwestora/właściciela” – stwierdzili sędziowie, przyznając rację Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, a jednocześnie uchylając korzystny dla inwestora wyrok WSA i oddalając skargę o stwierdzenie nieważności nakazu rozbiórki.

Może Cię zainteresuje: Obniżenie zużycia energii w budynkach

Sporna nadbudowa poddasza o metr

Sprawa dotyczyła nadbudowy poddasza w domu jednorodzinnym (oraz dostawienie ganku z niezależnym wejściem na to poddasze) w okolicach Grodziska Mazowieckiego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Inwestor zdjął stary dach, podniósł poddasze o jeden metr i nakrył go nowym poszyciem, z tym że zmienił częściowo geometrię dachu, chcąc wykorzystać nieużytkowe dotychczas poddasze na cele mieszkalne. Właśnie odmienna orientacja połaci dachowych sprawiła, że po kilku latach nadzór budowlany nakazał rozbiórkę samowoli budowlanej, a potem nie chciał się zgodzić na stwierdzenie nieważności decyzji w tej sprawie, więc inwestor skierował sprawę na ścieżkę sądową.

Właściciel budynku argumentował, że nakaz rozbiórki jest nieważny, gdyż zachodzi jego techniczna niewykonalność – sama rozbiórka jest niemożliwa, gdyż po usunięciu nowego dachu i wyburzeniu poddasza, budynek pozostałby w ogóle bez żadnego dachu. Wykonanie rozbiórki oznaczałoby konieczność doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego, czyli kolejną dobudowę rozebranych fragmentów budynku. Co ciekawe, tego rodzaju zastrzeżeń – jak zauważyli sędziowie – inwestor nie zgłaszał w postępowaniu rozbiórkowym (w dwóch instancjach w urzędach i w skardze do WSA).

Surowe przepisy dotyczące rozbiórki

NSA uznał, że z art. 48 ust. 1 prawa budowlanego wynika wprost, że nakaz rozbiórki może być zastosowany także do części obiektu budowlanego. Przepis ten stanowi, że organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, albo bez wymaganego zgłoszenia, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

NSA podkreślił także, że brak zadaszenia jako potencjalny skutek rozbiórki nie jest też przesłanką niewykonalności decyzji, czyli nie prowadzi do stwierdzenia jej nieważności (czyli nie jest spełniona przesłanka zawarta w art. 156 par. 1 pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego).

Źródło: prawo.pl