Weryfikacja podatków od budowli

Od początku 2025 roku obowiązują nowe definicje budynku i budowli, wprowadzone w nowelizacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z 19 listopada 2024 roku (Dz.U. 2024 poz. 1757). Przedsiębiorcy mieli czas na złożenie deklaracji na podatek od nieruchomości do 31 marca. Z możliwości przedłużenia terminu do końca marca skorzystali przede wszystkim podatnicy, którzy posiadają duży i skomplikowany majątek. Dostosowanie firmowych rozliczeń do nowych definicji budowli i budynku wymagało przeprowadzenia inwentaryzacji majątku, na co potrzebny był dodatkowy czas.

Analiza i weryfikacja deklaracji podatkowych

W urzędach trwa analiza deklaracji i weryfikacja, w razie wątpliwości podatnicy są proszeni między innymi o przedstawienie ewidencji środków trwałych. Okazało się, że w deklaracjach za 2025 rok podatnicy wykazali budowle o wartości wyższej o łącznie 250 mln zł niż w poprzednim roku. Jeśli te rozliczenia są poprawne, będzie to oznaczało dodatkowe 5 mln zł podatku (250 mln zł x 2 proc.).

Trwa weryfikacja, z czego wynika ta różnica w podstawie opodatkowania. Z pewnością nowa definicja budowli zwiększyła świadomość podatników i pomogła przyporządkować nieruchomości do poszczególnych kategorii. Jednocześnie przedsiębiorcy przeprowadzili inwentaryzację obiektów na potrzeby podatku od nieruchomości, uporządkowali ewidencje środków trwałych, w wyniku czego wykazali w deklaracji budowle, których nie wykazywali wcześniej. Wątpliwością jest, czy te same obiekty nie powinny zostać opodatkowane jako budowle także w latach poprzednich, a podatnicy dopiero teraz się o tym dowiedzieli. W takim przypadku będzie to wymagało złożenia korekty za poprzednie lata.

Może Cię zainteresuje: Pakiet deregulacji przyjęty przez rząd

Należy pamiętać, że ewentualne wyższe wpływy z podatku od budowli zostaną zrównoważone przez niższe wpływy z podatku od garaży. Przepisy obowiązujące od 2025 rok wprowadziły też preferencyjną "mieszkaniową" stawkę podatku od miejsc postojowych w budynkach mieszkalnych.

Wyższy podatek do zapłaty?

Istnieje obawa, że nowe przepisy mogą się przełożyć na wzrost opodatkowania, natomiast zależy to od interpretacji tych przepisów. Zmiany od 2025 roku nie dały przedsiębiorcom podstaw do zadeklarowania niższego podatku, a dla części z nich okazały się neutralne. Jednak często podatnicy musieli wykazać wyższe podstawy opodatkowania. Zakres podwyżki jest uzależniony od przyjętego sposobu interpretacji.

Organy często porównują deklarację bieżącą z wcześniejszymi w celu ustalenia powodów zmian. Eksperci podkreślają, że w przeważającej większości przypadków wysokość podatku od nieruchomości płaconego przez przedsiębiorców wzrosła. Ma na to wpływ wzrost stawek podatku, ale jest to także efektem zmiany definicji budynku i budowli. Przykładowo większy podatek zapłacą ci podatnicy, którzy dotychczas deklarowali posiadane silosy jako budynki, a po zmianie przepisów będą musieli je przekwalifikować na budowle. Także właściciele obiektów tymczasowych takich, jak hale namiotowe czy obiekty kontenerowe, które dotychczas często były nie deklarowane do opodatkowania, pod rządami nowej definicji budowli będą często zmuszeni do tego by zapłacić od nich podatek.

Orzecznictwo sądów

Prawnicy zgadzają się, że nowe przepisy budzą tyle wątpliwości, że będą wymagały wyjaśnienia w interpretacjach organów podatkowych oraz w orzecznictwie sądów administracyjnych. Ukształtowanie się linii orzeczniczej wymaga jednak czasu. Dotyczy to na przykład opodatkowania transformatorów, przesłanki „trwałego związku z gruntem” czy „wykonania w wyniku robót budowlanych”. Możliwe więc, że podatnicy będą zmieniać swoje deklaracje w przyszłości w granicach terminów przedawnienia.

Doradcy podatkowi zwracają uwagę, że niejasna jest przede wszystkim nowa definicja urządzenia budowlanego. Odczytywana skrajnie profiskalnie może prowadzić do potencjalnego opodatkowania wysokowartościowych urządzeń technicznych (np. wentylatorów i klimatyzatorów). Warunkiem opodatkowania tego typu urządzeń jest ich bezpośredni związek z budynkiem lub budowlą wymienioną w załączniku do ustawy oraz niezbędność z perspektywy możliwości użytkowania budynku czy budowli zgodnie z przeznaczeniem. Co znaczy bezpośredni związek oraz niezbędność – tego ustawodawca nie doprecyzował.

Może Cię zainteresuje: Świadczenie lokalowe dla powodzian

Wątpliwe jest też pojęcie wzniesienia w wyniku robót budowlanych, który to warunek ma fundamentalne znaczenie z perspektywy możliwości opodatkowania budynków i budowli. Jeżeli dany obiekt nie jest wzniesiony w wyniku robót budowlanych, nie będzie on podlegał opodatkowaniu. Niejasne jest chociażby to, czy już samo wymienienie obiektu w pozwoleniu na budowę czy też zgłoszeniu przesądza o tym, że jest on wniesiony w wyniku robót budowlanych.

Podatnicy mają wątpliwości co do definicji trwałego związku z gruntem. Ma ona duże znaczenie, gdyż obiekty kontenerowe, namiotowe lub wolno stojące instalacje przemysłowe podlegają opodatkowaniu jako budowle wyłącznie, w sytuacji, gdy są trwale związane z gruntem. Nie jest jednak jasne, co oznacza, że trwale związany z gruntem jest obiekt posiadający takie połączenie z gruntem, które zapewnia temu obiektowi stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym.

Czy będą nowe interpretacje?

W trakcie prac nad deregulacją przepisów podatkowych zgłaszano także postulaty dotyczące interpretacji w zakresie podatku od nieruchomości - centralizacji wydawania interpretacji indywidualnych oraz wydania przez MF interpretacji ogólnej. Warto pamiętać, że interpretacje indywidualne wydaje co do zasady dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, a w sprawie podatku od nieruchomości wydają samorządy: wójt, burmistrz (prezydent miasta), starosta lub marszałek województwa (stosownie do swojej właściwości). 

Duże miasta zrzeszone w Unii Metropolii Polskich są przeciwne idei centralizacji wydawania interpretacji indywidualnych na podatek od nieruchomości. Jest to próba odebrania samorządom kompetencji wynikających z Konstytucji i autonomii w zakresie ich własnych dochodów. Nie ma natomiast przeszkód, by publikować wydane przez samorządy interpretacje indywidualne w jednym miejscu.

Źródło: prawo.pl