Korzyści z fotowoltaiki na dachu tylko dla wspólnoty mieszkaniowej – nie dla jej członków

Grant OZE z Banku Gospodarstwa Krajowego przeznaczony jest dla grupy szeroko rozumianych właścicieli budynków wielorodzinnych. Ze wsparcia skorzystać mogą: wspólnoty  i spółdzielnie mieszkaniowe, jednostki samorządu terytorialnego, towarzystwa budownictwa społecznego, społeczne inicjatywy mieszkaniowe, spółki prawa handlowego czy osoby fizyczne. Wyłączone są z tego jednostki budżetowe i samorządowe zakłady budżetowe. Wsparcie z BGK, w wysokości 50 proc. kosztów przedsięwzięcia można wydać na instalację odnawialnego źródła energii. Może być nim zakup, montaż lub budowa nowej instalacji odnawialnego źródła energii lub modernizacja instalacji odnawialnego źródła energii, w wyniku której zainstalowana moc instalacji wzrośnie o co najmniej 25 proc.

Tylko dla prosumentów lokatorskich

Program przewidziany jest tylko dla tzw. prosumentów lokatorskich. Oznacza to, że korzyści z instalacji fotowoltaiki na dachu będzie miała spółdzielnia lub wspólnota, a nie bezpośrednio jej członkowie. W sfinansowanej z pomocą projektu instalacji musi być wytwarzana energia na potrzeby budynku, a nie indywidualnych gospodarstw posiadających w nim mieszkania. Niezależnie od tego, czy instalacja jest związana z bryłą tego budynku, przykładowo na dachu, czy też stanowi np. samodzielną instalację podłączoną bezpośrednio do budynku.

Może Cię zainteresuje: Całkowity zakaz palenia węglem w Warszawie

Do kosztów przedsięwzięcia wlicza się także koszt infrastruktury niezbędnej do funkcjonowania instalacji OZE. Eksperci podkreślają, że inwestor obok warunków ustawowych, musi spełnić warunki uzyskania wsparcia wynikające z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/241,ustanawiającego Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności.  A w tym konieczność realizacji przedsięwzięć z zachowaniem zasady nieczynienia poważnych szkód dla celów środowiskowych określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 w sprawie ustanowienia ram ułatwiających zrównoważone inwestycje. 

Gdy w budynku znajdują się powierzchnie użytkowe służące innym celom niż mieszkalne lub lokale służące wykonywaniu przez organy administracji publicznej zadań publicznych, wysokość grantu jest odpowiednio pomniejszana. Wniosek należy złożyć bezpośrednio do BGK maksymalnie do 30 czerwca 2026 r. Bank przyznaje grant OZE w terminie 30 dni roboczych od daty złożenia wniosku.

Refinansowanie kosztów inwestycji

Zanim wspólnota, spółdzielnia czy TBS wystąpią o grant, warto zwrócić uwagę na niektóre istotne kwestie, zarówno prawne, jak i praktyczne. Prawnicy zauważają, że grant OZE nie może być przeznaczony na realizację prac, na które uzyskano inne wsparcie ze środków publicznych. Poza tym przeznaczany jest na refinansowanie kosztów przedsięwzięcia, co oznacza to, że inwestor musi najpierw ponieść koszty całej inwestycji, aby następnie ubiegać się o ich 50 procentowy zwrot. Otrzyma go, jeśli wydatki zostały poniesione zgodnie z zakresem rzeczowym podanym we wniosku oraz po przedstawieniu przez inwestora kopii udzielonej przez wykonawcę gwarancji na zrealizowane roboty budowlane i instalacyjne, obejmującej co najmniej pięcioletni, bezawaryjny okres eksploatacji instalacji. Drugi warunek związany jest z koniecznością zapewnienia określonego wysokiego poziomu prac instalacyjnych i jakości instalacji OZE, ze względu na fakt, że połowa kosztów tej instalacji jest zapewniana ze środków publicznych. Jeżeli inwestor prowadzi działalność gospodarczą, grant OZE udzielany jest  zgodnie z wymogami pomocy de minimis.

Decyzja przekracza zakres zwykłego zarządu

Umiejscowienie instalacji OZE na budynku przekracza  zakres zwykłego zarządu, ponieważ dochodzi do instalacji OZE np. na dachu budynku jako części nieruchomości wspólnej, zmieniając tym samym jej przeznaczenie. W takiej sytuacji może dojść do uznania tej czynności za czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu w rozumieniu art. 22 ust. 3 pkt 4 ustawy o własności lokali. Zgodnie z nim czynnościami przekraczającymi zakres zwykłego zarządu są te polegające na zmianie przeznaczenia części nieruchomości wspólnej.

Z kolei do podjęcia przez zarząd czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu potrzebna jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na dokonanie tej czynności oraz  udzielająca zarządowi pełnomocnictwa do zawierania umów stanowiących czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu w formie prawem przewidzianej. Umowa zawarta w celu realizacji czynności przekraczającej zwykły zarząd nieruchomością wspólną bez wymaganej zgody właścicieli wyrażonej w uchwale będzie nieważna jako niezgodna z obowiązującymi przepisami prawa. Do przyjęcia uchwały w spółdzielniach i większości wspólnot (poza małymi, do 3 lokali) wystarczy zwykła większość głosów.

Może Cię zainteresuje: Jak ograniczyć koszty ogrzewania?

Mądre inwestowanie

Przedstawiciele organizacji pozarządowych uczulają również na kwestie merytoryczne. Przystępując do inwestycji trzeba koniecznie powiedzieć mieszkańcom, że ich rachunki za prąd nie spadną, bo program jest nastawiony na prosumenta zbiorowego, a nie lokatorskiego. Czyli, to co wypracuje elektrownia na dachu można przeznaczyć np. na wspólne inwestycje najlepiej w termomodernizację lub oszczędzanie energii od najprostszych i najtańszych działań takich, jak zainstalowanie czujników ruchu na klatkach schodowych po ocieplenie budynku. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, żeby z zarobionych na dachu pieniędzy odnowić plac zabaw czy postawić nowe ogrodzenie. Warto także zrobić audyt energetyczny, nawet nieodpłatnie w ramach programu Elena, który obecnie jest dostępny w Banku Ochrony Środowiska. 

Jeśli nastąpi wymiana źródła ciepła na elektryczne (np. pompę ciepła), to zapotrzebowanie na energię elektryczną może wzrosnąć, choć bilans całego zużycia energii (w tym cieplnej) może być dużo mniejszy. Później dopiero należy dobrać wielkość instalacji. Eksperci są ostrożni co do opłacalności sprzedawania energii do sieci. Obecnie, gdy prąd jest sprzedawany po średniej miesięcznej cenie jest to opłacalne, ale w przyszłości stawki będą naliczane godzinowo. Przy godzinowej stawce może się okazać, że za 3-5 lat te kwoty mogą być bardzo niskie. Chociaż pewności nie ma, bo jeżeli starsze bloki energetyczne będą odstawiane, to nadal, mimo dużej podaży energii ze słońca, może być drogo.

Brak dokumentacji przeszkodą

Kluczowe przy składaniu wniosku są prawidłowa dokumentacja projektowa instalacji i pozytywna ocena formalna wniosku. Zdarzały się już sytuacje, w których wnioski odrzucono. Najczęstszym powodem zwrotu był brak przedłożenia dokumentacji projektowej instalacji. Wnioskodawca może jednak uzupełnić wniosek i złożyć go ponownie.

Źródło: prawo.pl

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!